Türk Zeytinyağı İhracatı Tehdit Altında 2026 başında yürürlüğe giren AB–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması, Türk zeytinyağı sektöründe ciddi bir ticaret sapması riskini beraberinde getirdi. Uzman raporuna göre Türkiye’nin Hindistan’a zeytinyağı ihracatı 2024 itibarıyla tamamen durdu.
İSTANBUL – 2026 yılı başında yürürlüğe giren Avrupa Birliği–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Türk zeytinyağı sektörü açısından alarm zillerinin çalmasına neden oldu. İhracat Danışmanı Gökhan Erol tarafından hazırlanan güncel stratejik analiz raporu, söz konusu anlaşmanın Türkiye açısından ciddi bir “ticaret sapması” yarattığını ve Hindistan pazarında rekabet gücünü neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını ortaya koydu.
Rapora göre Türkiye, 2024 yılında dünya genelinde zeytinyağı ihracatında 649,2 milyon dolarlık hacme ulaşarak tarihi bir rekor kırdı. Ancak bu olumlu tablo, Hindistan özelinde tamamen tersine döndü. 2023 yılında Hindistan’a yapılan 745 bin dolarlık zeytinyağı ihracatının, 2024 yılı itibarıyla sıfırlandığı tespit edildi. Uzmanlar, bu dramatik düşüşün tesadüf olmadığını vurguluyor.
Analizde, Hindistan’ın Türkiye menşeli zeytinyağına uyguladığı yüzde 30 ile 45 arasında değişen yüksek gümrük vergilerinin, Türk ihracatçıyı pazardan fiilen dışladığına dikkat çekiliyor. Buna karşılık AB ülkeleri, yürürlüğe giren STA sayesinde Hindistan pazarına sıfır gümrük vergisiyle giriş yapabiliyor. Bu durumun özellikle İspanya ve İtalya gibi güçlü zeytinyağı üreticilerine ciddi avantaj sağladığı belirtiliyor.
Raporda ayrıca Türkiye’nin AB ile olan Gümrük Birliği ilişkisinden kaynaklanan “asimetrik yapı” eleştiriliyor. 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı çerçevesinde, Hint menşeli ürünlerin AB üzerinden Türkiye’ye gümrüksüz giriş ihtimali bulunurken, Türk ürünlerinin Hindistan pazarında yüksek vergilerle karşılaşması “haksız rekabet” olarak tanımlanıyor. Özellikle sızma zeytinyağı kategorisinde (150930 GTİP) Türk markalarının pazardan tamamen silinme riski bulunduğu ifade ediliyor.
Gökhan Erol
İhracat Danışmanı Gökhan Erol, mevcut tablonun sadece zeytinyağı sektörüyle sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulunarak, benzer risklerin diğer tarım ürünleri için de geçerli olabileceğini belirtti. Erol, sektörün bu süreci kayıpla değil dönüşümle atlatabilmesi için üç temel stratejik adım öneriyor.
Uzmanlara göre gerekli adımlar atılmadığı takdirde, Hindistan gibi hızla büyüyen pazarlarda Türk zeytinyağının uzun vadede tamamen devre dışı kalması kaçınılmaz olabilir.
EDİTÖRE NOT:
Bu haber, İhracat Danışmanı Gökhan Erol tarafından hazırlanan stratejik analiz raporundaki veriler ve değerlendirmeler esas alınarak hazırlanmıştır.
