DSÖ, zayıf vergi sistemlerinin zararlı ürünlerin ucuz kalmasına izin vererek sağlık sistemlerinin önlenebilir bulaşıcı olmayan hastalıklar ve yaralanmalardan kaynaklanan artan mali baskıyla karşı karşıya kaldığı konusunda uyardı
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), alkolün zararlı kullanımının her yıl yaklaşık 2,6 milyon kişinin ölümüne neden olduğunu belirterek alkol tüketenlerin çevresindeki insanların refahını ve sağlığını da olumsuz etkileyerek önemli sosyal ve ekonomik maliyetlere neden olduğunu bildirdi.
DSÖ'NÜN YENİ RAPORU YAYINLANDI
DSÖ, şekerli ve alkollü içecekler üzerindeki vergilerle ilgili yeni raporunu yayımladı.
Raporda, "Hükümetleri, şekerli ve alkollü içecekler üzerindeki sağlık vergilerini artırarak hayat kurtarmaya ve gelir elde etmeye çağırıyoruz. Çoğu ülkede sürekli düşük vergi oranları nedeniyle şekerli içecekler ve alkollü içecekler ucuzluyor ve bu durum, özellikle çocuklarda ve genç yetişkinlerde obezite, diyabet, kalp hastalığı, kanser ve yaralanmaları körüklüyor" ifadesi kullanıldı.
Raporda, hükümetlere bu içecekler üzerindeki vergileri önemli ölçüde güçlendirme çağrısı yapılırken, zayıf vergi sistemlerinin zararlı ürünlerin ucuz kalmasına izin vererek, sağlık sistemlerinin önlenebilir bulaşıcı olmayan hastalıklar ve yaralanmalardan kaynaklanan artan mali baskıyla karşı karşıya kaldığı uyarısı yapıldı.
Şekerli ve alkollü içeceklerin küresel pazarının, milyarlarca dolar gelir üreterek yaygın tüketimi ve şirket kazançlarını artırdığı belirtilen raporda, "Hükümetler, sağlık gerekçeli vergiler yoluyla bu değerin yalnızca nispeten küçük bir kısmını elde ediyor ve uzun vadeli sağlık ve ekonomik maliyetleri toplumlar üstleniyor" diye konuştu.
Raporda, en az 116 ülkenin şekerli içecekleri vergilendirdiği ve bunların çoğunun gazlı içecekler olduğuna işaret edilerek yüzde 100 meyve suları, şekerli sütlü içecekler ile hazır kahve ve çaylar gibi birçok yüksek şekerli ürünün vergiden muaf tutulduğuna işaret edildi.
Ülkelerin yüzde 97'sinin enerji içeceklerini vergilendirdiğine değinilen raporda, bu rakamın 2023'teki son küresel rapordan bu yana değişmediği hatırlatıldı.
ŞARAP EN AZ 25 ÜLKEDE VERGİLENDİRİLMİYOR
Raporda, "En az 167 ülkenin alkollü içecekleri vergilendirdiği, 12 ülkenin ise alkolü tamamen yasakladığı görülüyor. Buna rağmen vergiler enflasyon ve gelir artışına ayak uyduramadığı için alkol 2022'den bu yana birçok ülkede daha uygun fiyatlı hale geldi veya fiyatı değişmeden kaldı. Şarap, belirgin sağlık risklerine rağmen çoğunluğu Avrupa'da olmak üzere en az 25 ülkede vergilendirilmiyor" ifadeleri kullanıldı.
Alkollü içeceklerdeki vergi paylarının düşük kalmaya devam ettiği anımsatılan raporda, medyan küresel tüketim vergisi paylarının bira için yüzde 14, sert alkollü içecekler için ise yüzde 22,5 olduğu belirtildi.
Raporda, "Şekerli içecek vergileri zayıf ve kötü hedeflenmiş ortalama vergi, yaygın bir şekerli gazlı içeceğin fiyatının yalnızca yaklaşık yüzde 2'sini oluşturuyor ve genellikle pazarın büyük bir bölümünü kapsamayarak yalnızca içeceklerin bir alt kümesine uygulanıyor" denildi.








