Gıda ile temas eden bazı ürünler ve çeşitli tüketici malzemelerinde kullanılan bisfenol A’nın (BPA) insan metabolizması üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çekici bir araştırma yayımlandı. Kontrollü klinik çalışmada, BPA’ya kısa süreli maruziyetin sağlıklı yetişkinlerde insülin duyarlılığını olumsuz etkileyebileceği belirlendi.
Araştırma, normal kilolu ve genel sağlık durumu iyi 40 yetişkinin katılımıyla gerçekleştirildi. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrılırken çalışma çift kör ve plasebo kontrollü şekilde yürütüldü.
Beş günlük BPA maruziyeti incelendi
Araştırmada bir gruba beş gün boyunca vücut ağırlığının kilogramı başına 50 mikrogram BPA, diğer gruba ise plasebo verildi.
Çalışmada kullanılan miktarın, araştırmacılar tarafından ABD Çevre Koruma Ajansı’nın referans dozu olarak tanımlanan seviyeye karşılık geldiği belirtildi. Katılımcıların beslenmeleri de çalışma boyunca kontrol altında tutuldu.
Beş günlük sürenin sonunda BPA verilen katılımcılarda periferik insülin duyarlılığının yaklaşık yüzde 9 azaldığı tespit edildi. Plasebo alan grupta ise insülin duyarlılığında hafif bir artış kaydedildi.
Araştırmacılar insülin duyarlılığını ölçmek için bu alanda güvenilir yöntemlerden biri kabul edilen öglisemik-hiperinsülinemik klemp tekniğini kullandı.
İnsanlarda ilk deneysel kanıt olarak değerlendirildi
Çalışmanın yazarları, elde edilen sonuçların BPA’nın insanlarda insülin duyarlılığını doğrudan azaltabileceğini gösteren ilk kontrollü deneysel kanıt niteliğinde olduğunu belirtti.
Daha önce yapılan gözlemsel araştırmalarda BPA maruziyeti ile insülin direnci, prediyabet ve tip 2 diyabet arasında bağlantılar görülmüştü. Ancak bu çalışmalar BPA’nın doğrudan etkisini ortaya koymak açısından yeterli değildi.
Yeni araştırma ise kontrollü koşullarda BPA verilen kişilerle plasebo grubunu karşılaştırarak bu konuda daha doğrudan bir veri sundu.
Sonuçlar herkese genellenemiyor
Araştırmacılar, çalışmanın bazı önemli sınırlamaları bulunduğuna da dikkat çekti.
Katılımcıların büyük bölümü genç, sağlıklı ve normal kilolu yetişkinlerden oluştu. Bu nedenle sonuçların obezitesi, prediyabeti veya tip 2 diyabeti bulunan kişilerde aynı şekilde ortaya çıkıp çıkmayacağı henüz bilinmiyor.
Çalışmanın yalnızca beş günlük maruziyeti incelemesi nedeniyle uzun süreli BPA temasının etkileri hakkında da daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
BPA sınırları yeniden tartışılabilir
Araştırmacılar, bulguların BPA maruziyetine ilişkin mevcut referans değerlerin sağlık üzerindeki etkiler açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönündeki bilimsel tartışmalara katkı sunduğunu belirtti.
Bununla birlikte tek bir çalışma, BPA’nın doğrudan tip 2 diyabete yol açtığını kanıtlamıyor. Araştırma yalnızca kısa süreli BPA maruziyetinin sağlıklı yetişkinlerde insülin duyarlılığını azaltabileceğini gösteriyor.
Bilim insanları bundan sonraki çalışmaların farklı yaş grupları, metabolik hastalığı bulunan kişiler ve daha uzun maruziyet süreleri üzerinde gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Araştırma, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism dergisinde yayımlandı.
