Başika Üssü için aşamalı devir kararı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81’inci oturumu kapsamında New York’ta bir araya geldi. İki liderin görüşmesinde Türkiye-Irak ilişkilerinin yanı sıra güvenlik ve ekonomik işbirliği başlıkları ele alındı.
Görüşmenin ardından yapılan açıklamaya göre taraflar, Irak’ın güvenlik alanında kaydettiği ilerlemeler doğrultusunda Başika-Zilkan’daki Türk askeri üssünün aşamalı olarak Irak federal hükümetine devredilmesi konusunda mutabakata vardı.
Devir sürecinin, iki tarafın üzerinde anlaşacağı bir mekanizma ve zaman çizelgesine göre yürütüleceği bildirildi. Ancak açıklamada sürecin başlayacağı veya tamamlanacağı kesin bir tarih verilmedi.
Şengal’de devlet otoritesi vurgusu
Türkiye ve Irak, Şengal’de Irak devletinin otoritesinin tam olarak tesis edilmesi ve bölgede “yasaklı yabancı silahlı unsurlar” olarak tanımlanan grupların varlığına son verilmesi konusunda da anlaşmaya vardı.
Şengal’de güvenlik durumunun yeniden düzenlenmesine yönelik süreçte, yerel silahlı grupların Irak güvenlik güçlerine entegre edilmesi de gündemde bulunuyor. Irak Başbakanı ez-Zeydi daha önce Şengal Direniş Birlikleri’nin (YBŞ) silahlarını devlete teslim etmeye başlayacağını ve Şengal Dağı’nın federal hükümet ile güvenlik kurumlarının kontrolüne geçeceğini açıklamıştı.
Başika’daki Türk askeri varlığı ile Şengal’deki güvenlik düzenlemesinin birlikte ele alınması, Ankara-Bağdat arasındaki güvenlik işbirliğinin önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı.
Kalkınma Yolu Projesi hızlandırılacak
Görüşmede ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi de ele alındı. Taraflar, ikili ticaret ve yatırımların artırılması, daha önce imzalanan anlaşmaların uygulanmasının hızlandırılması ve stratejik ortak projelerde ilerleme sağlanması konusunda mutabık kaldı.
Bu kapsamda Kalkınma Yolu Projesi özellikle öne çıktı. Irak’ın Fav Limanı’ndan Türkiye sınırına uzanması planlanan yaklaşık 1.200 kilometrelik proje, demiryolu ve karayolu bağlantılarından oluşuyor ve yaklaşık 17 milyar dolarlık yatırım öngörüyor. Projenin ilk aşamasının 2028’de, nihai aşamasının ise 2050’de tamamlanması planlanıyor.
Ankara ve Bağdat, Kalkınma Yolu’nun yanı sıra mevcut anlaşmaların hayata geçirilmesi ve ortak stratejik projelerin hızlandırılması konusunda çalışmaların sürdürülmesi mesajı verdi.
