ABD'de gerçekleştirilen yeni bir bilimsel araştırma, uyku sırasında büyüme hormonu salınımını düzenleyen ve beynin uyanıklık mekanizmasıyla bağlantı kuran sinirsel devreyi ortaya çıkardı. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kampüsünde (UC Berkeley) görev yapan araştırmacılar, uykunun yalnızca fiziksel dinlenme ve yenilenme için değil, beyin fonksiyonlarının düzenlenmesi açısından da önemli bir rol oynadığını belirledi.
Bilim dergisi Cell'de yayımlanan ve fareler üzerinde yürütülen çalışmada, uyku ile büyüme hormonu arasında karşılıklı işleyen bir geri bildirim mekanizması tespit edildi.
Araştırmaya göre uyku, büyüme hormonu salınımını desteklerken bu hormon da beynin uyanıklığı kontrol eden bölgelerine sinyal gönderiyor. Bulgular, uyku düzeni ile metabolizma ve beyin faaliyetleri arasındaki ilişkinin anlaşılması açısından önem taşıyor.
Derin uyku sırasında beyinde neler oluyor?
Büyüme hormonu, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde fiziksel gelişimi destekleyen temel hormonlardan biri olarak biliniyor.
Yetişkinlik döneminde ise kas ve kemik dokusunun korunması, yağ metabolizması ve kan şekeri dengesinin düzenlenmesi gibi süreçlerde görev alıyor.
Araştırmacılar, yetersiz uykunun büyüme hormonu salınımını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çekiyor. Uzun süreli uyku bozuklukları ise obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili risklerle bağlantılı olabiliyor.
Yeni çalışma, uyku ile hormon üretimi arasındaki bu ilişkinin beyinde hangi mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştiğini anlamaya odaklandı.
Bilim insanları hipotalamustaki sinir hücrelerini inceledi
Araştırma kapsamında beynin hormon üretimi, açlık, vücut sıcaklığı ve uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde görev alan hipotalamus bölgesi incelendi.
Bilim insanları, büyüme hormonu salınımını kontrol eden iki farklı sinir hücresi grubunun faaliyetlerini araştırdı.
Bunlardan ilki, büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH) üreten nöronlar. Bu hücreler büyüme hormonu salınımını teşvik ediyor.
İkinci grup ise somatostatin üreten nöronlardan oluşuyor. Somatostatin, büyüme hormonu salınımını baskılayıcı etki gösteriyor.
Araştırmacılar, bu iki nöron grubunun uyku evrelerine göre farklı biçimlerde çalıştığını belirledi.
REM ve derin uykuda farklı mekanizmalar çalışıyor
Fareler üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, beyne yerleştirilen elektrotlarla sinir hücrelerinin faaliyetleri kaydedildi. Araştırmacılar ayrıca belirli nöronları ışıkla uyararak uyku sırasında oluşan değişimleri gözlemledi.









