ABD’de gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir araştırma, kuru temizleme işletmelerinin yakınında yaşamak ile Parkinson hastalığı riski arasında istatistiksel bir ilişki bulunabileceğini ortaya koydu.
Npj Parkinson's Disease dergisinde yayımlanan çalışmada, 2016-2018 yılları arasındaki Medicare kayıtlarında yer alan 67 yaş ve üzerindeki 19 milyondan fazla kişinin verileri incelendi. Araştırmaya dahil edilen kişiler arasında yaklaşık 180 bin Parkinson hastası bulunuyordu.
150 metre yakınında yaşayanlarda risk yüzde 14 daha yüksek
Araştırmacılar değerlendirme yaparken yaş, cinsiyet, ırk, gelir düzeyi ve sonuçları etkileyebilecek diğer faktörleri dikkate aldı.
Elde edilen sonuçlara göre, bir kuru temizleme işletmesine 150 metre mesafede yaşayan kişilerin, 6,4 ila 8 kilometre uzaklıkta yaşayanlara kıyasla Parkinson hastalığı geliştirme yönündeki tahmini riski yaklaşık yüzde 14 daha yüksek bulundu.
Araştırmacılar bunun doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğine özellikle dikkat çekti.
Bazı Parkinson türlerinde oran daha da yükseldi
Çalışmada Parkinson hastalığının farklı klinik özelliklerine göre de değerlendirmeler yapıldı.
Yürüme ve hareket sorunlarının daha belirgin olduğu Parkinson vakalarında, kuru temizleme işletmelerine yakın yaşayanlarda tahmini riskin yüzde 23 daha yüksek olduğu görüldü.
Demansla ilişkili Parkinson vakalarında ise bu oran yüzde 25 olarak hesaplandı.
Ancak araştırmacılar, özellikle alt gruplarda elde edilen sonuçların daha dikkatli yorumlanması gerektiğini ve mesafeyle kurulan ilişkinin bazı kategorilerde daha zayıf olduğunu belirtti.
Kuru temizleme kimyasalları mercek altında
Araştırmanın odağındaki konulardan biri de kuru temizleme sektöründe geçmişte yaygın şekilde kullanılan bazı kimyasallar oldu.
Bunlardan trikloroetilen (TCE), önceki bilimsel çalışmalarda Parkinson hastalığı riskindeki artışla ilişkilendirilen kimyasallardan biri olarak biliniyor.
Araştırmacılar, kuru temizleme işletmelerinde kullanılan kimyasalların çevredeki toprağa, yer altı sularına veya havaya yayılabileceğini değerlendiriyor.
Özellikle eski altyapı, bölgenin jeolojik yapısı, bina özellikleri ve nüfus yoğunluğu gibi faktörlerin kimyasal maddelerin buhar yoluyla çevredeki yapılara ulaşma ihtimalini etkileyebileceği belirtiliyor.
Kimyasal maruziyeti doğrudan ölçülmedi
Araştırmanın önemli sınırlamalarından biri, kuru temizleme işletmelerinin konumlarının belirlenmesinde 2013 yılına ait verilerin kullanılması oldu.
Ayrıca işletmelerde hangi kimyasalların ne miktarda kullanıldığı, çevreye ne kadar madde yayıldığı veya araştırmaya dahil edilen kişilerin gerçekte ne düzeyde kimyasala maruz kaldığı doğrudan ölçülmedi.
Bu nedenle elde edilen sonuçlar, kuru temizleme işletmelerinin ya da TCE gibi kimyasalların Parkinson hastalığına doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor.
Araştırmacılar yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor
Bilim insanları, ortaya çıkan ilişkinin daha ayrıntılı biçimde anlaşılabilmesi için çevresel kimyasal ölçümlerinin ve kişisel maruziyet verilerinin yer aldığı yeni araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
19 milyondan fazla kişinin sağlık verisinin incelenmesi araştırmaya güçlü bir istatistiksel temel sağlarken, çalışma özellikle çevresel faktörlerin Parkinson hastalığı üzerindeki olası etkilerinin daha kapsamlı araştırılması gerektiğine işaret ediyor.
