Her gün yer fıstığı tüketimi hafıza ile ilişkili beyin bölgelerini etkileyebilir

Hollanda’daki Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi araştırmacıları, düzenli yer fıstığı tüketiminin yaşlanan beynin işleyişi üzerindeki etkilerini inceledi. Food & Function dergisinde 19 Ekim 2026’da yayımlanan araştırmada, 16 hafta boyunca her gün tuzsuz, kavrulmuş yer fıstığı tüketiminin hafızayla ilişkili bazı beyin bölgelerinin insüline verdiği yanıt üzerinde potansiyel olarak olumlu etkileri olabileceği bildirildi.

Araştırmaya 60-75 yaş aralığında 31 sağlıklı yetişkin katıldı. Katılımcılar, kontrollü ve çapraz geçişli araştırma kapsamında 16 hafta boyunca günde 60 gram yer fıstığı tüketti. Fıstık tüketilmeyen kontrol dönemiyle karşılaştırma yapılırken iki dönem arasında sekiz haftalık ara verildi.

Hafızayla ilişkili beyin bölgelerinde değişim

Araştırmacılar, beynin insüline verdiği yanıtı, burun yoluyla uygulanan insülin sonrasında beyin kan akışında meydana gelen değişimleri manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle inceleyerek değerlendirdi.

Analizlerde beynin sağ yarım küresinde bir bölgede, yer fıstığı tüketilen dönemin ardından insülin uygulamasına bağlı kan akışı yanıtında kontrol dönemine kıyasla azalma tespit edildi. Beyin haritalama analizleri, bu bölgenin hipokampus ve parahipokampal girus gibi hafıza süreçleriyle ilişkili alanlara yakınlığını gösterdi.

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yer fıstığı tüketiminin hafızayla ilişkili beyin bölgelerinde insüline yanıt üzerinde potansiyel olarak olumlu bir etkisi olabileceğine işaret ettiğini belirtti. Bununla birlikte araştırmada karaciğer yağ oranı, kan şekeri düzeni, yağ metabolizması ve düşük düzeyli sistemik iltihaplanma göstergelerinde anlamlı bir değişiklik görülmedi.

Önceki araştırmada beyin kan akışı ve sözel hafıza artmıştı

Yeni çalışma, aynı araştırma ekibinin 2025 yılında yayımladığı bulguların devamı niteliğini taşıyor. Önceki araştırmada da 31 sağlıklı yetişkin, 16 hafta boyunca her gün 60 gram tuzsuz, kavrulmuş yer fıstığı tüketmişti.

Sonuçlarda, yer fıstığı tüketilen dönemde toplam beyin kan akışının yüzde 3,6, gri madde kan akışının ise yüzde 4,5 arttığı belirlendi. Sözel hafıza testinin gecikmeli hatırlama bölümünde de yüzde 5,8'lik iyileşme kaydedildi. Ancak yürütücü işlevler ve psikomotor hız üzerinde benzer bir olumlu etki tespit edilmedi.

Yer fıstığındaki besin bileşenleri araştırılıyor

Yer fıstığı; doymamış yağlar, lif, bitkisel protein, vitaminler ve mineraller içeriyor. Ayrıca nitrik oksit üretiminde rol oynayan L-arjinin bakımından da zengin bir besin olarak biliniyor.

Bilim insanları, beyin sağlığıyla ilişkilendirilen etkilerin tek bir besin maddesinden değil, yer fıstığındaki farklı bileşenlerin birlikte etkisinden kaynaklanabileceğini değerlendiriyor.

Araştırmacılar, sonuçların umut verici olmakla birlikte çalışmanın yalnızca 31 sağlıklı yetişkinle yürütüldüğüne dikkat çekiyor. Bulgular, yer fıstığının hafıza kaybını önlediğini veya demansa karşı koruma sağladığını kanıtlamıyor.