Sıcak havalarda arabada veya güneş altında bırakılan tek kullanımlık plastik su şişelerinin, görünmez plastik parçacıkları ve potansiyel olarak toksik kimyasalları suya sızdırabileceği bilimsel araştırmalarla kanıtlandı. Uzmanlar, bu "masum" alışkanlığın uzun vadede ciddi sağlık riskleri oluşturabileceği konusunda uyarıyor.
Yaz aylarında sıkça yapılan bir hata olan pet şişelerin yüksek sıcaklıklara maruz bırakılması, plastik malzemenin yapısının bozulmasına neden oluyor. Indiana Üniversitesi'nden kimya profesörü Bill Carroll, "Plastik, moleküllerin yavaşça sızabildiği karmaşık bir ağdır. Isı ve ultraviyole ışınlar bu sızma sürecini hızlandırır" diyerek konunun bilimsel altyapısını açıklıyor.
2023 yılında yapılan bir araştırma, dört farklı tür plastiğin 37 santigrat derece sıcaklık ve UV ışığına maruz kaldığında suya mikro ve nano düzeyde parçacıklar saldığını doğruladı. Buna karşılık, serin ortamda saklanan şişelerde ise herhangi bir sızıntı gözlemlenmedi.
Yale Halk Sağlığı Okulu'ndaki araştırmacılara göre, bu küçük plastik parçacıkları vücuda girdiğinde karaciğer, böbrek, akciğer ve hatta beyne kadar ulaşarak kan dolaşımına karışabiliyor. Ayrıca, plastiklerin yapısında bulunan bazı kimyasalların hamilelik sorunları ve nörolojik gelişim bozuklukları ile ilişkili olduğu biliniyor.
Sadece kimyasal değil, bakteriyel risk de var
Rhode Island Üniversitesi'nden Profesör Jaime Ross, "Tek bir şişeden su içmek endişe verici olmayabilir, ancak bu duruma kronik olarak maruz kalmak tehlikeli sonuçlar doğurabilir" diye uyarıyor. Ross, ayrıca bir başka önemli riske daha dikkat çekiyor: Kapağı açılmış bir şişe, sıcak bir ortamda bırakıldığında hızla bakteri üremesi için ideal bir alana dönüşebilir.
Konuyla ilgili olarak Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) şişelenmiş suların güvenliğini düzenlerken, Uluslararası Şişelenmiş Su Birliği ise pet şişelerin önemli bir mikroplastik kaynağı olduğuna dair yeterli kanıt olmadığını savunuyor.
Uzmanlardan korunma yöntemleri
Plastik şişeler yerine cam veya paslanmaz çelik gibi yeniden kullanılabilir mataraları tercih edin.
Plastik şişe kullanmak zorundaysanız, suyu mutlaka sıcaktan ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun.
Şişeleri arabada bırakacaksanız, bir soğutucu çantada veya üzeri örtülü şekilde, gölgede kalacak bir yerde saklayın.
Tek kullanımlık olarak üretilmiş pet şişeleri kesinlikle tekrar doldurup kullanmayın.
