Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. Gemi takip ve analiz şirketi Kpler’in öncü verilerine göre hafta sonunda boğazdan 20’den az ticari yük gemisi geçti.
Kpler kayıtlarında cumartesi günü 13, pazar günü ise yalnızca 4 ticari geminin Hürmüz Boğazı’nı kullandığı görüldü. Böylece hafta sonu için tespit edilebilen toplam geçiş sayısı 17’de kaldı.
Gerçek gemi sayısı daha yüksek olabilir
Açıklanan rakamların kesin sayı olmadığına dikkat çekiliyor. Bölgede seyreden bazı gemilerin güvenlik gerekçeleriyle AIS olarak bilinen otomatik tanımlama sistemlerini kapattığı ve bu nedenle standart gemi takip sistemlerinde görünmediği belirtiliyor.
Bu nedenle Kpler’in daha sonraki incelemelerinde hafta sonuna ilişkin geçiş sayılarının yukarı yönlü güncellenmesi mümkün.
Özellikle son dönemde Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik riskleri, gemi işletmecilerinin konum ve rota bilgilerini kamuya açık biçimde paylaşmaktan kaçınmasına yol açıyor.
Perşembe günü de sadece 7 gemi geçmişti
Hürmüz Boğazı’ndaki düşük trafik yalnızca hafta sonuyla sınırlı değil. Kpler verilerine göre 20 Ağustos Perşembe günü de boğazdan yalnızca 7 ticari gemi geçmişti.
Bu gemilerden dördünün Basra Körfezi’ne giriş, üçünün ise çıkış yaptığı bildirilmişti. Aynı gün boğazda büyük ham petrol tankerleri veya LNG tankerlerinin görünür geçişi kaydedilmemişti.
Veriler, uluslararası denizcilik şirketlerinin bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle Hürmüz geçişlerine yönelik temkinli yaklaşımını sürdürdüğünü gösteriyor.
ABD ve İran arasındaki gerilim trafiği etkiliyor
Boğazdaki hareketliliğin gerilemesinde ABD ile İran arasındaki askeri ve ekonomik gerilim belirleyici rol oynuyor.
Tarafların uyguladığı farklı deniz kısıtlamaları, karşılıklı saldırılar ve gemilere yönelik güvenlik riskleri nedeniyle birçok armatör Hürmüz Boğazı’nı kullanmakta isteksiz davranıyor.
ABD yönetimi boğazın açık olduğunu savunurken, İran ise deniz trafiğinin kendi güvenlik koşulları ve izin mekanizmaları çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor.
Dünya enerji ticareti için kritik geçiş noktası
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üreticilerini açık denizlere bağlayan stratejik konumuyla küresel enerji piyasaları açısından büyük önem taşıyor.
Şubat ayında başlayan çatışmalardan önce dünya ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyordu.
Savaş öncesinde boğazdan günlük toplam gemi geçişlerinin yaklaşık 125-140 seviyesine ulaşabildiği belirtilirken, son dönemde görülen tek haneli ve düşük çift haneli rakamlar deniz ticaretindeki daralmanın boyutunu ortaya koyuyor.
Enerji piyasaları Hürmüz’ü yakından izliyor
Trafikteki sert düşüş özellikle petrol, LNG ve petrol ürünlerinin küresel sevkiyatı açısından yakından takip ediliyor.
Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli bir aksama yaşanması, Körfez ülkelerinin ihracat kapasitesini sınırlayabileceği gibi uluslararası navlun maliyetleri, sigorta primleri ve enerji fiyatları üzerinde de yeni baskı oluşturabilir.
Bu nedenle önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker ve ticari gemilerin sayısı, ABD-İran geriliminin enerji piyasaları üzerindeki etkisini ölçen en önemli göstergelerden biri olmaya devam edecek.
