Nepal’de 26 Ağustos’ta meydana gelen ve buzul çökmesi kaynaklı olduğu değerlendirilen sel felaketinin ardından Himalayalar’daki buzulların durumu yeniden gündeme geldi.
Küresel danışmanlık şirketi Systemiq ile Hindistan merkezli sivil toplum kuruluşu Entegre Dağ Girişimi (IMI) tarafından hazırlanan raporda, Himalayalar’da buzul kütlesi kaybının son 10 yılda geçmiş dönemlere kıyasla yüzde 65 daha hızlı gerçekleştiği belirtildi.
Raporda, bölgedeki değişimin milyonlarca insan açısından ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekildi.
Buzullar daha hızlı kütle kaybediyor
Rapora göre Himalayalar’daki buzullar geçmiş dönemlerle karşılaştırıldığında çok daha hızlı eriyor.
Buzul kütlesindeki kaybın son 10 yılda önceki dönemlere göre yüzde 65 hızlanması, bölgenin kritik bir eşiğe yaklaştığı yönündeki endişeleri artırdı.
Nepal’in Çin sınırına yakın bölgelerinde 26 Ağustos’ta yaşanan ve 1300’den fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirilen sel felaketinin de buzul çökmesiyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Buzulların yalnızca yüzde 0,1’i izleniyor
Raporda, Himalayalar bölgesinde yaklaşık 40 bin buzul bulunduğunun tahmin edildiği ancak bunların yalnızca yüzde 0,1’inin düzenli olarak gözlemlendiği belirtildi.
Bölgedeki bir diğer risk unsuru olan donmuş toprak, diğer adıyla permafrost konusunda ise mevcut bilgi ve gözlem kapasitesinin daha da sınırlı olduğu kaydedildi.
Uzmanlar, gözlem ağının yetersiz olmasının olası afetlerin erken tespit edilmesini ve risklerin doğru şekilde hesaplanmasını zorlaştırabileceğine dikkat çekiyor.
Milyonlarca insan doğal su sistemine bağlı
Himalayalar, Güney Asya’daki geniş bir doğal su sisteminin önemli parçalarından birini oluşturuyor.
Raporda, bu sistemin milyonlarca insanın yaşamını ve geçim kaynaklarını doğrudan etkilediği belirtilirken, buzulların hızla erimesinin yalnızca bölgesel bir çevre sorunu olmadığı vurgulandı.
Himalayalar’da yaşanabilecek büyük çaplı afetlerin tedarik zincirlerinde aksamalara, kitlesel yer değiştirmelere ve jeopolitik risklerin artmasına yol açabileceği ifade edildi.
Hindistan’daki afetlerin yüzde 35’i Himalaya bölgesinde
Raporda Hindistan açısından da dikkat çekici verilere yer verildi.
Hindistan topraklarının yalnızca yüzde 18’inin Himalayalar bölgesinde bulunmasına rağmen, ülke genelinde meydana gelen afetlerin yaklaşık yüzde 35’inin bu bölgede gerçekleştiği belirtildi.
Buzul erimeleri, heyelanlar ve ani sellerin artmasının altyapı, tarım, enerji ve ulaşım üzerinde ciddi ekonomik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.
Raporda, Himalayalar’daki buzul ve donmuş toprak alanlarının daha kapsamlı şekilde izlenmesi ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
