Kalp Hastalıkları Artıyor: Gençler Bile Risk Altında
Kalp ve damar hastalıkları dünya çapında en yaygın ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Ancak artık yalnızca yaşlı bireylerle sınırlı olmayan bu ölümcül hastalıklar, gençlerde de giderek artıyor.
Türk Kalp Damar Cerrahisi Derneği Minimal İnvaziv Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Serkan Durdu, kalp hastalıklarına bağlı ölümlerin genç yaşlara kadar inmesinin birçok nedeni olduğunu belirtiyor. Bu trendin hem yaşam tarzı değişiklikleri hem de çevresel ve genetik faktörlerden kaynaklandığını dile getiriyor.
Gençlerde Bile Hipertansiyon Görülüyor
Prof. Dr. Durdu, gençlerin fiziksel aktiviteden uzak bir yaşam sürdüğünü ve bunun obezite ve metabolik sendrom riskini artırdığını belirtiyor. Fast-food tüketiminin artması, işlenmiş gıdalardaki trans yağlar ve yüksek tuz oranları damar sertliğine neden oluyor. Modern yaşamın getirdiği akademik, iş ve sosyal baskılar gençlerde kronik strese yol açıyor ve dolaylı olarak yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarına neden olabiliyor. Elektronik sigara (puff) kullanımı da ciddi bir sorun haline gelmiş durumda.
Çocukluk ve ergenlik döneminde görülen obezitenin ileride diyabet ve kalp hastalıklarına yol açtığını kaydeden Prof. Dr. Durdu, yetersiz fiziksel aktivite, sağlıksız beslenme ve genetik faktörler nedeniyle gençlerde bile hipertansiyon görülmeye başladığını söylüyor. Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü olan bireylerin risk altında olduğu biliniyor. Yine hava kirliliği ve gıda katkı maddeleri, gençlerde kalp sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Elektronik Sigara ve Pufflardaki Tehlikeye Dikkat!
Prof. Dr. Durdu, elektronik sigaralarda ve pufflarda kullanılan sıvıların nikotin, ağır metaller ve diğer toksik kimyasallar içerdiğini vurguluyor. Bu maddeler damar sağlığını bozarak kalp krizi riskini artırabilir. Nikotin, kan basıncını yükseltir, damarların daralmasına neden olur ve kalp üzerinde yük oluşturur. Solunan kimyasal buharlar, damarların iç yüzeyine zarar vererek damar sertliği sürecini hızlandırabilir. Çocukların ve gençlerin damar yapıları daha hassastır, nikotine erken yaşta maruz kalmak bu yapıların daha hızlı bozulmasına yol açabilir.
Elektronik Sigara Kalp Krizi Riskini Yüzde 50 Artırıyor
Elektronik sigaraların "zararsız" olarak algılanması nedeniyle kullanım oranlarının arttığına vurgu yapan Prof. Dr. Durdu, bu durumun gençlerde tütün bağımlılığını artırdığını belirtiyor. Elektronik sigara kullanan bireylerde, kullanmayanlara göre kalp krizi riskinin yüzde 50 daha fazla olduğu gösterilmiştir. Küçük yaşta başlayan bu alışkanlık, uzun vadede ciddi kalp-damar sorunlarına zemin hazırlar.
Enerji İçecekleri Kalp Düşmanı
Öte yandan gizli kalp hastalıkları olan gençlerde, yoğun stres veya fiziksel eforun da ani ölümlere neden olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Durdu, "Enerji içecekleri, yasa dışı maddeler ve aşırı kafein tüketimi, gençlerde kalp krizini tetikleyebilir" diyor. Pandemi döneminde hareketsiz yaşam, psikolojik stres ve kilo alımı da gençlerde kalp sağlığını olumsuz etkilemiştir.
Kalp Hastalıkları Nasıl Önlenir?
Kalp hastalıklarından kaynaklanan ölümleri önlemenin mümkün olduğunu kaydeden Prof. Dr. Serkan Durdu, "Ancak bu, bireysel düzeyde alınacak önlemlerle birlikte, toplum olarak bir bilinç oluşturmayı gerektiriyor" diyor. Önerilerini şu şekilde sıralıyor:
- Hareket etmek: Kalp bir kastır ve düzenli olarak çalıştırılması gerekir. Haftada birkaç gün tempolu yürüyüş bile büyük bir fark yaratabilir.
- Sağlıklı beslenmek: Taze sebze, meyve, tam tahıllar, zeytinyağı gibi sağlıklı gıdalar tercih etmek, kalp sağlığına büyük bir iyilik yapar. Fast-food'dan kaçınmak önemlidir.
- Stresi yönetmek: Stres kalp sağlığını olumsuz etkiler. Meditasyon, doğa yürüyüşü veya bir hobi edinmek stresi yönetmenin iyi yollarıdır.
- Sigara ve alkolden uzak durmak: Sigara içmek ve aşırı alkol tüketmek kalp hastalıklarının başlıca nedenlerindendir.
- Düzenli doktor kontrolleri: Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri seviyelerinin düzenli olarak ölçülmesi, kalp hastalıklarının erken teşhisinde kritik rol oynar.
Prof. Dr. Durdu, kalp hastalıklarından korunmanın bireysel değil, toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurguluyor. Sağlıklı yaşam bilincini çevremize de yaymak önemlidir. Kalbimizi sağlıklı tutmak küçük ama sürekli çabalar gerektirir ve bu çabalar geleceğimizi kurtarabilir.
