Günlük yaşamda birkaç kat merdiven çıkmak, kalp sağlığı açısından sanılandan daha önemli olabilir. İngiltere’de East Anglia Üniversitesi ile Norfolk and Norwich University Hospital araştırmacılarının yürüttüğü geniş kapsamlı çalışma, merdiven kullanma alışkanlığı ile kalp-damar hastalıkları ve ölüm riski arasında dikkat çekici bir ilişki bulunduğunu ortaya koydu.
13 Ağustos 2026’da American Journal of Cardiovascular Drugs dergisinde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizde, araştırmacılar PubMed ve Embase veri tabanlarında yer alan 1.873 çalışmayı taradı. Belirlenen kriterleri karşılayan dokuz araştırmadaki toplam 480 bin 479 kişinin verileri değerlendirmeye alındı.
Kalp kaynaklı ölüm riski yüzde 39 daha düşük bulundu
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, merdiven çıkanlarla çıkmayan veya daha az kullanan kişiler arasındaki ölüm riski farkında ortaya çıktı.
Beş çalışmadaki toplam 455 bin 619 kişinin verilerinin birleştirildiği analizde, düzenli merdiven kullanımı kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin yüzde 39 daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi. Tüm nedenlere bağlı ölüm riskinde ise yüzde 24’lük daha düşük risk bulundu.
Araştırmacılar ayrıca merdiven çıkma alışkanlığının kalp krizi, iskemik inme ve kalp yetmezliği gibi kalp-damar hastalıklarının görülme sıklığının daha düşük olmasıyla bağlantılı sonuçlar verdiğini bildirdi.
Bununla birlikte çalışma gözlemsel araştırmaları da içerdiğinden, sonuçlar “merdiven çıkmak ölüm riskini kesin olarak yüzde 39 azaltır” şeklinde yorumlanmamalı. Bulgular güçlü bir ilişki gösteriyor ancak tek başına doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor.
Günlük yaşamın içinde yapılabilecek bir egzersiz
Araştırmacılara göre merdiven çıkmanın en önemli avantajlarından biri, özel ekipman veya ayrı bir egzersiz programı gerektirmemesi.
East Anglia Üniversitesi Norwich Tıp Fakültesi’nden Prof. Vassilios Vassiliou, merdiven kullanımının günlük fiziksel aktiviteyi artırmanın pratik yollarından biri olduğuna dikkat çekti.
“Merdivenleri kullanmak, fiziksel aktiviteyi günlük yaşama dahil etmenin pratik ve çoğu zaman gözden kaçan bir yolu.”
Araştırmanın yazarlarından Dr. Sophie Paddock da merdiven çıkmanın evde, iş yerinde veya günlük ulaşım sırasında kolaylıkla rutine eklenebileceğini belirtti. East Anglia Üniversitesi de çalışmanın özellikle kısa süreli fiziksel aktivitelerin günlük yaşama dahil edilmesinin önemine işaret ettiğini bildirdi.
Paddock:
“Asansör ile merdiven arasında seçim yapma şansınız varsa merdiveni tercih edin, çünkü kalbinize yardımcı olacaktır”
ifadelerini kullandı.
Küçük hareketler bile önemli olabilir
Merdiven çıkmak, kısa süre içerisinde kalp hızını artıran ve büyük kas gruplarını çalıştıran fiziksel aktiviteler arasında bulunuyor.
Araştırmacılar, günlük yaşam içerisindeki kısa ancak nispeten yoğun hareketlerin de fiziksel aktivite düzeyini artırabileceğine dikkat çekiyor. Çalışmanın sonuçları, spor salonunda uzun süreli egzersiz yapamayan kişilerin bile günlük rutinlerindeki hareket miktarını artırmasının yararlı olabileceği görüşünü destekliyor.
Daha önce yayımlanan deneysel araştırmalarda da kısa süreli merdiven çıkma egzersizlerinin kardiyorespiratuvar kondisyonu geliştirebildiği bildirilmişti. Yeni meta-analizde bu çalışmalar da bilimsel arka planın bir parçası olarak değerlendirildi.
“Günde altı kat” kesin bir reçete değil
Bazı geniş ölçekli çalışmalarda günde yaklaşık altı kat merdiven çıkmanın sağlık açısından güçlü faydalarla ilişkili olabileceğine yönelik sonuçlar bulunuyor.
Ancak yeni meta-analiz, herkes için geçerli olacak ideal günlük merdiven sayısını kesin olarak belirlemedi. Araştırmacılar, ne kadar merdiven çıkmanın en yüksek faydayı sağladığını ortaya koyabilmek için daha ayrıntılı ve standartlaştırılmış çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Bu nedenle “günde mutlaka altı kat çıkılmalı” şeklinde genel bir sağlık önerisi yapmak mevcut verilerin ötesine geçiyor.
Merdiven çıkmak herkes için uygun olmayabilir
Araştırmanın sonuçları merdiven kullanımının günlük hareketliliği artırabilecek kolay bir seçenek olduğunu gösterse de bu aktivite herkes için aynı ölçüde uygun olmayabilir.
Kalp veya akciğer hastalığı bulunanlar, ciddi eklem problemi yaşayanlar, hareket kısıtlılığı olanlar ya da efor sırasında göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı veya baş dönmesi yaşayan kişilerin fiziksel aktivitelerini sağlık durumlarına göre planlamaları gerekiyor.
Çalışmanın temel mesajı ise oldukça sade: Gün içinde mümkün olan noktalarda hareketi artırmak ve asansör yerine merdiveni tercih etmek, uzun vadeli kalp sağlığı açısından faydalı bir alışkanlık olabilir.
Araştırmacılar, günlük yaşamın içine kolayca eklenebilen bu tür küçük fiziksel aktivitelerin toplum genelinde yaygınlaştırılmasının kalp-damar hastalıklarının oluşturduğu sağlık yükünün azaltılmasına katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.
