İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafıl Celal Talabani ile Tahran’da bir araya geldi. Görüşmede İran-Irak sınır güvenliği, Kürdistan Bölgesi’ndeki İranlı Kürt muhalif gruplar ve ABD-İran gerilimi ele alındı.
Rızai, İran’ın güvenlik kaygılarının giderilmesi gerektiğini savunarak, Kürdistan Bölgesi topraklarının İran’a karşı faaliyetlerde kullanılmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi. İranlı yetkili, Tahran ile Bağdat arasında imzalanan sınır güvenliği anlaşmasının tam uygulanması gerektiğini de vurguladı.
Rızai: ABD’ye güvenmiyoruz
Görüşmede bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeler de değerlendirildi.
Muhsin Rızai, Washington yönetimine ilişkin açıklamasında, “Amerika’ya hiçbir şekilde güvenmiyoruz” ifadelerini kullandı. Olası yeni bir müzakere sürecinin başlayabilmesi için ABD’nin önce “pratik ve somut adımlar” atması gerektiğini savundu.
Bu açıklama, İran ile ABD arasındaki gerilimin sürdüğü ve bölgedeki diplomatik temasların yeniden yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Sınır güvenliği anlaşması yeniden gündemde
Rızai’nin görüşmede öne çıkardığı başlıklardan biri, İran ile Irak arasında imzalanan sınır güvenliği anlaşması oldu.
İran ve Irak, 2023 yılında ortak sınırların güvenliğinin artırılması ve İranlı Kürt muhalif grupların sınır hattından uzaklaştırılması konusunda anlaşmaya varmıştı. da Bağdat yönetiminin anlaşma kapsamında bazı muhalif grup üyelerinin sınır bölgelerinden uzaklaştırılması için adımlar attığını daha önce aktarmıştı.
Tahran yönetimi, İranlı Kürt muhalif grupların Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki varlığını uzun süredir ulusal güvenlik meselesi olarak değerlendiriyor.
Rojhılat partileri konusunda farklı görüşler
Rızai, görüşmede İran’ın “silahlı gruplar” olarak tanımladığı Doğu Kürdistanlı siyasi oluşumların durumunun kalıcı biçimde çözülmesi gerektiğini belirtti.
Buna karşılık Kürdistani İttifak çatısı altında yer alan bazı İranlı Kürt muhalif partiler, Kürdistan Bölgesi topraklarını İran’a yönelik askeri faaliyetlerde kullandıkları yönündeki iddiaları daha önce reddetti. Rûdaw, söz konusu partilerin sınırı geçerek İran içinde askeri faaliyet hazırlığı yaptıkları iddialarına da karşı çıktıklarını aktarıyor.
Bafıl Talabani’den gerilimi düşürme mesajı
Bafıl Talabani’nin Tahran temaslarında yalnızca Rızai ile değil, İran’ın farklı üst düzey yetkilileriyle de görüşmeler gerçekleştirildi.
KYB’nin resmi yayın organı PUKmedia’ya göre Talabani, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede bölgesel sorunların diyalog ve barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiğini söyledi. Talabani, Kürdistan Bölgesi ve Irak’ın bölgesel çatışmaların tarafı olmaması gerektiğini de vurguladı.
İran tarafı ise Talabani’nin gerilimin azaltılmasına yönelik rolünü olumlu değerlendirdi.
Kürdistan Bölgesi’ne yönelik saldırılar devam ediyor
Rızai-Talabani görüşmesi, Kürdistan Bölgesi’nin aylardır yoğun füze ve saldırılarına maruz kaldığı bir dönemde gerçekleşti.
Rûdaw’ın kendi saha takibine göre, 28 Şubat’ta başlayan bölgesel savaşın ardından Kürdistan Bölgesi’ne yönelik saldırıların sayısı temmuz ayı sonunda 929’a ulaşmıştı. 16 Eylül tarihli son haberinde ise Rûdaw, toplam saldırı sayısının 1000’i aştığını bildirdi. Bu rakam Rûdaw’ın kendi izleme verilerine dayanıyor ve bağımsız bir resmi toplam olarak doğrulanmış değil.
Saldırıların bir bölümünün İranlı Kürt muhalif grupların bulunduğu noktalara, bir bölümünün ise Peşmerge tesisleri, koalisyon noktaları ve farklı güvenlik hedeflerine yöneldiği bildirildi.
İran-Kürdistan Bölgesi ilişkilerinde güvenlik başlığı öne çıkıyor
Tahran ile Kürdistan Bölgesi arasındaki ilişkilerde ticaret ve siyasi temaslar sürerken, sınır güvenliği ve İranlı Kürt muhalif grupların varlığı en hassas konular arasında bulunmaya devam ediyor.
Talabani’nin Tahran temaslarında iki tarafın ekonomik ve siyasi ilişkilerin sürdürülmesi konusunda ortak mesajlar verdiği, güvenlik sorunlarının ise diyalog yoluyla ele alınmasının öneminin vurgulandığı görülüyor.
