Tedavisi en zor kanser türlerinden biri olan glioblastoma için umut veren yeni bir araştırma yayımlandı. Ohio State Üniversitesi Kapsamlı Kanser Merkezi’nde yürütülen çalışmada, tümör hücrelerinin tedaviye direnç geliştirmesinde rol oynayan bazı proteinlerin hedef alınmasının mevcut tedavilerin etkinliğini artırabileceği belirlendi.
Araştırmanın merkezinde, hücrelerin büyümesi, hayatta kalması ve hasar sonrası onarım süreçlerinde rol oynayan PP2A enzimi bulunuyor. Bilim insanları, glioblastoma hücrelerinin bu enzimin faaliyetini baskılayarak tedaviye karşı avantaj kazanabildiğini tespit etti.
Üç protein tedavi direncinde öne çıktı
Çalışmada ANP32A, CIP2A ve SET adlı üç proteinin PP2A aktivitesini baskılamada rol oynadığı belirlendi.
Laboratuvar ve hayvan modellerinde bu proteinlerin etkisinin azaltılması sonucunda daha az kanser hücresinin hayatta kaldığı ve geriye kalan hücrelerin radyoterapiye karşı daha hassas hale geldiği gözlendi.
Araştırmacılar, bu mekanizmanın glioblastomanın tedaviye direnç geliştirme kapasitesinin zayıflatılmasında yeni bir hedef oluşturabileceğini değerlendiriyor.
SET proteini özellikle dikkat çekti
Çalışmada en dikkat çekici sonuçlardan biri SET proteini üzerinde elde edildi.
Araştırmacılar, SET’in baskılanmasının deneysel modellerde tümör oluşumunu engelleyebildiğini bildirdi. Bu bulgu, SET proteininin gelecekte geliştirilecek glioblastoma tedavileri açısından önemli bir araştırma hedefi olabileceğini gösterdi.
Ancak sonuçların henüz laboratuvar ve hayvan deneylerine dayandığı, aynı etkinin insanlarda görülüp görülmeyeceğinin bilinmediği vurgulanıyor.
Amaç mevcut kanser tedavilerini güçlendirmek
Araştırmacılar, yeni yaklaşımın radyoterapi veya kemoterapinin yerine geçmesini değil, bu tedavilerin kanser hücreleri üzerindeki etkisini artırmasını hedefliyor.
Glioblastoma hücrelerinin değişen koşullara hızla uyum sağlayabilmesi ve tedavinin oluşturduğu hasardan kurtulabilmesi, hastalığın kontrol altına alınmasını zorlaştıran temel faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
PP2A aktivitesinin yeniden artırılmasıyla kanser hücrelerinin bu savunma mekanizmasının zayıflatılabileceği düşünülüyor.
FDA onaylı bir ilaç da incelendi
Araştırma kapsamında PP2A aktivitesini artırabildiği bilinen ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından başka bir kullanım amacıyla onaylanmış bir antipsikotik ilaç da değerlendirildi.
Bilim insanları, söz konusu ilacın glioblastoma tedavisi için henüz onaylanmadığını ve bu amaçla kullanılmaya hazır olmadığını özellikle vurguladı.
Bu nedenle ilacın glioblastoma tedavisinde klinik araştırmalar dışında kullanılmaması gerektiği belirtildi.
İnsan çalışmalarına ihtiyaç var
Araştırmacılar şimdi SET, ANP32A ve CIP2A gibi proteinlerin güvenli biçimde hedeflenip hedeflenemeyeceğini ve PP2A aktivitesinin artırılmasının standart glioblastoma tedavilerinin sonuçlarını iyileştirip iyileştiremeyeceğini araştırmayı planlıyor.
Çalışmanın sonuçları henüz erken aşamada olduğu için yöntemin insanlarda güvenli ve etkili bir tedavi olarak kullanılıp kullanılamayacağı bilinmiyor.
Araştırma, Cancer Letters dergisinin Mayıs 2026 sayısında yayımlandı. Çalışmaya ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) ve Ohio State Üniversitesi Kapsamlı Kanser Merkezi destek verdi.
