"Altın standart" olarak kabul edilen bir incelemeye göre, hamilelikte parasetamol kullanımı otizm, DEHB veya zihinsel yetersizlik riskini artırmıyor
Hamilelikte parasetamol kullanmanın, çocuğun otizmli olma ya da DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) veya zihinsel yetersizlik geliştirme riskini artırmadığı, kanıtların “altın standart” olarak kabul edilen bir incelemesiyle ortaya kondu.
BULGULAR TRUMP'IN İDDİALARINI ÇÜRÜTTÜ
Bulgular, Donald Trump’ın geçen eylül ayında ağrı kesicinin otizme yol açtığı yönündeki iddialarını çürüttü. Söz konusu iddialar, dünya genelinde tıp, kadın sağlığı ve bilim kuruluşları tarafından sert şekilde eleştirilmişti.
The Guardian'ın haberine göre, ABD başkanının açıklamaları, baş ağrısı ve ateş gibi ağrıların tedavisi için sağlık otoritelerinin dünya çapında hamile kadınlara önerdiği ilaç olan parasetamol nedeniyle, hamileler arasında endişeye yol açmıştı.
Lancet Obstetrics, Gynaecology and Women’s Health dergisinde yayımlanan çalışmada şu ifadeye yer verildi: “Bu sistematik derleme ve meta-analiz, gebelik sırasında annenin parasetamol kullanmasının çocuklarda otizm spektrum bozukluğu, DEHB veya zihinsel yetersizlik riskini artırdığına dair herhangi bir kanıt bulmamıştır.”
Çalışma, Avrupa’nın farklı ülkelerinden yedi araştırmacıdan oluşan bir ekip tarafından yürütüldü.
Ekibin başında, Londra Üniversitesi City St George’s’ta kadın doğum ve anne–fetüs tıbbı profesörü olan ve aynı zamanda Londra’daki St George’s Hastanesi’nde danışman obstetrisyen olarak görev yapan Asma Khalil yer aldı.
43 ÇALIŞMA DEĞERLENDİRİLDİ
Araştırmacılar, konuyla ilgili daha önce yapılmış 43 çalışmayı değerlendirerek bunun “bugüne kadar kanıtların en titiz analizi” olduğunu belirtti. İncelenen çalışmalar arasında, aynı anneden doğan çocukların sağlık sonuçlarını karşılaştıran veriler de yer aldı. Bu kapsamda, 18 yaş altı 262 bin 852 çocuk otizm, 335 bin 255 çocuk DEHB ve 406 bin 681 çocuk ise zihinsel yetersizlik açısından değerlendirilmişti.
Khalil, şu değerlendirmede bulundu: “Mesaj net: Parasetamol, önerildiği şekilde kullanıldığında gebelikte güvenli bir seçenek olmaya devam ediyor. Bu çok önemli; çünkü parasetamol ağrı çeken ya da ateşi olan hamile kadınlara ilk seçenek olarak önerdiğimiz ilaç. Bu nedenle kadınlar, semptomlarını hafifletmek için hâlâ güvenli bir seçeneğe sahip oldukları konusunda içleri rahat olabilir.”
PARASETAMOLDEN KAÇINMAK HEM ANNE HEM BEBEK İÇİN RİSKLER DOĞURABİLİR
Araştırmacılar, Trump’ın adını anmadan açıklamalarını kesin bir dille reddediyor. “Bu altın standart incelemenin, gebelikte parasetamol kullanımına yönelik tüm şüpheleri sona erdirmesini umuyoruz; çünkü şiddetli ağrı veya ateş durumlarında parasetamolden kaçınmak, özellikle tedavi edilmeyen anne ateşi olmak üzere, hem anne hem de bebek için bilinen riskler doğurabilir” dediler.
Trump, 22 Eylül’de Beyaz Saray’da düzenlenen bir basın toplantısında bu konuda açıklamalarda bulunmuştu. İlacın ABD’deki adıyla konuşan Trump, “Tüm hamile kadınlar, hamileyken bu ilacın kullanımını sınırlamak konusunda doktorlarıyla konuşmalı… Bu ilacı almayın. Bunun hiçbir artı yanı yok” demişti.
Trump, hamilelikte parasetamolün o kadar tehlikeli olduğunu öne sürmüştü ki, yönetiminin ABD’deki doktorlara hamile kadınlara bu ilacı kullanmamalarını önermeleri yönünde talimat vermeyi planladığını söylemişti.
ÇALIŞMAYA GÖRE TRUMP'IN AÇIKLAMALARI TEMELSİZ
Ancak bu yeni çalışma, Trump’ın açıklamalarının temelsiz olduğu sonucuna vardı. Anne karnında parasetamole maruz kalma ile bebeğin otizmli olması, DEHB’ye sahip olması ya da zihinsel yetersizlik geliştirmesi arasında herhangi bir ilişki tespit edilmedi.
Çalışmada, “Otistik özelliklerin aile içinde görülme eğilimi gibi iyi bilinen ailesel ve genetik faktörler, daha önce gözlemlenen ilişkiler için parasetamolün doğrudan etkisinden çok daha olası açıklamalardır” deniliyor.
Yazarlar ayrıca, bir kadının hamilelik sırasında düzenli olarak parasetamol almasına neden olan sağlık sorununun, çocuğun nörogelişimsel durumunu etkilemede ilacın kendisinden daha önemli bir rol oynayabileceği ihtimalini de gündeme getiriyor.
“Parasetamol genellikle aralıklı olarak kullanılır. Uzun süreli kullanımı ise, ilacın kendisinden ziyade bu uzun süreli kullanımı gerektiren altta yatan sağlık durumunun nörogelişimsel sonuçları şekillendirmede daha etkili olup olmadığı sorusunu gündeme getirir” ifadeleri yer alıyor.
İNGİLTERE SAĞLIK BAKANI DA O İDDİALARA YANIT VERDİ
İngiltere Sağlık Bakanı Wes Streeting, Trump’ın iddialarına yanıt vererek Birleşik Krallık’taki kadınlara bu açıklamaları dikkate almamaları tavsiyesinde bulundu. Trump’ın sözlerinden bir gün sonra ITV’ye konuşan Streeting, “İzleyenlere şunu söylemek isterim: Donald Trump’ın tıp hakkında söylediklerine kesinlikle hiç aldırmayın” dedi.
Uzmanlar Lancet’te yayımlanan çalışmayı memnuniyetle karşıladı. Açıklamalarda, “Anne adaylarının, baş ağrısı için en sık kullanılan ilacın çocuklarının sağlığı üzerinde uzun vadeli etkileri olup olmadığı konusunda stres yaşamalarına gerek yok” denildi.
King’s College London’da translasyonel sinirbilim profesörü olan Grainne McAlonan ise şunları söyledi: “Geçen yılki açıklamanın etkisi oldukça yaygındı. Bu çalışmanın bulgularının konuyu artık kapatmasını umuyorum.”
Portsmouth Üniversitesi’nde psikoloji alanında kıdemli öğretim üyesi Dr. Steven Kapp da şöyle konuştu: “Bunun bir sonucu olarak, toplumun gelişimsel yetersizlikleri yanlış önleme yolları arayan çıkmaz sokaklara girmekten vazgeçmesi gerekiyor. Bunun yerine, engelli insanlar için dünyayı daha iyi bir yer haline getirmeye odaklanmalıyız.”
BAKAN STREETING: PARASETAMOL KULLANMAK GÜVENLİDİR
Streeting sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Bu büyük inceleme, anne adaylarını bir kez daha, hamilelikte parasetamol kullanımını çocuklarda otizm, DEHB ya da engellilikle ilişkilendiren hiçbir kanıt olmadığı konusunda rahatlatabilir.
“Ülkemizin önde gelen bilim insanları, doktorları ve NHS açıkça belirtiyor ki, hamileyken ağrı ya da ateş durumunda parasetamol kullanmak güvenlidir.”
45 derecelik suyun anlık buza dönüştüğü nokta; Altınkale
Sivas'ta Pamukkale'ye kardeş olarak yapılan ve sarı renkli travertenleriyle dikkat çeken 'Altınkale'de, sıcak ve soğuk bir arada yaşanıyor. 45 derece sıcaklıktaki termal su, kentteki soğuk havanın etkisiyle borularla travertenlere ulaştırıldığı nokta anında buza dönüşüyor.
