Göz kapakları ve çevresinde görülen sarımsı, hafif kabarık lekelerin kalp ve damar sağlığı açısından önemli bir işaret olabileceği ortaya kondu. Yaklaşık 36 bin kişinin sağlık verilerinin incelendiği araştırmada, ksantelazma bulunan kişilerde kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak gibi olayların daha sık görüldüğü belirlendi.
Damarların içinde yağ ve kolesterol birikmesi sonucu oluşan plaklar, kan akışını daraltarak kalp krizi ve inmeye yol açabilen aterosklerozun temel nedenleri arasında bulunuyor. Ancak damar sertliği uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor.
Göz çevresindeki sarı lekeler mercek altına alındı
Atherosclerosis dergisinde yayımlanan araştırmada, göz kapakları ve göz çevresinde ortaya çıkan sarımsı lezyonlar olarak bilinen ksantelazma ile kalp ve beyin-damar hastalıkları arasındaki olası bağlantı incelendi.
Ksantelazma, makrofaj adı verilen bağışıklık hücrelerinin kolesterol ve diğer yağlarla dolması sonucu oluşabiliyor. Bu lekeler yüksek kolesterol ile ilişkilendirilebilse de ksantelazması bulunan her kişide kolesterol yüksekliği görülmeyebiliyor.
Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, damar sertliğinde de yağ birikiminin önemli rol oynaması nedeniyle ksantelazmanın kardiyovasküler risk açısından bir belirteç olup olamayacağını araştırdı.
Kalp krizi ve inme oranları daha yüksek çıktı
Çalışmada ksantelazma tanısı bulunan 17 bin 925 kişinin sağlık verileri, aynı sayıda kişiden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırıldı.
Bir yıllık takipte ksantelazması bulunan kişilerin yüzde 1’inin kalp krizi geçirdiği belirlendi. Kontrol grubunda ise bu oran yüzde 0,35 olarak kaydedildi.
İnme oranı ksantelazma grubunda yüzde 0,95, kontrol grubunda yüzde 0,3 olarak ölçüldü.
Geçici iskemik atak, diğer adıyla “mini inme” oranı ise ksantelazması bulunanlarda yüzde 0,6, kontrol grubunda yüzde 0,19 olarak tespit edildi.
Risk farkı 10 yıllık takipte de sürdü
Araştırmacılar, iki grup arasındaki farkın zaman içerisinde azalmasına rağmen 5 ve 10 yıllık takiplerde de ksantelazması bulunan kişilerde ciddi kalp ve beyin-damar olaylarının daha sık görüldüğünü bildirdi.
Bununla birlikte çalışmada ksantelazmanın doğrudan kalp krizi veya inmeye neden olduğu sonucuna ulaşılmadı.
Araştırmacılar, göz çevresindeki bu oluşumların henüz fark edilmemiş veya yeterince kontrol altına alınmamış kalp-damar hastalığı risk faktörlerinin bir göstergesi olabileceğine dikkat çekti.
Ksantelazması olanlara sağlık kontrolü önerisi
Çalışmada, ksantelazması bulunan kişilerin kalp ve damar sağlığı açısından değerlendirilmesinin altta yatan risk faktörlerinin erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olabileceği belirtildi.
Uzmanlar, yalnızca göz çevresindeki lekelerden yola çıkarak kalp krizi veya inme riski konusunda kesin bir değerlendirme yapılamayacağını, kişisel riskin hekim tarafından kolesterol, tansiyon, diyabet, sigara kullanımı ve diğer faktörlerle birlikte ele alınması gerektiğini vurguluyor.
