Akıllı telefon, tablet, bilgisayar ve televizyonların çocukların günlük yaşamındaki yeri giderek artarken, Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) aileleri ekran kullanımının süresi ve niteliği konusunda dikkatli olmaya çağırıyor.
AAP’nin güncel değerlendirmelerine göre özellikle küçük yaşlarda yoğun ve tek başına ekran kullanımı; dil, bilişsel gelişim, sosyal-duygusal beceriler, dikkat ve uyku alanlarında olumsuz sonuçlarla ilişkili bulunuyor. Uzmanlar, mevcut araştırmaların her durumda doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını ancak yüksek ekran kullanımının önemli bir risk göstergesi olduğunu vurguluyor.
Yaş kadar ekranın nasıl kullanıldığı da önemli
Çocukların dijital medya kullanımında yalnızca ekran karşısında geçirilen toplam süre değil, çocuğun yaşı, izlenen içeriğin niteliği, ekranın hangi amaçla kullanıldığı ve bir yetişkinin eşlik edip etmediği de önem taşıyor.
AAP, okul öncesi dönemde kaliteli ve eğitsel içeriklerin yetişkin eşliğinde kullanılmasıyla olumlu öğrenme deneyimleri yaşanabileceğini belirtirken, uzun süreli ve tek başına ekran kullanımının dil ve sosyal gelişim açısından daha fazla risk taşıdığına dikkat çekiyor.
Özellikle küçük çocuklarda ekran başında geçirilen zaman arttıkça yüz yüze iletişim, oyun, kitap okuma, fiziksel hareket ve çevreyi keşfetme gibi gelişim açısından önemli etkinliklere ayrılan sürenin azalabileceği belirtiliyor.
Dikkat ve dil gelişimiyle ilişkili bulgular var
Araştırmalar, yüksek ekran süresinin küçük çocuklarda daha düşük dil becerileriyle ilişkili olabileceğini gösteriyor. AAP tarafından aktarılan çalışmalarda toplam ekran süresi ve arka planda sürekli açık olan televizyonun daha zayıf dil becerileriyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Okul çağındaki çocuklarda ise aşırı dijital medya kullanımının daha zayıf dikkat kontrolü, düşük akademik başarı ve bilişsel performanstaki sorunlarla ilişkili olduğu bildiriliyor.
