Plastik ürünleri esnek hale getirmek amacıyla kullanılan ve geçmişte bazı zararlı kimyasallara alternatif olarak tanıtılan DINCH adlı madde, yeni bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. ABD’de yürütülen çalışma, bu kimyasala maruz kalmanın bebeklerde daha düşük doğum ağırlığı ve fetal gelişim sorunlarıyla ilişkili olabileceğine işaret etti.
New York Üniversitesi (NYU) Langone Health araştırmacılarının gerçekleştirdiği ve hakemli bir bilimsel dergide yayımlanan araştırmada, plastik gıda ambalajlarında ve çeşitli tüketici ürünlerinde kullanılan DINCH kimyasalının olası sağlık etkileri incelendi.
Araştırmacılar, ABD Ulusal Sağlık Enstitülerinin (NIH) Çocuk Sağlığı Sonuçları Üzerindeki Çevresel Etkiler Programı kapsamında toplanan 6 bin 600’den fazla gebeliğe ilişkin verileri değerlendirdi. İncelenen verilerde, kadınların yüzde 70’ine varan bölümünün idrarında DINCH izine rastlandığı bildirildi.
Bulgular, kimyasala maruz kalma düzeyinin yükselmesiyle bebeğin gebelik haftasına göre küçük doğma riskinin artması arasında ilişki bulunduğunu gösterdi. DINCH maruziyetindeki her 10 katlık artışın, yenidoğanın doğum ağırlığında ortalama 27 gramlık düşüşle bağlantılı olduğu kaydedildi. Araştırmada, ortalama bir yenidoğanın ağırlığının yaklaşık 3 bin 400 gram olduğu hatırlatıldı.
Çalışmanın yazarları, anne karnındaki gelişim döneminde yaşanan büyüme sorunlarının ilerleyen yaşlarda kalp hastalıkları, öğrenme güçlükleri ve obezite gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
DINCH Hangi Ürünlerde Kullanılıyor?
Kimyasal adı 1,2-siklohekzan dikarboksilik asit diizononil ester olan DINCH, plastik malzemeleri daha esnek ve dayanıklı hale getirmek amacıyla kullanılıyor.
ABD ve Avrupa Birliği’nde yumuşak plastik gıda ambalajlarında yaygın olarak bulunan kimyasal; çocuk oyuncakları, tıbbi cihazlar, bazı tekstil ürünleri, yer döşemeleri ve mutfak ürünlerinde de yer alıyor. Araştırmada, plastik streç filmler ve plastik şarap mantarları gibi günlük kullanım ürünlerinde de DINCH bulunabildiği belirtildi.
Sanayinin, yaygın kullanılan bazı ftalat türlerinin sağlık risklerinin ortaya çıkmasının ardından DINCH'i daha güvenli bir alternatif olarak kullanmaya başladığı aktarıldı. Ancak araştırmacılar, bu kimyasalın insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çalışmaların henüz sınırlı olduğuna dikkat çekti. Mevcut bulguların, hormon sistemi üzerindeki olası etkilerin de araştırılması gerektiğini gösterdiği ifade edildi.
Daha önce gerçekleştirilen hayvan ve insan hücresi araştırmalarında, DINCH'in vücutta parçalanmasıyla ortaya çıkan maddelerin gebelikte fetal gelişimi yönlendiren hormonların işleyişini etkileyebileceği ve iltihaplanmayı tetikleyebileceği öne sürülmüştü. Araştırmacılar, bu mekanizmaların bebeğe ulaşan besin ve oksijen miktarını etkileyebileceğini değerlendiriyor.
DINCH Üretimi 2024’te 400 Bin Tona Ulaştı
Araştırmacılar, DINCH'in daha önce sağlık riskleri nedeniyle kullanımı sınırlandırılan kimyasalların yerine benzer riskler taşıyabilecek başka maddelerin geçirilmesi sorununu yeniden gündeme getirdiğini belirtti.
ABD ve Avrupa'da bazı ftalatların kullanımına yönelik düzenlemelerin ardından DINCH üretiminin arttığına dikkat çekilen araştırmada, küresel üretim miktarının 2002 yılında 25 bin ton seviyesindeyken 2024 yılında 400 bin tona yükseldiği aktarıldı.
Araştırmacılar, kimyasala maruziyetin azaltılması için plastik kullanımının mümkün olduğunca sınırlandırılmasını, gıdaların cam ambalajlarda tercih edilmesini ve mutfakta cam ya da ahşap saklama kapları ile gereçlerin kullanılmasını önerdi.
Araştırma, daha güvenli alternatif olarak sunulan kimyasalların da uzun vadeli sağlık etkileri bakımından değerlendirilmesi ve plastik ürünlerde kullanılan maddelerin denetiminin güçlendirilmesi gerektiğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
