İsrail'de seçim çıkmazı: Yeni hükümet için 4 senaryo

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan parlamento seçimlerinin ardından ortaya çıkan sandalye dağılımı, ülkeyi yeni bir koalisyon çıkmazıyla karşı karşıya bıraktı.

120 sandalyeli Knesset’te Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki blok 53, Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 48 sandalye elde etti. Arap partileri Ra’am ile Ortak Liste ise toplam 19 sandalyeye ulaştı.

Hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalye çoğunluğuna hiçbir blok ulaşamayınca gözler koalisyon görüşmelerine çevrildi.

Netanyahu bloku çoğunluğun 8 sandalye gerisinde

Seçim sonuçlarına göre Likud 27 sandalye ile parlamentonun en büyük partisi olurken, Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar 21 sandalye kazandı.

Naftali Bennett’in B’Yachad partisi 12, Ortak Liste 11, Demokratlar ve Ra’am 8’er, Yisrael Beytenu, Birleşik Tevrat Yahudiliği ve Otzma Yehudit 7’şer sandalye elde etti. Shas ile Dini Siyonizm ise 6’şar sandalyede kaldı.

Netanyahu’nun mevcut siyasi ortaklarından oluşan blok, 61 sandalye için 8 milletvekiline daha ihtiyaç duyuyor.

1. Muhalefet Arap partileriyle iş birliği yapabilir

Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırmak isteyen muhalefetin önündeki en doğrudan seçenek, Arap partileriyle iş birliğine gitmek.

Eisenkot liderliğindeki 48 sandalyelik muhalefet blokuna Ra’am ve Ortak Liste’nin toplam 19 sandalyesi eklendiğinde 67 sandalyelik bir çoğunluk ortaya çıkıyor.

Ancak bu formülün önündeki en önemli engel, muhalefet içindeki bazı sağ partilerin Arap partileriyle koalisyona veya dışarıdan desteğe sıcak bakmaması.

İsrail tarihinde bir Arap partisinin hükümete doğrudan katıldığı en dikkat çekici örnek, Ra’am’ın 2021’de kurulan sekiz partili koalisyonda yer alması olmuştu.

2. Ulusal birlik hükümeti kurulabilir

İkinci ihtimal ise Likud ile muhalefetteki merkez veya merkez sağ partilerden birinin ortaklığında bir ulusal birlik hükümeti kurulması.

Likud ile Yashar’ın tek başına oluşturacağı bir koalisyon 48 sandalyeye ulaşıyor; mevcut veya farklı ortakların katılımıyla 61 sandalye sınırının aşılması mümkün hale gelebilir.

Ancak Yashar lideri Gadi Eisenkot seçim kampanyası boyunca Netanyahu ile aynı hükümette yer almayacağını açıkladı.

Bu nedenle ulusal birlik formülünün hayata geçmesi, mevcut siyasi pozisyonlarda önemli değişiklikler gerektiriyor.

3. Netanyahu muhalefetten destek arayabilir

Netanyahu’nun bir diğer seçeneği, muhalefetteki bazı milletvekillerini veya partileri kendi blokuna çekmek.

Ancak Netanyahu bloku çoğunluk için 8 sandalye geride bulunuyor.

Naftali Bennett, Avigdor Liberman ve muhalefetin diğer bazı liderleri Netanyahu ile hükümet kurmaya mesafeli yaklaşıyor. Bu nedenle tek tek milletvekili transferleriyle çoğunluğa ulaşılması zor senaryolardan biri olarak değerlendiriliyor.

4. İsrail yeniden seçime gidebilir

Koalisyon görüşmelerinin başarısız olması halinde erken seçim ihtimali de masada bulunuyor.

Nihai seçim sonuçlarının 4 Kasım’da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a sunulmasının ardından Herzog, parlamentoya giren siyasi partilerle görüşerek hükümeti kurma görevini bir milletvekiline verecek.

Görevlendirilen adayın hükümeti kurmak için 28 günü bulunacak. Bu süre gerektiğinde 14 gün daha uzatılabilecek.

İlk girişimin başarısız olması durumunda farklı bir adayın hükümet kurma şansı bulunuyor. Koalisyon görüşmelerinin tüm aşamalarda sonuçsuz kalması halinde ülke yeniden seçime gidebilir.

Knesset 10 Kasım’da yemin edecek

Yeni seçilen 26’ncı Knesset’in 10 Kasım’da yemin ederek göreve başlaması planlanıyor.

Hükümet kurulana kadar Netanyahu mevcut görevini geçici hükümet başbakanı olarak sürdürecek.

Önümüzdeki dönemde Arap partilerinin 19 sandalyelik gücü, muhalefet içindeki sağ partilerin tutumu ve Netanyahu’nun mevcut ortaklarını koruyup koruyamayacağı, yeni hükümetin oluşumunda belirleyici olacak.