ABD’de geliştirilen yeni beyin implantı sistemi, gözleri tamamen devre dışı bırakarak doğrudan beynin görme merkezini uyarıyor. Üçüncü kez başarılı şekilde hastaya yerleştirilen teknoloji, tam görme kaybı yaşayan bireylerin yeniden çevresini algılayabilmesinin önünü açabilir.
Rush Üniversitesi Tıp Merkezi'nde gerçekleştirilen operasyon kapsamında tamamen görme yetisini kaybetmiş bir hastanın beynine 34 adet kablosuz implant yerleştirildi. Toplam 544 elektrottan oluşan sistemin, kullanıcının çevresini temel düzeyde algılamasını sağlayabileceği belirtiliyor.
Beyne yerleştirilen yeni implant sistemi umut yarattı. (Fotoğraf: A Haber)
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Normal şartlarda insan gözü tarafından algılanan görüntüler, retina ve optik sinir aracılığıyla beynin görsel korteksine iletiliyor. Ancak Intracortical Visual Prosthesis (ICVP) adı verilen bu sistemde süreç tamamen değişiyor.
Araştırmacılar, gözleri ve optik sinirleri devre dışı bırakarak doğrudan beynin görme merkezine elektriksel sinyaller gönderiyor. Böylece tamamen görme kaybı yaşayan bireylerde yapay bir görsel algı oluşturulması amaçlanıyor
Retina bypass edildi, doğrudan beyin hedef alındı. (Fotoğraf: A Haber)
GERÇEK GÖRÜNTÜ DEĞİL, IŞIK DESENLERİ
Bilim insanları sistemin henüz gerçek anlamda net görüntüler üretmediğini özellikle vurguluyor. Kullanıcının gördüğü şeyin daha çok ışık noktaları, basit şekiller ve temel desenlerden oluştuğu ifade ediliyor. Ancak uzmanlara göre bu seviyede bir algı bile günlük yaşam için kritik olabilir.
Özellikle şu alanlarda önemli katkı sağlaması bekleniyor:
Beyin-bilgisayar arayüzleri sağlıkta yeni kapılar açıyor. (Fotoğraf: A Haber)
UZMANLAR NEDEN BU GELİŞMEYİ ÖNEMLİ GÖRÜYOR?
Projeye liderlik eden isimlerden Illinois Tech Biyomedikal Mühendisliği Profesörü Philip R. Troyk, teknolojinin yalnızca görme kaybı için değil farklı nörolojik alanlar için de yeni kapılar açabileceğini söylüyor.
Operasyonu gerçekleştiren cerrah Dr. Sepehr Sani ise üçüncü başarılı implantasyonun kritik bir eşik olduğunu belirterek, sistemin artık tek seferlik deneysel bir çalışma olmaktan çıkmaya başladığını ifade ediyor.
Beyne bağlanan sistem çevresel algıyı artırabilir. (Fotoğraf: A Haber)
DÖRT HAFTALIK SÜREÇ BAŞLADI
Yeni implantı taşıyan katılımcının yaklaşık dört haftalık iyileşme sürecinin ardından eğitim aşamasına geçeceği açıklandı. Araştırmacılar bu süreçte şu sorulara yanıt arayacak:
Görme engelliler için umut veren deney başladı. (Fotoğraf: A Haber)
KİMLER İÇİN UMUT OLABİLİR?
Araştırma ekibi özellikle hayatının bir döneminde normal görüşe sahip olup sonradan görme yetisini kaybeden bireylerin sisteme daha kolay adapte olabileceğini düşünüyor. Bu nedenle yeni gönüllü arayışının sürdüğü belirtiliyor
Beyin-bilgisayar ara yüzleri son yıllarda teknoloji dünyasının en hızlı gelişen alanlarından biri hâline geldi. Uzmanlar, ICVP gibi sistemlerin gelecekte yalnızca görme kaybında değil; felç, omurilik hasarı ve farklı nörolojik rahatsızlıklarda da kullanılabileceğini değerlendiriyor.
