Avrupa Birliği’nin sınır geçişlerini dijitalleştirmek amacıyla hayata geçirdiği Giriş/Çıkış Sistemi (EES), yaz sezonunun yoğunluğuyla birlikte Avrupa’nın büyük havalimanlarında uzun kuyruklara yol açtı.
Financial Times’ın seyahat analiz şirketi Qsensor verilerine dayandırdığı araştırmaya göre özellikle Frankfurt, Amsterdam ve Münih havalimanlarında pasaport kontrolü için bekleme sürelerinde belirgin artış yaşandı.
Avrupa Komisyonunun yeni sınır sistemi, 10 Nisan 2026’dan itibaren Schengen ülkelerinin dış sınırlarında tamamen işler hale geldi. EES, kısa süreli seyahat eden AB dışı ülke vatandaşlarının pasaport bilgilerinin yanı sıra yüz görüntüsü ve parmak izi gibi biyometrik verilerini dijital ortamda kaydediyor.
Frankfurt’ta bekleme süresi 120 dakikaya yükseldi
Yaz dönemine ilişkin veriler, yeni sistemin bazı büyük havalimanlarında yolcu akışını ciddi şekilde etkilediğini ortaya koydu.
Qsensor verilerine göre Frankfurt Havalimanı’nda Temmuz 2025’te yoğun saatlerde 60 dakika seviyesinde olan en yüksek bekleme süresi, Temmuz 2026’da 120 dakikaya çıktı.
Münih Havalimanı’nda geçen yıl 31 dakika olan yoğun saatlerdeki maksimum bekleme süresi yaklaşık 60 dakikaya yükseldi.
Amsterdam Schiphol Havalimanı’nda ise önceki yıl 80 dakika olan en yüksek bekleme süresinin bu yaz 120 dakikaya kadar ulaştığı belirlendi.
Frankfurt Havalimanı yetkilileri de yeni sınır kontrollerinin bazı durumlarda kalkış gecikmelerine ve operasyonel aksamalara neden olduğunu bildirdi.
EES’de yüz ve parmak izi kaydediliyor
Yeni sistem, pasaportlara giriş-çıkış damgası vurulması yerine yolcuların bilgilerinin elektronik ortamda kayıt altına alınmasını sağlıyor.
AB dışından Schengen bölgesine kısa süreli seyahat gerçekleştiren yolcuların ilk kayıt sırasında kişisel bilgileriyle birlikte yüz görüntüleri ve parmak izleri sisteme alınıyor. Sonraki giriş ve çıkışlarda ise kayıtlı biyometrik bilgiler üzerinden kimlik doğrulaması gerçekleştiriliyor.
EES’nin temel hedefleri arasında sınır güvenliğini güçlendirmek, kimlik sahteciliğini önlemek ve Schengen bölgesinde izin verilen kalış süresini aşan kişilerin daha etkin şekilde tespit edilmesi bulunuyor.
Ancak yoğun seyahat döneminde kiosk arızaları, teknik aksaklıklar ve biyometrik işlemler için gereken personel kapasitesi bazı sınır noktalarında kuyrukları artırdı.
Ryanair CEO’sundan EES’ye sert eleştiri
Seyahat ve havacılık sektöründen yeni sisteme yönelik eleştiriler de yükseliyor.
Ryanair Üst Yöneticisi Michael O’Leary, EES’nin tasarımını eleştirerek sistemin bazı işlemlerinin çevrim içi ortama taşınması gerektiğini savundu.
O’Leary, şirketin Avrupa genelinde yaklaşık 15 havalimanında ciddi kuyruklarla karşılaştığını belirterek sistemi “yanlış tasarlanmış” olarak nitelendirdi.
O’Leary açıklamasında:
“Böyle bir şeyi ancak Avrupalılar icat eder”
ifadelerini kullandı.
Bazı havalimanlarında biyometrik kontroller geçici olarak azaltıldı
Yoğunluğun daha da büyümesini önlemek amacıyla bazı Avrupa havalimanları ve sınır noktalarında EES’nin sunduğu geçici esnekliklerden yararlanılıyor.
Yoğun saatlerde sistemin bazı bölümlerinin devre dışı bırakılması veya parmak izi toplama işleminin geçici olarak durdurulması uygulanan yöntemler arasında bulunuyor.
Ancak bu esnekliğin mevcut takvime göre eylül ayında sona ermesi bekleniyor. Sekiz AB üyesi ülke ile İsviçre’nin, yoğunluk yaşanan sınır noktalarında esnek uygulamanın devam edebilmesi için Avrupa Komisyonundan süre uzatımı talep ettiği bildirildi.
Avrupa Komisyonu ise ilgili ülkelerle görüşmelerin devam ettiğini ve uygulamanın uzatılmasının değerlendirildiğini açıkladı.
Komisyona göre EES’ye ilk kayıt işlemi ortalama 70 saniye sürerken, sistemin devreye alınmasından bu yana 160 milyondan fazla giriş ve çıkış kaydedildi.
Yaz tatili döneminin devam etmesi nedeniyle Avrupa’ya seyahat edecek Türk vatandaşları dahil EES kapsamındaki AB dışı ülke vatandaşlarının, özellikle büyük havalimanlarında pasaport kontrolü için ek süre bırakması önem taşıyor. Türkiye vatandaşları da kısa süreli Schengen seyahatlerinde EES kapsamındaki üçüncü ülke vatandaşları arasında yer alıyor.
