Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması sonrasında gözlerin çevrildiği Mısır’a gidiyor. Fidan’ın 13-14 Ağustos tarihlerinde gerçekleştireceği iki günlük ziyarette, Kahire’nin savunma ittifakına olası katılımının da gündemde olması bekleniyor.
Mısır’ın anlaşmaya katılımına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar açıklanmış değil. Ancak Fidan, 8 Ağustos’ta yaptığı değerlendirmede Mısır’ı Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan açısından “doğal ortak” olarak tanımlarken, bazı teknik konuların tamamlanmasının ardından Kahire’nin de ittifakta yer alabileceğine inandığını söyledi.
Fidan’dan Mısır’ın ittifaka katılımına ilişkin dikkat çeken mesaj
Hakan Fidan, Mısır’ın Mekke İttifakı’na dahil olma ihtimaline ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Mısır da zaten bizim doğal bir ortağımız bütün meselelerde, ben bir sonraki aşamada Mısır'ın da bizim aramızda (ittifakta) olacağına inanıyorum. Zaten şu anda ittifak üyesiymiş gibi davranıyoruz birbirimize, bütün ülkelerle ilişkiler öyle. Orada birkaç tane teknik husus var. Bunlar hayata geçildiği zaman Mısır'ın da olmaması için hiçbir sebep yok.”
Fidan’ın resmi Dışişleri Bakanlığı kayıtlarına geçen açıklamasında da Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan Bölgesel Dörtlü’nün (R4) önemini koruyacağı, Mısır’ın ittifaka katılması konusunda Pakistan ve Suudi Arabistan ile bir görüş ayrılığı bulunmadığı ifade ediliyor.
Fidan ayrıca “Mekke İttifakı” adının şu aşamada yaygın kullanılan isim olduğunu, nihai adlandırmanın ortak ülkelerin kararlarıyla şekillenebileceğini belirtmişti.
Hakan Fidan Mısır’da kimlerle görüşecek?
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Fidan’ın ziyareti kapsamında, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile birlikte Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu’nun (OPG) ikinci toplantısına eş başkanlık etmesi planlanıyor.
Toplantıda, 4 Şubat 2026’da Kahire’de gerçekleştirilen Türkiye-Mısır Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısında alınan kararların uygulanma durumu değerlendirilecek. Ayrıca 2028’de Türkiye’de yapılması planlanan üçüncü YDSK toplantısının hazırlıkları görüşülecek.
Fidan’ın ziyaret sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi tarafından kabul edilmesi ve üst düzey Mısırlı yetkililerle temaslarda bulunması da öngörülüyor.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dörtlüsü masada
Kahire temaslarının önemli başlıklarından birini de Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın son dönemde geliştirdiği dört taraflı diplomatik mekanizma oluşturacak.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Fidan’ın, bölgesel sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla, “bölgesel sahiplenme ve ortak sorumluluk” anlayışı çerçevesinde ele alınmasının önemini vurgulaması bekleniyor.
Bu kapsamda R4 girişiminin devam ettirilmesi ve dört ülke arasındaki siyasi koordinasyonun güçlendirilmesi de görüşmelerin gündeminde olacak.
Fidan’ın daha önceki açıklamaları dikkate alındığında, Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile R4 mekanizmasının birbirinin alternatifi olarak değil, farklı alanlarda faaliyet gösteren ve birbirini tamamlayabilecek iki yapı olarak değerlendirilmesi öne çıkıyor. Bu değerlendirme, Fidan’ın R4’ün Mısır’ın olası ittifak üyeliğinden bağımsız şekilde varlığını sürdüreceğine ilişkin sözlerinden çıkarılabilir.
Hürmüz Boğazı ve İran-ABD gerilimi de gündemde
Fidan’ın Kahire temaslarında yalnızca savunma işbirliği değil, Orta Doğu’daki sıcak gelişmeler de ele alınacak.
Türkiye’nin ABD ile İran arasında ateşkesin yeniden sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın en kısa sürede açılması için yürütülen diplomatik girişimlere desteğinin görüşmelerde dile getirilmesi bekleniyor.
Fidan, 8 Ağustos’taki açıklamasında da Hürmüz Boğazı’nın geçici süreyle açılmasını sağlayacak bir uzlaşmanın bölgenin temel önceliklerinden biri olduğunu ve bu konuda yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlandığını ifade etmişti.
Gazze, Suriye, Libya ve Sudan görüşülecek
Mısır temaslarının bir diğer önemli başlığı Gazze olacak. Fidan’ın saldırıların durdurulması, ateşkesin uygulanması ve insani yardımların bölgeye kesintisiz ulaştırılması gerektiğini vurgulaması bekleniyor.
Görüşmelerde ayrıca Gazze Barış Planı’nın ikinci aşaması, Lübnan ve Suriye’deki gelişmeler ile bölgesel güvenlik riskleri değerlendirilecek.
Suriye’nin toprak bütünlüğü ve siyasi birliği, Libya’da kalıcı istikrarın sağlanması, Sudan’daki çatışmaların diplomasi yoluyla sona erdirilmesi ve Doğu Akdeniz’de Türkiye-Mısır işbirliğinin geliştirilmesi de masadaki başlıklar arasında bulunuyor.
Savunma sanayisi işbirliği de ele alınacak
Fidan’ın ziyaretinde Türkiye-Mısır ilişkilerinin siyasi ve diplomatik boyutunun yanında ekonomi, ticaret ve savunma alanındaki işbirliği de kapsamlı şekilde değerlendirilecek.
İki ülke arasında devam eden anlaşma müzakerelerinin mevcut durumu gözden geçirilirken, askeri ve savunma sanayisi alanındaki işbirliğinin daha ileri seviyeye taşınması için atılabilecek adımlar da görüşülecek.
Enerji alanında hidrokarbonlar, elektrik şebekelerinin entegrasyonu, enerji altyapısı ve madencilik gibi başlıklarda yeni işbirliği imkanlarının değerlendirilmesi planlanıyor.
Ticarette hedef 15 milyar dolar
Türkiye ile Mısır arasındaki ekonomik ilişkiler de son yıllarda yeniden ivme kazandı. İki ülkenin 2025 yılındaki ticaret hacmi yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, Ankara ve Kahire bu rakamı 15 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
Türkiye’nin Mısır’daki yatırımlarının toplam değerinin 4 milyar doları aştığı, Türk sermayeli şirketlerin ise yaklaşık 100 bin kişiye istihdam sağladığı belirtiliyor.
Fidan’ın Kahire ziyareti, bu nedenle yalnızca Mekke İttifakı açısından değil; Türkiye-Mısır ilişkilerinin savunmadan enerjiye, ticaretten bölgesel diplomasiye kadar geniş bir alanda hangi yönde ilerleyeceğinin görülmesi bakımından da önem taşıyor.
