İran ile ABD arasındaki askeri gerilim, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresinde yeni saldırı iddialarıyla yükseldi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD güçlerinin Basra Körfezi’nde 5 İran tankerini hedef aldığını ileri sürdü. İran tarafı, buna karşılık Hürmüz Boğazı çevresinde ABD bağlantılı olduğunu öne sürdüğü toplam 20 deniz unsuruna saldırı düzenlediğini açıkladı.
Söz konusu saldırıların kapsamı ve gemilerde oluştuğu öne sürülen hasara ilişkin bilgiler şu aşamada İran makamlarının açıklamalarına dayanıyor. ABD tarafından tüm iddiaları doğrulayan bağımsız ve kapsamlı bir açıklama yapılmış değil.
İran: 2 ABD gemisi ve 8 tanker hedef alındı
İran’ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı tarafından aktarılan Devrim Muhafızları açıklamasında, Hürmüz Boğazı çevresindeki operasyonlarda ABD’ye ait olduğu belirtilen 2 gemi ile 8 tankerin hedef alındığı öne sürüldü.
İran tarafı bazı deniz araçlarının “ağır hasar” aldığını iddia etti. Ancak gemilerin isimleri, bayrakları, tam konumları ve hasar durumlarına ilişkin bağımsız kaynaklardan doğrulanmış ayrıntılar paylaşılmış değil.
Bu nedenle açıklamadaki rakamlar ve hasar değerlendirmeleri, İran’ın askeri iddiaları olarak ele alınıyor.
ABD’nin 5 İran tankerini vurduğu ileri sürüldü
Devrim Muhafızları, saldırıların gerekçesi olarak ABD ordusunun Basra Körfezi’nde 5 İran tankerini hedef aldığını savundu.
İran yönetimi, Hürmüz çevresindeki karşı saldırıların bu eyleme cevap niteliği taşıdığını bildirdi.
Tarafların bölgede devam eden askeri gerilim sırasında kendi operasyonlarına ve karşı tarafın kayıplarına ilişkin açıklamalarında farklı rakamlar verebilmesi nedeniyle, gelişmelerin bağımsız olarak doğrulanması önem taşıyor.
“Yasaklı bölgeden geçen 10 gemi daha vuruldu” iddiası
İran açıklamasında ayrıca Hürmüz Boğazı’nda oluşturulduğu belirtilen “yasaklı bölgeden” geçmeye çalışan 10 farklı geminin de hedef alındığı öne sürüldü.
Devrim Muhafızları, söz konusu gemilerin ABD ordusunun teşviki ve desteğiyle hareket ettiğini iddia etti.
Böylece İran’ın açıklamasına göre 2 ABD gemisi, 8 tanker ve 10 diğer deniz aracıyla birlikte toplam 20 deniz unsuru hedef alınmış oldu.
Ancak bu gemilerin hangi ülkelere ait olduğu ve saldırılardan ne ölçüde etkilendiği konusunda doğrulanmış ayrıntılar henüz bulunmuyor.
İran’dan Hürmüz Boğazı için kontrol mesajı
Devrim Muhafızları açıklamasında saldırı iddialarının yanı sıra Hürmüz Boğazı üzerindeki gözetim ve kontrol kapasitesine ilişkin de mesaj verdi.
İran tarafı, boğaz çevresindeki askeri hareketliliğin Devrim Muhafızları Donanması tarafından yakından izlendiğini savundu.
Bu açıklama, İran ile ABD arasındaki gerilimin yalnızca karşılıklı askeri saldırılarla sınırlı kalmayabileceği ve ticari deniz trafiğinin de çatışmadan etkilenebileceği endişelerini artırıyor.
Hürmüz neden dünya ekonomisi için kritik?
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve açık denizlere bağlayan Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz geçiş güzergâhlarından biri.
Körfez ülkelerinden dünya pazarlarına gönderilen büyük miktarda enerji ürünü bu dar deniz yolundan geçiyor. Bu nedenle bölgede tanker trafiğini aksatabilecek her askeri gelişme, petrol arzı ve navlun maliyetleri üzerinde doğrudan baskı oluşturabiliyor.
Hürmüz çevresindeki güvenlik risklerinin artması aynı zamanda sigorta maliyetleri, tanker rotaları ve küresel enerji fiyatları açısından da yakından takip ediliyor.
Gözler Washington’dan gelecek açıklamada
İran’ın son açıklamasının ardından dikkatler ABD yönetimi ve bölgedeki Amerikan askeri komutanlığından gelecek yeni açıklamalara çevrildi.
Özellikle İran’ın 5 tankerinin ABD tarafından vurulduğu, ardından 20 farklı deniz unsurunun İran tarafından hedef alındığı yönündeki karşılıklı iddiaların doğrulanması, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin ulaştığı boyutu daha net ortaya koyacak.
Şimdilik İran’ın açıkladığı saldırı ve hasar rakamlarının bağımsız olarak teyit edilmediğinin altını çizmek gerekiyor.
