Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Yasin Güçtekin, yürürken ortaya çıkan bacak ağrısının çoğu zaman kas yorgunluğu ile ilişkilendirilse de bazı durumlarda damar hastalıklarının habercisi olabileceğini belirterek, özellikle varis ve toplardamar yetmezliğinin bu şikâyetlerle kendini gösterebildiğini anlattı.
Gün içinde uzun süre ayakta kalan veya günün büyük bölümünü hareketsiz geçiren kişilerde bacaklarda ağrı, dolgunluk hissi ve yorgunluk sık karşılaşılan yakınmalar arasında yer alır. Pek çok kişi bu şikâyetleri yoğun tempo veya günlük yorgunlukla açıklamaya çalışsa da bazı durumlarda altta yatan damar problemleri benzer belirtilere yol açabilir. Özellikle gün sonunda belirginleşen bacaklarda ağırlık hissi, yanma, kramp ve ayak bileklerinde şişlik gibi bulgular toplardamar dolaşımındaki sorunların erken işaretleri arasında sayılabilir.
Varis nedir, neden gelişir?
Varis, bacak toplardamarlarının genişlemesi ve damar kapakçıklarının görevini yeterince yerine getirememesi sonucu ortaya çıkan bir dolaşım problemidir. Normal şartlarda toplardamarlarda bulunan kapakçıklar, kanın bacaklardan kalbe doğru tek yönlü ilerlemesini sağlar. Ancak bu kapakçıkların zayıflaması ya da işlevini kaybetmesi durumunda kanın bir kısmı bacaklarda birikebilir ve damar içinde basınç artar. Zamanla damarların genişlemesiyle birlikte cilt yüzeyinde belirgin damarlar oluşabilir ve çeşitli şikâyetler ortaya çıkabilir.
Genetik yatkınlık varis gelişiminde önemli bir rol oynar. Bunun yanı sıra uzun süre ayakta çalışma, hareketsiz yaşam tarzı, fazla kilo, gebelik ve ilerleyen yaş da toplardamar yetmezliği riskini artıran faktörler arasında yer alır. Özellikle masa başı çalışanlar ve gün içinde uzun süre ayakta kalmak zorunda olan kişilerde bu sorun daha sık görülebilir.
Hangi belirtiler dikkate alınmalı?
Varis hastalığında en sık karşılaşılan yakınmalar arasında gün sonunda artan bacak ağrısı, ağırlık hissi, yanma, kramp ve ayak bileklerinde şişlik yer alır. Bunun yanı sıra cilt yüzeyinde belirginleşen damarlar, gece krampları, kaşıntı ve zamanla gelişebilen cilt renk değişiklikleri de görülebilir. Bazı hastalarda uzun süre ayakta kalma sonrası bacaklarda dolgunluk hissi artabilir ve dinlenme ile şikâyetler azalabilir.
Ancak yürürken ortaya çıkan ve dinlenmekle azalan bacak ağrısı bazı durumlarda atardamar hastalıklarının da belirtisi olabilir. Bu nedenle yürüyüş sırasında ortaya çıkan ağrı, bacaklarda ani şişlik, renk değişikliği veya ısı artışı gibi belirtiler fark edildiğinde bir uzmana başvurulması önem taşır.
Damar hastalıklarının değerlendirilmesinde en sık başvurulan yöntemlerden biri Doppler ultrasonografi incelemesidir. Bu yöntem sayesinde bacak damarlarındaki kan akışı, damar kapakçıklarının çalışma durumu ve olası damar genişlemeleri ayrıntılı şekilde incelenebilir. Doppler ultrasonografi, hem toplardamar hem de atardamar sisteminin değerlendirilmesine yardımcı olarak doğru tanının konulmasını sağlar.
Erken dönemde yapılan değerlendirme, hastalığın ilerlemesini önlemek ve uygun tedavi planını belirlemek açısından önemli bir rol oynar.
Tedavi nasıl planlanır?
Varis tedavisi hastalığın derecesine, damar yapısına ve hastanın şikâyetlerine göre kişiye özel olarak planlanır. Günümüzde birçok hastada klasik cerrahi yöntemler yerine daha minimal girişimsel teknikler tercih edilmektedir.
Lazerle varis tedavisi, genişlemiş toplardamarların içeriden kapatılmasını hedefleyen yöntemlerden biridir. Bu yöntemde problemli damar lazer enerjisi kullanılarak devre dışı bırakılır. Miniflebektomi, cilt üzerinde belirginleşmiş varis damarlarının küçük kesiler aracılığıyla çıkarılmasını sağlayan bir uygulamadır. Skleroterapi ise özellikle ince ve yüzeyel varislerde kullanılan, damar içine verilen özel bir ilaçla damarın kapatılmasını amaçlayan bir tedavi yöntemidir.
Hangi tedavi yönteminin tercih edileceği hastanın damar yapısı, şikâyetleri ve yapılan Doppler değerlendirmesinin sonuçlarına göre belirlenir.
Bacaklarda ortaya çıkan ağrı ve dolaşım şikâyetleri çoğu zaman günlük yaşamın bir parçası gibi görülse de bu belirtiler bazen damar sağlığıyla ilgili önemli ipuçları verebilir. Erken dönemde yapılan değerlendirme ve uygun tedavi planlaması, hem şikâyetlerin kontrol altına alınmasına hem de yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir.
Danla Bilic'ten 'zayıflama iğnesi' itirafı: 'Kas kaybı yarattı!' Zararları saymakla bitmiyor: Mide bulantısı, kalp çarpıntısı, halsizlik...
‘Obezite İrade Sorunu Değil, Kronik Bir Hastalıktır’
Yorgunluk Artıyor: Enerjiyi Zirveye Taşıyan 5 Bilimsel Öneri
Uzmanlar Uyardı: Ekranlar Çocukların Bağırsaklarını Mahvediyor!
Gençlerde Kalp Krizi Riski Yükseliyor: Uzmanlardan Kritik Uyarılar
Anksiyete ve Depresyon Sorunları Artıyor: Uzmanlardan Uyarılar
