TÜİK, Türkiye Sağlık Araştırması 2025 sonuçlarını yayımladı. Araştırma, obezite oranındaki yükselişin sürdüğünü, fiziksel aktivite seviyesinin ise düşük kaldığını ortaya koydu. En yaygın kronik hastalıklardan çocuklarda sık görülen sağlık sorunlarına, tütün ve alkol kullanım alışkanlıklarından koruyucu sağlık taramalarına kadar toplum sağlığına dair veriler açıklandı.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Sağlık Araştırması 2025 verilerine göre 15 yaş ve üzerindeki bireylerde obezite oranı yüzde 21,8'e yükseldi. Fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6 seviyesinde kalırken, her gün tütün kullananların oranı yüzde 30,1'e çıktı. Çocuklarda sık görülen hastalıklar ve yaşa göre sağlık verileri belli oldu.
15+ yaş kadınların vücut kütle indeksi dağılımı 2008-2025 (Görsel: TÜİK)
OBEZİTE ORANI YÜKSELMEYE DEVAM EDİYOR
Boy ve kilo verileri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi sonuçlarına göre 15 yaş ve üzerindeki obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8'e çıktı.
15+ yaş erkeklerin vücut kütle indeksi dağılımı, 2008-2025 (Görsel: TÜİK)
Kadınlarda obezite oranı yüzde 24,8 olarak ölçülürken erkeklerde bu oran yüzde 18,7 oldu. Buna karşılık obez öncesi olarak sınıflandırılan bireylerin oranı erkeklerde yüzde 43,1, kadınlarda ise yüzde 32,2 olarak kaydedildi.
Sağlığı geliştiren aerobik fiziksel aktiviteye harcanan sürenin cinsiyete göre dağılımı (%), 2022, 2025 (Görsel: TÜİK)
FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYİ DÜŞÜK KALDI
Araştırmaya göre fiziksel aktivite yapmayanların oranı 2025 yılında yüzde 86,6 oldu. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı yüzde 83,5'e gerilerken, kadınlarda bu oran yüzde 89,7 olarak ölçüldü.
Dünya Sağlık Örgütü yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Buna rağmen haftada 150 ila 300 dakika arasında fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yalnızca yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
Engellilik ile ilgili göstergelerin cinsiyete göre dağılımı, 2025 (Görsel: TÜİK)
MERDİVEN ÇIKMAKTA ZORLANANLARIN ORANI YÜZDE 6
Fiziksel işlevlerde yaşanan zorluklar incelendiğinde en sık karşılaşılan sorun merdiven inip çıkmada güçlük oldu. Kadınların yüzde 8,3'ü, erkeklerin ise yüzde 3,7'si merdiven kullanırken zorlandığı belirtildi. Öğrenme veya hatırlama güçlüğü yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 oldu. Yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kaydedildi.
0-6 yaş çocukların başlıca hastalık/sağlık sorunlarının cinsiyete göre dağılımı 2025
ÇOCUKLARDA EN YAYGIN HASTALIK ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU
Araştırma sonuçlarına göre çocuklarda son altı ay içinde en sık görülen sağlık sorunu üst solunum yolu enfeksiyonları oldu. 0-6 yaş grubunda çocukların yüzde 28,5'i üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdi. Bu grupta ikinci sırada yüzde 24 ile ishal, üçüncü sırada ise yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonları yer aldı.
7-14 yaş arası çocukların başlıca hastalık/sağlık sorunlarının cinsiyete göre dağılımı, 2025
7-14 yaş grubunda da ilk sırada yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonları bulunurken bunu yüzde 16,4 ile ishal ve yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları takip etti.
15 yaş ve üstü bireylerin başlıca hastalık/sağlık sorunlarının dağılımı: 2019, 2022, 2025 (Görsel: TÜİK)
BEL VE BOYUN RAHATSIZLIKLARI İLK SIRALARDA
15 yaş ve üzerindeki bireylerde son 12 ay içinde görülen sağlık sorunları arasında bel bölgesi problemleri yüzde 24,3 ile ilk sırada yer aldı.
Bel ağrılarını yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri izledi. Şeker hastalığı yüzde 11,9, yüksek kan lipidleri ise yüzde 10,1 oranında görüldü.
Bireylerin tütün mamulü kullanma durumu, 2010-2025 (Görsel: TÜİK)
HER 3 KİŞİDEN 1'İ TÜTÜN KULLANIYOR
Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1'e çıktı. Erkeklerde günlük tütün kullanımı yüzde 42,9'a ulaşırken, kadınlarda bu oran yüzde 17,5 olarak kaydedildi. Tütün kullanmayanların oranı ise yüzde 68'den yüzde 66,8'e geriledi.
Bireylerin alkol kullanma durumu, 2010-2025 (Görsel: TÜİK)
ALKOL TÜKETENLERİN ORANI YÜZDE 12,6 OLDU
Son 12 ay içinde alkol kullandığını belirten 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı yüzde 12,1'den yüzde 12,6'ya yükseldi. 2025 yılında erkeklerin yüzde 18,7'si, kadınların ise yüzde 6,6'sı alkol kullandığını bildirdi. Alkol kullanmayanların oranı ise yüzde 87,9'dan yüzde 87,4'e geriledi.
40 yaş ve üzeri kadınların mamografi çektirme durumunun dağılımı: 2019, 2022, 2025 (Görsel: TÜİK)
MAMOGRAFİ TARAMALARINDA ARTIŞ YAŞANDI
Koruyucu sağlık hizmetleri açısından olumlu gelişmelerden biri mamografi taramalarında görüldü. 40 yaş ve üzerindeki kadınlarda son bir yıl içinde mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7'ye yükseldi.
Buna rağmen 40 yaş ve üzerindeki kadınların yüzde 42,4'ünün hayatında hiç mamografi yaptırmadığı belirlendi.
15 yaş v e üzeri kadınların smear testi yaptırma durumunun dağılımı: 2019, 2022, 2025 (Görsel: TÜİK)
SMEAR TESTİ YAPTIRMAYAN KADINLARIN ORANI YÜZDE 59
Rahim ağzı kanserinin erken teşhisinde önemli rol oynayan smear testlerinde de artış kaydedildi. Son bir yıl içinde smear testi yaptıran kadınların oranı yüzde 7,2'den yüzde 11,8'e yükseldi. Ancak 15 yaş ve üzerindeki kadınların yüzde 59'unun bugüne kadar hiç smear testi yaptırmadığı görüldü.
SAĞLIK ARAŞTIRMASINDA MERAK EDİLEN HUSUSLAR
Mamografi taraması neden yapılır? Mamografi, meme kanserinin erken dönemde tespit edilmesini sağlayan görüntüleme yöntemidir. Erken teşhis sayesinde tedavi başarısı artarken hastalığın ilerleme riski de önemli ölçüde azalabiliyor.
Mamografi taraması neden yapılır?
Smear testi nedir ve ne işe yarar? Smear testi, rahim ağzından alınan hücre örneklerinin incelenmesiyle yapılan bir tarama testidir. Rahim ağzı kanserine yol açabilecek hücresel değişikliklerin erken dönemde belirlenmesine yardımcı olur ve düzenli uygulandığında erken teşhis imkanı sağlar.
Smear testi nedir ve ne işe yarar?
Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için ne kadar fiziksel aktivite öneriyor? Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapmasını tavsiye ediyor. Düzenli hareket, obezite ve kronik hastalık riskini azaltırken genel yaşam kalitesine de katkı sağlıyor.
Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için ne kadar fiziksel aktivite öneriyor?
