Irak’ın 2026 yılındaki petrol ihracatı ve petrol gelirlerine ilişkin yeni veriler açıklandı. Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) tarafından Irak Parlamentosu Petrol ve Gaz Komisyonu’na sunulan rapora göre, yılın başından 22 Ağustos’a kadar Irak ve Kürdistan Bölgesi genelinden 418,7 milyon varil petrol uluslararası piyasalara ihraç edildi.
Söz konusu petrol satışlarından elde edilen toplam gelirin ise yaklaşık 28 milyar dolar olduğu bildirildi. Veriler, bölgesel savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalara rağmen Irak’ın alternatif ihracat güzergâhlarını kullanarak petrol satışlarını sürdürdüğünü gösteriyor.
Irak petrolü dört farklı güzergâhtan ihraç edildi
SOMO’nun raporunda, 2026 yılı içerisinde petrol sevkiyatlarının Türkiye’deki Ceyhan Limanı, Irak’ın güney limanları, Ürdün güzergâhı ve Geyyare üzerinden gerçekleştirildiği belirtildi.
Irak’ın petrol ihracatı yılın ilk aylarında yüksek seviyelerde seyrederken, şubat sonunda başlayan bölgesel savaş ve Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin ciddi biçimde aksaması ülkenin enerji ihracatını olumsuz etkiledi.
Savaş öncesinde Irak petrolünün büyük bölümü güney limanlarından deniz yoluyla ihraç edilirken, Hürmüz’de yaşanan sorunların ardından Türkiye-Ceyhan hattının stratejik önemi belirgin biçimde arttı.
Nitekim Irak hükümeti, petrolünü farklı güzergâhlardan dünya pazarlarına ulaştırmak amacıyla Ceyhan üzerinden ihracat kapasitesini daha da yükseltmeyi hedefliyor. ’a göre Bağdat yönetimi, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak için Türkiye’nin yanı sıra Suriye ve Ürdün üzerinden alternatif ihracat hatları üzerinde de çalışıyor.
Ceyhan’dan 41 milyon varil petrol sevk edildi
SOMO verilerinin dikkat çeken bölümlerinden birini Türkiye’nin Ceyhan Limanı üzerinden gerçekleştirilen petrol ihracatı oluşturdu.
Yılın başından 22 Ağustos’a kadar Irak ve Kürdistan Bölgesi’nden Ceyhan güzergâhıyla uluslararası piyasalara ulaştırılan petrol miktarı 41 milyon varile çıktı.
Bu hat üzerinden en yüksek aylık ihracat 6,2 milyon varille ocak ayında gerçekleşti. En düşük sevkiyat ise 3,1 milyon varille mart ayında kaydedildi.
Ceyhan’ın önemi özellikle yılın ilerleyen dönemlerinde arttı. Temmuz ayında Irak’ın yaklaşık 42 milyon varillik toplam petrol ihracatının yaklaşık 7 milyon varillik bölümü Ceyhan üzerinden gerçekleştirilmişti.
Kürdistan Bölgesi’nden Ceyhan’a 20,1 milyon varil
Raporda Kürdistan Bölgesi petrolünün ihracatına ilişkin rakamlar da ayrı olarak yer aldı.
22 Ağustos itibarıyla Kürdistan Bölgesi’nden çıkarılarak Türkiye’nin Ceyhan Limanı üzerinden uluslararası piyasalara gönderilen petrol miktarı 20,1 milyon varile ulaştı.
Bu rakam, yılın söz konusu döneminde Kürdistan Bölgesi’nden günlük ortalama yaklaşık 86 bin varil petrol ihracatı gerçekleştirildiğini gösteriyor.
Mayıs ve haziran dönemine ilişkin daha önce açıklanan SOMO verilerinde de iki ayda toplam 32,1 milyon varil Irak petrolünün ihraç edildiği, bunun yaklaşık 1,56 milyon varilinin Kürdistan Bölgesi’nden geldiği bildirilmişti.
Hürmüz krizi Ceyhan’ın önemini artırdı
Irak’ın petrol ihracat sistemindeki değişimde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan güvenlik sorunları belirleyici oldu.
Savaş öncesinde Irak’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı güney limanları üzerinden gerçekleştiriliyordu. Hürmüz’deki geçişlerin sekteye uğramasının ardından bu sistem ciddi şekilde zarar gördü ve mart ayında Irak’ın petrol ihracatı yaklaşık 18,6 milyon varile kadar geriledi.
Mayıs ve haziran aylarında toplam ihracat 32,1 milyon varilde kalırken, temmuzda toparlanmanın başlamasıyla aylık ihracat yaklaşık 49 milyon varile yükseldi.
Bu gelişmeler Bağdat yönetimini Türkiye üzerinden yapılan sevkiyatları artırmaya yöneltti.
Türkiye ile yeni Ceyhan anlaşması imzalandı
Irak ve Türkiye, önceki petrol taşıma düzenlemesinin sona ermesinin ardından Ceyhan üzerinden petrol ihracatının devam etmesi için bir yıllık yeni anlaşmaya imza attı.
Yeni düzenleme kapsamında başlangıçta Ceyhan hattının günlük 750 bin varillik ihracat kapasitesiyle kullanılması öngörülürken, Irak Petrol Bakanlığı uzun vadede bu güzergâhtan günlük 1,5 milyon varile ulaşmayı hedeflediğini açıkladı.
Böylece Irak-Türkiye petrol boru hattı, yalnızca Kürdistan Bölgesi ve Kerkük petrolünün değil, gelecekte Irak’ın güney sahalarındaki üretimin de alternatif güzergâhlardan dünya pazarlarına ulaştırılmasında önemli rol oynayabilir.
Irak’ın petrol üretimi yeniden 3 milyon varilin üzerine çıktı
Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Selim Rukabi, 24 Ağustos’ta yaptığı açıklamada ülkedeki günlük ham petrol üretiminin yeniden 3 milyon varilin üzerine çıktığını bildirdi.
Rukabi’ye göre güney limanlarından günlük yaklaşık 2 ila 2,2 milyon varil, Türkiye’nin Ceyhan Limanı üzerinden ise yaklaşık 150 bin ila 180 bin varil petrol ihraç ediliyor.
Bu rakamlar, savaşın ardından sert şekilde düşen Irak petrol sektöründe toparlanmanın devam ettiğini gösteriyor.
Savaş öncesinde ülkenin günlük üretimi 4 milyon varilin üzerinde, günlük petrol ihracatı ise 3 milyon varilin üzerindeydi. Bölgesel çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler sonrasında üretim ve ihracatta ciddi kayıp yaşanmıştı.
Irak alternatif petrol yollarını genişletmek istiyor
Petrol gelirleri Irak bütçesinin temel finansman kaynağı olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı gibi tek bir güzergâha yüksek oranda bağımlı olunması Bağdat açısından önemli bir ekonomik risk oluşturuyor.
Irak yönetimi bu riski azaltmak için Ceyhan hattının kapasitesini artırmanın yanı sıra Suriye’nin Baniyas Limanı ve Ürdün’ün Akabe Limanı üzerinden yeni ihracat seçenekleri üzerinde çalışıyor. Irak yönetimi önümüzdeki altı yıl içerisinde petrol üretim kapasitesini günlük 8-10 milyon varile kadar çıkarmayı hedeflediğini de açıkladı.
SOMO’nun yılın ilk sekiz ayına ilişkin rakamları ise bu dönüşümün ilk etkilerini ortaya koyuyor. 418,7 milyon varillik toplam ihracat ve 28 milyar dolarlık gelir, Irak ekonomisi açısından petrolün belirleyici rolünü koruduğunu gösterirken, Türkiye üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatların payındaki artış Ceyhan’ın stratejik önemini daha da güçlendiriyor.
