Yemen’de İran’la yakın ilişkileri bulunan Husiler, Kızıldeniz kıyısındaki stratejik liman kenti Moha’yı (Mokha) ele geçirdi. Gelişme, dünyanın en önemli deniz ticaret güzergâhlarından biri olan Babülmendep Boğazı çevresindeki güvenlik endişelerini artırdı. Moha’nın Husilerin kontrolüne geçtiği ve tarafından da doğrulandı.
Moha’nın ele geçirilmesiyle Husiler Yemen’in batı kıyısındaki kontrol alanlarını önemli ölçüde genişletti. Ancak grubun Yemen’in Kızıldeniz kıyılarının tamamını kesin biçimde kontrol ettiği yönündeki ifade henüz bağımsız kaynaklar tarafından aynı kesinlikle doğrulanmış değil., Husilerin Babülmendep yönünde ilerlediğini bildiriyor.
Suudi Arabistan’dan Moha Havalimanı’na saldırı
Husilere bağlı Al-Masirah televizyonu, Moha’nın el değiştirmesinin ardından Suudi Arabistan güçlerinin Moha Havalimanı’nı hedef aldığını bildirdi.
de Suudi hava saldırılarının Husilerin kontrolüne geçen Moha Havalimanı’nı hedef aldığını aktardı. İlk açıklamalarda can kaybı veya yaralanmaya ilişkin net bilgi verilmedi.
Moha, Babülmendep Boğazı’na yaklaşık 80 kilometre mesafede bulunuyor. Bu nedenle kentteki kontrol değişikliği yalnızca Yemen’deki iç savaş açısından değil, uluslararası deniz taşımacılığı bakımından da stratejik önem taşıyor.
İddia: Bin Selman Trump’tan hava saldırısı istedi
ABD merkezli Axios’un Amerikalı yetkililere dayandırdığı habere göre Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Husilerin ilerleyişi sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile görüşerek Washington’dan Husilere karşı hava saldırıları düzenlemesini istedi.
Haberde Trump’ın bu talebi kabul etmediği, Washington yönetiminin şimdilik doğrudan askeri müdahaleye sıcak bakmadığı öne sürüldü. Axios’un güncel haber özetinde de Suudi Arabistan’ın ABD’den Husilere saldırı talep ettiği ancak Trump’ın bu isteği reddettiği aktarılıyor.
ABD’nin bunun yerine Suudi Arabistan’a istihbarat ve hedefleme desteğini sürdürmesinin beklendiği belirtiliyor.
Babülmendep neden bu kadar önemli?
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan kritik bir geçiş noktası. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasında seyreden gemilerin önemli bölümü bu rotayı kullanıyor.
Associated Press’in aktardığı değerlendirmelere göre küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’si Babülmendep-Süveyş hattından geçiyor. Bu nedenle boğazdaki uzun süreli bir güvenlik krizi, konteyner taşımacılığından enerji sevkiyatına kadar geniş bir alanda etkili olabilir.
Hürmüz ve Babülmendep aynı anda baskı altında
Son gelişmelerin en dikkat çekici yönlerinden biri, küresel enerji ticaretinin iki kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı ile Babülmendep’in aynı dönemde jeopolitik gerilimin merkezine yerleşmesi.
Hürmüz’de yaşanan kesintilere Babülmendep’teki güvenlik sorunlarının da eklenmesi halinde petrol, doğal gaz ve konteyner taşımacılığında maliyetlerin hızla yükselmesi riski bulunuyor.
Nitekim Moha’nın Husiler tarafından ele geçirilmesinin ardından petrol fiyatlarında da sert yükseliş görüldü., gelişmenin Suudi petrol ihracatı ve Kızıldeniz’deki ticari seyrüsefer açısından yeni riskler yarattığını bildirdi.
Yemen’de savaş yeniden genişleyebilir
Moha’nın kaybedilmesi, Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti açısından son yılların en önemli askeri gerilemelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Hükümet yanlısı güçler bölgede yeniden yapılanmaya çalışırken, Husilerin güney yönündeki ilerleyişinin devam edip etmeyeceği yakından takip ediliyor. Gelişmeler, 2022’den bu yana görece düşük yoğunlukta devam eden Yemen savaşının yeniden geniş çaplı çatışmaya dönüşebileceği endişelerini de artırdı.
