Bilim dünyasında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Cambridge Üniversitesi’nde yürütülen araştırmada, yapay zeka tarafından tasarlanan bir aşının temel bileşeni ilk kez insanlar üzerinde test edildi. Araştırmacılar, bu teknolojinin gelecekte yalnızca mevcut hastalıklarla değil, henüz ortaya çıkmamış salgınlarla mücadelede de önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.
Çalışmanın odağında, farklı koronavirüs türlerine karşı geniş koruma sağlaması hedeflenen yeni nesil bir aşı bulunuyor. Henüz erken aşamada olan araştırma, uzmanlara göre aşı geliştirme süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
HEDEF SADECE BUGÜNKÜ VİRÜSLER DEĞİL
Geleneksel aşılar genellikle dolaşımdaki mevcut virüs türlerine göre hazırlanıyor. Ancak virüslerin zaman içinde mutasyona uğraması, koruyuculuğun azalmasına neden olabiliyor.
Cambridge Üniversitesi ekibi ise farklı bir yöntem izledi. Araştırmacılar, çeşitli koronavirüslerin genetik verilerini bir araya getirerek yapay zekaya analiz ettirdi. Sistem, virüslerin gelecekte geçirebileceği değişimleri de hesaba katarak ortak özelliklere sahip bir antijen tasarladı.
Bu sayede bağışıklık sisteminin yalnızca mevcut varyantlara değil, gelecekte ortaya çıkabilecek benzer tehditlere karşı da hazırlıklı olması amaçlanıyor.
YAPAY ZEKA TARAFINDAN TASARLANAN İLK ANTİJEN
Araştırmayı yürüten ekipten Prof. Jonathan Heeney, geliştirilen antijenin tamamen yapay zeka desteğiyle oluşturulduğunu ve bunun insanlar üzerinde test edilen ilk örnek olduğunu açıkladı.
Heeney’e göre amaç, yeni salgınlar ortaya çıktıktan sonra harekete geçmek yerine, olası tehditlere karşı önceden koruma sağlayabilmek.
Araştırmacılar, salgınlara karşı hazırlık anlayışının değişebileceğini ve yapay zekanın bu süreçte önemli bir araç haline gelebileceğini düşünüyor.
İLK İNSAN DENEMELERİ TAMAMLANDI
Aşının güvenlik değerlendirmeleri kapsamında ilk aşamada 39 gönüllü üzerinde testler gerçekleştirildi.
Elde edilen ilk sonuçların ardından, bağışıklık sisteminin verdiği yanıtı daha ayrıntılı incelemek amacıyla yaklaşık 200 kişinin katıldığı ikinci faz çalışmaları başlatıldı.
Journal of Infection dergisinde yayımlanan bulgular, aşının bağışıklık sistemi üzerindeki etkisinin şu aşamada sınırlı ancak umut verici olduğunu ortaya koydu.
Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, yapay zeka tarafından tasarlanan bir aşı bileşenini ilk kez insanlar üzerinde test etti. (Fotoğraf: A Haber Foto Arşiv)
UZMANLAR POTANSİYELİ YÜKSEK BULUYOR
Araştırmada yer almayan bilim insanları da çalışmayı yakından takip ediyor.
Southampton Üniversitesi’nden Prof. Saul Faust, yapay zeka destekli tasarım yaklaşımının özellikle gelecekte ortaya çıkabilecek pandemilere karşı aşı geliştirme süreçlerinde önemli avantajlar sunabileceğini belirtti.
Oxford Aşı Grubu Direktörü Prof. Andy Pollard ise elde edilen verilerin dikkat çekici olduğunu ifade ederek, gerçek etkinliğin geniş kapsamlı insan denemeleriyle ortaya çıkacağını vurguladı.
SIRADA GRİP, KUŞ GRİBİ VE EBOLA VAR
Cambridge Üniversitesi ekibi, koronavirüs çalışmalarının yanı sıra farklı hastalıklar için de benzer yöntemler üzerinde çalışıyor.
Araştırmacılar şu anda:
üzerinde araştırmalar yürütüyor.
Özellikle kuş gribi ve Ebola gibi salgın riski taşıyan hastalıklarda yapay zeka destekli tasarımın geliştirme süresini önemli ölçüde kısaltabileceği değerlendiriliyor.
YAPAY ZEKA AŞI ARAŞTIRMALARINI HIZLANDIRABİLİR
Uzmanlara göre yapay zeka yalnızca yeni aşı adayları geliştirmekle kalmayacak, aynı zamanda bağışıklık sisteminin olası tepkilerini önceden tahmin ederek araştırma süreçlerini hızlandırabilecek.
Bilim insanları, bu yaklaşımın gelecekte hem salgınlara hazırlık sürecini güçlendirebileceğini hem de milyonlarca insanın hayatını etkileyen bulaşıcı hastalıklara karşı daha hızlı çözümler sunabileceğini düşünüyor.
Araştırma henüz erken aşamada olsa da, yapay zekanın tıp alanındaki rolünü yeniden tanımlayabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
