ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile doğrudan temas kurulduğu ve savaşın sona yaklaşabileceği yönündeki açıklamalarına, eski İranlı diplomat ve analist Abbas Hamayer’den itiraz geldi.
Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ın anlaşma yapmak istediğini belirterek Tahran’dan “doğrudan” haber aldığını söyledi ancak bu temasın kimler arasında, hangi kanaldan ve ne zaman gerçekleştiğine ilişkin ayrıntı vermedi. da Trump’ın doğrudan temas iddiasını aktarmakla birlikte buna ilişkin ek bir doğrulama yayımlamadı.
Hamayer: Yeni bir doğrudan görüşme çabası görmüyorum
El Cezire’ye konuşan Abbas Hamayer, Trump’ın İran’ın yeni doğrudan görüşmeler için girişimde bulunduğu yönündeki açıklamalarına katılmadığını söyledi.
Hamayer, son haftalarda zaten devam eden diplomatik çalışmaların dışında yeni ve ilave bir girişim görmediğini belirtti. Eski diplomat, İran’ın diplomatik faaliyetlerinin yeni bir müzakere süreci başlatmaktan çok mevcut mutabakat çerçevesinin uygulanmasına odaklandığını ifade etti.
Hamayer’in açıklaması İran hükümetinin resmi açıklaması değil, eski bir İranlı diplomat ve analistin değerlendirmesi niteliğinde bulunuyor.
“İranlıların arayıp görüşme istediği anlatısı gerçeği yansıtmıyor”
Trump daha önce de İran’ın Washington ile anlaşmaya istekli olduğunu ve temas arayışında bulunduğunu birçok kez savunmuştu.
Hamayer ise ABD Başkanı’nın İranlı yetkililerin aradığı, görüşme talep ettiği ve anlaşma için baskı yaptığı yönündeki açıklamalarına karşı çıktı. El Cezire’ye yaptığı değerlendirmede, olayların Trump’ın anlattığı biçimde gelişmediğini savundu.
Trump’ın 16 Eylül’deki açıklamasında ise “Umarım savaşın sonuna doğru yaklaşıyoruz” dediği, İran’ın anlaşma istediğini öne sürdüğü ve İran’dan doğrudan haber aldığını söylediği kaydedildi.
İran uluslararası garanti istiyor
Hamayer, olası bir anlaşmanın sürdürülebilir olabilmesi için Tahran’ın uluslararası garantiler talep etmeye devam ettiğini de söyledi.
Bununla birlikte Pakistan, Katar ve Umman gibi mevcut arabulucuların tek başlarına böyle bir güvence sağlayabilecek güçte olmadığını savundu. Hamayer’e göre sorun yalnızca tarafların görüşme masasına oturması değil, varılacak anlaşmanın uygulanmasını güvence altına alacak bir mekanizma oluşturulması.
Trump’ın açıklamalarını iç politikayla ilişkilendirdi
Eski İranlı diplomat, Trump’ın kamuoyuna yönelik İran mesajlarının ABD iç politikasından ve enerji piyasalarındaki gelişmelerden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürdü.
Hamayer, Trump’ın açıklamalarının enerji piyasalarındaki beklentileri yönetmeyi ve yaklaşan seçimler öncesinde Amerikalı seçmene mesaj vermeyi amaçladığını savundu. Bu değerlendirme Hamayer’in siyasi analizi niteliğinde bulunuyor.
da İran savaşı nedeniyle yükselen petrol ve doğalgaz fiyatlarının, Kasım ayında yapılacak ABD ara seçimleri öncesinde Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi açısından önemli bir siyasi sorun haline geldiğini aktarıyor.
ABD-İran diplomasisinde belirsizlik sürüyor
İki ülke arasında savaş sürerken diplomatik kanalların tamamen kapanmadığı biliniyor. Pakistan, Umman ve Katar gibi ülkeler farklı dönemlerde Washington ile Tahran arasında mesaj taşınmasına veya görüşme zemini oluşturulmasına katkı sundu.
Ancak Trump’ın son açıklamasındaki “doğrudan görüşme” ifadesinin tam olarak hangi teması kapsadığı henüz netleşmiş değil. İran yönetiminden de Trump’ın son sözlerini doğrulayan ayrıntılı bir resmi açıklama gelmiş değil.
Bu nedenle mevcut tablo, Washington ile Tahran arasında çeşitli diplomatik temasların devam ettiğini ancak yeni ve kapsamlı bir doğrudan müzakere sürecinin başladığının henüz bağımsız biçimde doğrulanmadığını gösteriyor.
