Bursada Biz
Akşam 00:00
ALTIN — Dolar —

Mısır'daki çölün altında milyonlarca yıllık köpekbalığı dünyası keşfedildi

Mısır’daki Abu-Tartur Platosu’nda bulunan fosil dişler, bugün çöl olan bölgenin milyonlarca yıl önce zengin bir deniz yaşamına ev sahipliği yaptığını gösterdi.

GİRİŞ 22.08.2026 18:26
183 gösterim
3 dk okuma
Fotoğraf: Mısır'daki çölün altında milyonlarca yıllık köpekbalığı dünyası keşfedildi
f𝕏
🔊Haberi Dinle0:00 / 3:14

Mısır’daki Abu-Tartur Platosu’nda bulunan fosil dişler, bugün çöl olan bölgenin milyonlarca yıl önce zengin bir deniz yaşamına ev sahipliği yaptığını gösterdi.

Mısır’ın bugün kurak çöllerle kaplı Abu-Tartur Platosu’nda, milyonlarca yıl önce yaşamış köpekbalıklarına ait fosil dişler bulundu. Bulgular, Kretase döneminde deniz altında bulunan bölgede en az 7 farklı köpekbalığı türünün yaşadığına işaret ediyor.

Paleontologların Duwi Formasyonu’ndaki fosfat tabakalarında gerçekleştirdiği çalışmalarda toplam 14 fosil köpekbalığı dişi ortaya çıkarıldı.

Araştırmacılar yeni bulunan dişlerin 5 farklı soyu tükenmiş köpekbalığı türüne ait olduğunu belirledi. Bölgede daha önce tespit edilen iki türün de eklenmesiyle Abu-Tartur’daki fosil kayıtlarında görülen köpekbalığı türlerinin sayısı en az 7’ye yükseldi.

Araştırmanın sonuçları bilimsel dergi Cretaceous Research’te yayımlandı.

Bugünün çölü milyonlarca yıl önce denizdi

Kretase dönemi yaklaşık 145 milyon yıl önce başlayıp 66 milyon yıl önce sona erdi. Bu dönemde Dünya’nın iklimi günümüzden daha sıcak, deniz seviyesi ise önemli ölçüde daha yüksekti.

Bu nedenle bugün kara olan Kuzey Afrika’nın geniş bölümleri milyonlarca yıl önce denizlerle kaplıydı.

Abu-Tartur Platosu’ndaki geniş fosfat yatakları da bu eski deniz ortamının önemli jeolojik kayıtlarını günümüze kadar taşıdı.

Bilim insanlarına göre bölgedeki fosiller yalnızca geçmişte burada deniz bulunduğunu değil, aynı zamanda oldukça zengin ve üretken bir deniz ekosisteminin varlığını da ortaya koyuyor.

Fosil dişlerin şekilleri farklı türleri ortaya çıkardı

Araştırmacılar bulunan köpekbalığı dişlerinin biçimlerini ayrıntılı olarak inceledi.

Bazı dişlerin uzun ve ince, bazılarının geniş ve tırtıklı, bazı örneklerin ise belirgin biçimde kıvrık olduğu görüldü. Bazı fosillerde ana dişin yanında daha küçük diş benzeri çıkıntılar da tespit edildi.

Bu anatomik özellikler doğrultusunda fosillerin Cretalamna, Scapanorhynchus, Serratolamna ve Squalicorax cinslerine bağlı beş farklı türe ait olduğu değerlendirildi.

İki tür Mısır’da ilk kez kaydedildi

Yeni araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, bazı türlerin Mısır fosil kayıtlarında ilk kez görülmesi oldu.

Serratolamna cf. serrata ve Squalicorax bassanii türlerinin Mısır’da ilk defa kayda geçirildiği bildirildi.

Uzun ve iğneyi andıran dişlere sahip Scapanorhynchus cf. raphiodon fosilleri ise araştırmacıların özellikle dikkatini çekti.

Bilim insanları, söz konusu örneğin Afrika’da bilinen ilk kayıt olabileceğini ve aynı zamanda bu türün fosil kayıtlarında bilinen en genç örneklerinden birini temsil edebileceğini değerlendiriyor.

Köpekbalıklarını bölgeye besin zenginliği çekmiş olabilir

Araştırmacılar, milyonlarca yıl önce Abu-Tartur çevresindeki denizde çok sayıda köpekbalığı türünün bulunmasının nedenini bölgedeki besin zenginliğiyle açıklıyor.

Derin sulardan yüzeye doğru yükselen akıntıların fosfor ve diğer besleyici maddeleri üst katmanlara taşıdığı düşünülüyor.

Bu koşullar planktonların yoğun biçimde çoğalmasını sağlamış olabilir. Planktonların artmasıyla küçük balıklar ve omurgasızların çoğaldığı, bunun sonucunda köpekbalıkları dahil daha büyük yırtıcıları destekleyen güçlü bir besin zincirinin oluştuğu tahmin ediliyor.

Fosiller tek bir “köpekbalığı mezarlığı” anlamına gelmiyor

Bilim insanları, aynı fosfat tabakasında 7 farklı köpekbalığı türünün izinin bulunmasının tüm hayvanların aynı dönemde birlikte yaşadığı veya aynı olay sonucunda öldüğü anlamına gelmediğinin altını çiziyor.

Bölgedeki tortul birikiminin oldukça yavaş gerçekleşmesi nedeniyle dişlerin farklı zamanlarda yaşamış köpekbalıklarından kalmış olabileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle fosil tabakasının, uzun bir zaman dilimi boyunca farklı deniz ortamlarında yaşayan köpekbalıklarının kalıntılarını bir araya getirmiş olması muhtemel görülüyor.

Yeni keşif, Geç Kretase döneminde Kuzey Afrika’yı kaplayan denizlerde köpekbalıkları açısından oldukça zengin ekosistemlerin bulunduğuna ilişkin bilimsel kanıtları güçlendiriyor.

Takip

Yeni haber çıkınca bildirim veya e-posta alın. Bu satırlar kategori sayfasını açmaz.

Güncel
Konu

Bu habere tepkiniz:

En fazla 3 ifade bırakabilirsiniz
Paylaş:f𝕏
Bu Haberleri de Okuyun

Farklı kategorilerden son eklenen güncel haberler

Gündem kategorisinden diğer başlıklar

Bulunduğunuz haberin kategorisinden güncel başlıklar

Nilüfer’de geleceğin hentbolcuları yetişiyor
Gündem

Nilüfer’de geleceğin hentbolcuları yetişiyor

17.11.2026 · 00:30

Nilüfer Belediyespor, 8 okuldan 200 öğrenciye ücretsiz hentbol eğitimi veriyor. Antrenmanları ziyaret eden Başkan Şadi Özdemir, genç sporculara başarı diledi.

Trump: Bu iş bittiğinde İsrail'e gidip başbakan olabilirim
Gündem

Trump: Bu iş bittiğinde İsrail'e gidip başbakan olabilirim

13.11.2026 · 03:31

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'de yüzde 99 destek gördüğünü iddia ederek başbakanlık yapabileceğini söyledi. İran ve Küba'ya yönelik askeri müdahale seçeneğini dışlamadı.

BUDO'dan Sefer İptali: Bursa-İstanbul Hattında 8 Sefer Yapılamayacak
Gündem

BUDO'dan Sefer İptali: Bursa-İstanbul Hattında 8 Sefer Yapılamayacak

12.11.2026 · 03:51

Bursa Deniz Otobüsleri (BUDO), olumsuz hava koşulları nedeniyle Mudanya, İstanbul Kabataş ve Armutlu hatlarında 8 seferin iptal edildiğini duyurdu. İşte iptal edilen sefer saatleri.

Dışişleri Bakanlığından İsrail'e tepki
Gündem

Dışişleri Bakanlığından İsrail'e tepki

12.11.2026 · 01:03

Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik açıklamalarına tepki gösterdi. Bakanlık, Türkiye’nin Filistinlilerin yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.

Kara para soruşturmasında yeni gelişme: Emir Sarıgül 4'üncü kez ifade verdi
Gündem

Kara para soruşturmasında yeni gelişme: Emir Sarıgül 4'üncü kez ifade verdi

11.11.2026 · 17:44

Kara para aklama soruşturmasında tutuklandıktan sonra ev hapsi şartıyla tahliye edilen Emir Sarıgül, dördüncü kez ifadeye çağrıldı. Sarıgül, adliyedeki işlemlerin ardından ayrıldı.

Fon soruşturması: 3 isme tutuklama talebi
Gündem

Fon soruşturması: 3 isme tutuklama talebi

11.11.2026 · 02:10

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü fon soruşturmasında 3 şüpheli tutuklama, 4 şüpheli ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.