ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka ve Grönland ile Washington’a Grönland’ın güvenliği konusunda kalıcı yetkiler sağlayacağını belirttiği bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Danimarka ve Grönland temsilcileriyle yürütülen çalışmalar sonucunda ABD’nin Grönland’ın ve ABD’nin güvenliğini korumak için gerekli adımları atabilmesini sağlayacak bir mutabakata ulaşıldığını savundu.
Trump, anlaşmanın ABD’ye herhangi bir maliyet getirmeyeceğini öne sürerken, düzenlemeyi “Sonsuz Yaşam Anlaşması” olarak nitelendirdi. ABD Başkanı ayrıca Grönland’ın uygun bölgelerinde geniş kapsamlı bir Amerikan askeri varlığının oluşturulması için sürecin başlayacağını belirtti.
Danimarka ve Grönland: Anlaşma gelecek hafta imzalanabilir
Trump’ın açıklamasının ardından Danimarka ve Grönland yönetimleri tarafından yapılan açıklamalarda, ABD ile bir güvenlik anlaşmasının gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında imzalanmasının beklendiği belirtildi.
Ancak anlaşmanın hem Kopenhag hem de Nuuk parlamentolarının onayına tabi olduğu bildirildi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, planlanan düzenlemenin Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünü koruduğunu, aynı zamanda Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını tanıdığını ifade etti.
Dolayısıyla Trump’ın “kalıcı kontrol” ifadesi, mevcut aşamada Grönland’ın egemenliğinin ABD’ye devredildiği anlamına gelmiyor. Açıklanan düzenleme, ağırlıklı olarak güvenlik ve askeri işbirliği alanındaki ABD yetkilerinin genişletilmesine ilişkin görünüyor.
ABD’nin askeri varlığı genişletilecek
Trump, Grönland’da büyük bir Amerikan askeri varlığının kurulması için çalışmalara başlanacağını açıkladı. Ayrıca ABD'nin onayı olmadan Washington'ın rakiplerinin adada askeri üs kuramayacağını, askeri varlık bulunduramayacağını veya hassas yatırımlar yapamayacağını söyledi.
Grönland’daki mevcut Amerikan askeri varlığının merkezinde, ABD'nin Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Yeni düzenlemenin bu askeri varlığın ötesine geçecek bir yapılanmanın önünü açması bekleniyor.
Trump'ın açıklamasında Rusya ve Çin doğrudan isimlendirilmezken, ABD'nin Arktik bölgedeki güvenlik endişeleri ve rakip ülkelerin olası askeri veya ekonomik faaliyetleri anlaşmanın temel başlıkları arasında gösteriliyor.
Şi Cinping ile görüşme hazırlığı
Trump ayrıca 23 Eylül’de Beyaz Saray’da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Çin ile ilişkilerin iyi ilerlediğini söyleyen Trump, Şi ile görüşmesinin “çok verimli” geçmesini beklediğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret, gümrük tarifeleri ve yapay zekâ başta olmak üzere çok sayıda konunun görüşmede gündeme gelmesi bekleniyor.
Trump’tan üç medya kuruluşuna erişim yasağı
Trump, aynı gün CNN, MS NOW ve Politico’nun Beyaz Saray’a erişimini yasaklayacağını da açıkladı. Kararını söz konusu kuruluşların yayınlarını “sahte haber” olarak nitelendirmesiyle gerekçelendirdi.
Trump’ın açıklamasının uygulanma biçimi ve kapsamı konusunda ise soru işaretleri bulunuyor. Söz konusu medya kuruluşlarının gazetecilerinin açıklamanın yapıldığı gün Beyaz Saray’da görevlerini sürdürdüğü bildirildi.
