ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), 11 Eylül 2001 saldırılarına giden süreçte hazırlanan 71 istihbarat raporunun gizliliğini kaldırarak kamuoyuyla paylaştı.
Yayımlanan belgelerin 70’i saldırılardan önceki dönemlere, biri ise 11 Eylül saldırılarının ertesi gününe ait.
CIA Direktörü John Ratcliffe, belgelerin yayımlanmasını “11 Eylül’le ilgili CIA analizlerinin bugüne kadarki en büyük tek seferlik yayınlanması” olarak nitelendirdi.
Belgelerde nükleer silah arayışı iddiası
Gizliliği kaldırılan belgeler arasında, El Kaide lideri Usame bin Ladin’in yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum elde etmeye çalıştığına ilişkin değerlendirmeler de yer aldı.
16 Temmuz 1998 tarihli belgede şu ifadelere yer verildi:
“Kaynaklardan biri Bin Ladin'in bir 'Hiroşima' arayışında olduğunu belirtti. Bin Ladin veya onunla bağlantılı şirketler yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum satın almaya çalıştı.”
Belge, o dönemde ABD istihbaratının Bin Ladin’in daha büyük çaplı ve yıkıcı saldırılar gerçekleştirme ihtimalini değerlendirdiğini ortaya koyuyor.
“Patlayıcı yüklü uçakla saldırabilir” uyarısı
10 Eylül 1998 tarihli başka bir CIA raporunda ise, Bin Ladin’in ABD’deki bir kente patlayıcı yüklü bir uçakla saldırabileceği yönünde değerlendirme bulunduğu aktarıldı.
Aynı belgede, mevcut istihbaratın Bin Ladin’in gelecekteki saldırı planlarına ilişkin kesin bilgi sağlamadığına da dikkat çekildi.
Raporda, Bin Ladin’in ABD’yi kendi topraklarında hedef alma düşüncesinde olduğu ve özellikle Washington’a yönelik bir saldırıyı tercih ettiği yönünde bilgiler yer aldı.
11 Eylül öncesindeki istihbarat değerlendirmeleri yeniden gündemde
Belgelerin yayımlanması, 11 Eylül saldırılarından önce ABD istihbarat kurumlarının El Kaide ve Bin Ladin hakkındaki değerlendirmelerini yeniden tartışmaya açtı.
CIA tarafından açıklanan raporlar, saldırılardan yıllar önce nükleer materyal arayışından uçaklı saldırı ihtimaline kadar farklı senaryoların istihbarat değerlendirmelerine girdiğini gösteriyor.
Ancak belgelerdeki bazı ifadelerin istihbarat kaynaklarından gelen değerlendirmelere dayandığı, bunların her birinin doğrulanmış operasyonel plan anlamına gelmediği de dikkate alınıyor.
CIA’den dikkat çeken açıklama
CIA Direktörü John Ratcliffe, yayımlanan belge grubunun 11 Eylül saldırılarıyla bağlantılı analizlere ilişkin şimdiye kadarki en kapsamlı tek seferlik açıklama olduğunu belirtti.
Belgelerin kamuoyuna açılmasıyla birlikte, saldırılar öncesinde ABD istihbaratının hangi tehditleri takip ettiği ve hangi senaryoları değerlendirdiğine ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıkmış oldu.
