Nijerya'da difteri salgını yayılıyor: 406 kişi hayatını kaybetti

Nijerya, özellikle ülkenin kuzey eyaletlerinde etkisini sürdüren difteri salgınıyla mücadele ediyor. Çocukların salgından yoğun biçimde etkilenmesi ve vakaların büyük bölümünün aşısız kişilerde görülmesi üzerine bazı eyaletlerde okullar geçici olarak kapatılırken aşılama kampanyaları da genişletildi.

Nijerya Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (NCDC) 2026 yılı 32’nci epidemiyolojik hafta raporuna göre, yıl başından 9 Ağustos’a kadar 12 bin 977 şüpheli vaka, 10 bin 476 doğrulanmış vaka ve 406 ölüm kayıtlara geçti. Raporda vaka ölüm oranı yüzde 3,1 olarak yer aldı.

Vakaların yüzde 68’i aşılanmamış kişilerde

NCDC’nin eylül ayında paylaştığı güncel değerlendirmeye göre doğrulanmış difteri vakalarının yaklaşık yüzde 98’i Kano, Kaduna, Katsina, Borno, Bauchi, Plateau, Sokoto ve Zamfara eyaletlerinde yoğunlaştı.

Merkez ayrıca doğrulanmış vakaların yaklaşık yüzde 68’inin aşılanmamış kişilerde görüldüğünü açıkladı. Sağlık yetkilileri, eksik aşılı veya hiç aşılanmamış çocukların salgında en yüksek risk grupları arasında bulunduğuna dikkat çekiyor.

Plateau’da 303 şüpheli vaka ve 27 ölüm

Salgının ağır etkilediği eyaletlerden Plateau’da şüpheli vaka sayısı 149’dan 303’e yükselirken, hayatını kaybedenlerin sayısı 27’ye çıktı.

Eyalet epidemiyoloğu Maren Damulak, vakaların yaklaşık yüzde 99’unun Jos North bölgesinde görüldüğünü ve çocukların etkilenen gruplar arasında önemli bir yer tuttuğunu açıkladı. Yetkililere göre vakaların çoğunda aşı eksikliği öne çıkıyor.

Plateau yönetimi salgının yayılmasını sınırlamak amacıyla devlet ve özel ilkokullar ile ortaokulları 7 Eylül’den itibaren geçici olarak kapattı. Alınan önlemlerin ardından okulların 14 Eylül’de yeniden açılmasına karar verildi.

Zamfara’da 367 doğrulanmış vaka

Zamfara eyaletinde ise 367 difteri vakasının laboratuvar testleriyle doğrulandığı açıklandı.

Zamfara Sağlık Bakanlığı verilerine göre salgında 44 kişi hayatını kaybetti, 320’den fazla hasta tedavilerinin ardından taburcu edildi. Özellikle 6-10 yaş grubundaki çocukların vakalar arasında önemli bir yer tuttuğu bildirildi.

Salgına karşı önlemleri artıran eyalet yönetimi, okulların açılış tarihini iki hafta erteledi. Buna göre kamu ve özel okulların 28 Eylül’de eğitime başlaması planlanıyor.

Kano’daki “50 ölüm” iddiasına resmi itiraz

Kano eyaletinde ise salgının boyutuna ilişkin farklı açıklamalar kamuoyuna yansıdı.

Kano Eyalet Meclisi’nde yapılan açıklamalarda Rano bölgesinde 50’den fazla çocuğun hayatını kaybettiği ileri sürüldü. Ancak Kano Hastalık Kontrol Merkezi (KNCDC), bu rakamın kendi sürveyans verileriyle doğrulanmadığını açıkladı.

KNCDC, Rano’da 2026 yılı içinde iki doğrulanmış ölüm kaydedildiğini, Temmuz 2023 ile Ağustos 2026 arasındaki toplam ölüm sayısının ise 29 olduğunu bildirdi. Bu nedenle “Kano’da can kaybı 50’ye ulaştı” ifadesi doğrulanmış resmi veri olarak kullanılamıyor.

Federal hükümet acil görev gücü oluşturdu

Nijerya Federal Hükümeti, özellikle Kano ve Katsina’daki çocuklar arasında artan vakalara müdahale amacıyla 28 Ağustos’ta acil durum görev gücünü devreye aldı.

Federal Sağlık ve Sosyal Refah Bakanlığı tarafından oluşturulan ekip; salgının izlenmesi, temaslıların belirlenmesi, aşılama açıklarının kapatılması ve hastaların tedaviye zamanında erişiminin sağlanması için çalışıyor.

Kaduna’da 23 bölgede aşılama kampanyası

Salgına karşı kapsamlı aşılama çalışmalarının yürütüldüğü eyaletlerden biri de Kaduna oldu.

Kaduna yönetimi, 12-17 Eylül tarihleri arasında eyaletteki 23 yerel yönetim bölgesinin tamamını kapsayan reaktif difteri aşılama kampanyası başlattı. Sağlık ekipleri mahalleler, pazarlar ve toplu yaşam alanlarında çocuklara ulaşmaya çalışıyor.

Yetkililer, daha önce aşılanmamış veya aşı takvimi tamamlanmamış çocukların bağışıklama programına dahil edilmesine öncelik veriyor.

Difteri nedir, nasıl bulaşır?

Halk arasında “kuşpalazı” olarak da bilinen difteri, toksin üreten bakterilerin yol açtığı bulaşıcı bir hastalık.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre hastalık çoğunlukla solunum yollarını etkiliyor ve öksürme veya hapşırma sırasında ortaya çıkan damlacıklarla kişiden kişiye bulaşabiliyor. Yakın temas ve bazı kontamine eşyalar da bulaşmada rol oynayabiliyor.

Hastalığın yaygın belirtileri arasında boğaz ağrısı, ateş, halsizlik ve boyundaki lenf bezlerinde şişme bulunuyor. İleri vakalarda boğaz ve burun bölgesinde kalın gri bir tabaka oluşabiliyor ve bu durum nefes alma ile yutkunmayı güçleştirebiliyor.

Difteri toksini kalp ve sinir sisteminde ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, hastalıktan korunmanın en etkili yönteminin tam aşılama olduğunu vurguluyor.