Rory Mac Sweeney adlı diş hekimi, 1490 tarihli ünlü çizimde gizli bir detay fark etti. Da Vinci’nin “ideal insan bedeni”ni tasvir ettiği figürün kasık bölgesinde, dikkatle yerleştirilmiş bir eşkenar üçgen bulunduğunu söyleyen Sweeney, bu şeklin “sanat tarihinin en çok analiz edilen ama en gizemli eserlerinden birini” açıklayabileceğini belirtti.
YÜZYILLARDIR TARTIŞILIYORDU
Vitruvius Adamı, Roma’lı mimar Vitruvius’un yazılarından esinlenerek oluşturulmuştu. Vitruvius, mükemmel insan vücudunun bir kare ve daire içine sığabileceğini savunuyordu.
Da Vinci’nin çiziminde kare, kollar açık ve bacaklar kapalı duruşu; daire ise kollar ve bacaklar açılmış pozisyonu kapsıyor. Ancak da Vinci’nin neden bu kadar özel oranlar seçtiği yüzyıllardır tartışılıyordu.
Yaygın teoriye göre sanatçı, altın oranı kullanmıştı; ancak ölçümler bu varsayımı desteklemiyordu. Mac Sweeney’nin analizine göre, yanıt çok daha farklı bir oranda gizli: 1633.
'TETRAHEDRAL ORAN'
Da Vinci, notlarında “Eğer bacaklarını açar ve kollarını baş hizasına kadar kaldırırsan, bacaklarının arasında kalan boşluk bir eşkenar üçgen oluşturur” diye yazmıştı. Sweeney, bu ifadeyi matematiksel olarak incelediğinde, ayak açıklığı ile göbek yüksekliği arasındaki oranın 1,64 ila 1,65 arasında olduğunu buldu — yani modern bilimde “tetrahedral oran” olarak bilinen 1,633 değerine neredeyse birebir eşit.
Bu oran, 1917 yılında tanımlanan bir geometrik prensip. Kürelerin en verimli şekilde nasıl yerleştiğini gösteren bu oran, doğadaki birçok yapıda — minerallerde, kristallerde ve hatta insan çenesinin formunda — kendini gösteriyor. İlginç bir şekilde, diş hekimliğinde 1864’ten beri kullanılan Bonwill üçgeni de aynı orana sahip.
'RASTLANTI DEĞİL'
Mac Sweeney’e göre bu rastlantı değil. “İnsan anatomisi, evrendeki geometrik düzen yasalarına göre evrimleşmiştir” diyor. Eğer bu doğruysa, Leonardo da Vinci beş asır önce insan bedeninde evrensel bir geometrik ilkeyi fark etmiş olabilir.
Araştırma, Journal of Mathematics and the Arts dergisinde yayımlandı. Bilim dünyası Mac Sweeney’nin iddiasını tartışmaya devam ederken, da Vinci’nin notlarındaki üçgenin önemi artık görmezden gelinemeyecek gibi görünüyor.
