Batı Afrika’nın Sahel bölgesinde geçen yıl kaçırılan ABD vatandaşı Kevin Rideout’un serbest bırakılmasının perde arkasında Libya bağlantısı olduğu ortaya çıktı. Reuters’a konuşan beş kaynağa göre, Libya’nın doğusundaki askeri güçlerin lideri Halife Haftar’a bağlı yetkililer, Rideout’un serbest bırakılması ve Libya üzerinden ABD makamlarına ulaştırılması sürecinde önemli rol üstlendi.
Kaynakların verdiği bilgiler, operasyonun nasıl gerçekleştirildiği konusunda ise birbiriyle tam olarak örtüşmüyor. Dört kaynak Rideout’un serbest bırakılması için bir anlaşmaya varıldığını belirtirken, kaynaklardan biri Libya tarafının fidye ödediğini öne sürdü. Haftar güçlerinden üst düzey bir yetkili ise bu anlatıdan farklı olarak, Libya Ulusal Ordusu’na bağlı özel birliklerin Mali topraklarında askeri operasyon düzenlediğini savundu. Reuters bu operasyon iddiasını bağımsız olarak doğrulayamadı.
Rehine Libya üzerinden özgürlüğüne kavuştu
Reuters’ın ulaştığı kaynaklardan birine göre Rideout, perşembe günü geç saatlerde Libya’nın doğusundaki yetkililere teslim edildi. Sonrasında ABD makamlarının kontrolüne geçti. Serbest bırakıldıktan sonra Libya’ya nasıl ulaştırıldığı ve süreçte hangi güzergâhın kullanıldığı ise henüz netleşmedi.
Rideout’un çalıştığı Evanjelik misyonerlik kuruluşu SIM International, 14 Ağustos’ta yaptığı resmi açıklamada Amerikalı misyonerin dokuz aydan uzun süren esaretin ardından serbest bırakıldığını doğruladı.
Kuruluş, Rideout’un sağlık durumunun iyi olduğunu ve ABD'li yetkililerin gözetiminde bulunduğunu açıklarken, kısa süre içinde ailesiyle yeniden bir araya gelmesinin beklendiğini bildirdi.
Haftar güçlerinden “Mali’de operasyon yaptık” iddiası
Rideout’un nasıl serbest bırakıldığına ilişkin en dikkat çekici açıklama Haftar’a bağlı Libya Ulusal Ordusu’ndan (LNA) üst düzey bir kaynaktan geldi.
Kaynak, seçkin bir LNA komando birliğinin Mali topraklarında operasyon düzenlediğini ve Rideout’u kurtardıktan sonra Bingazi’ye götürdüğünü ileri sürdü. Ancak Reuters, bu anlatımın ayrıntılarını bağımsız kaynaklardan teyit edemedi. Mali hükümetinden de iddiaya ilişkin hemen bir açıklama gelmedi.
Bu nedenle Rideout’un serbest kalmasının bir müzakere ve anlaşma sonucunda mı, fidye karşılığında mı yoksa askeri operasyonla mı gerçekleştiği henüz kesinlik kazanmış değil.
Bir kaynak fidye ödendiğini öne sürdü
Reuters’a bilgi veren kaynaklardan dördü, Rideout’un bırakılması için taraflar arasında bir anlaşma sağlandığını söyledi.
Kaynaklardan biri ise Libya tarafının fidye ödediğini iddia etti ancak miktar, paranın kime ödendiği veya anlaşmanın diğer koşulları hakkında ayrıntı vermedi. Rideout’un serbest bırakılması karşılığında başka bir taviz verilip verilmediği de bilinmiyor.
Dolayısıyla fidye ödemesi şu aşamada doğrulanmış resmi bir bilgi değil, Reuters’a konuşan tek bir kaynağın iddiası durumunda.
Malili iş insanı Cherif Ould Tahar’ın adı öne çıktı
Serbest bırakılma sürecinin bir başka dikkat çeken ismi ise Malili Arap iş insanı Cherif Ould Tahar oldu.
İki kaynak, Rideout’u elinde tutan silahlı yapıdan kurtarmaya yönelik son girişimin Tahar tarafından yürütüldüğünü söyledi. Reuters, Tahar’ın bölgedeki silahlı gruplar ve kaçakçılık ağlarıyla bağlantılarının bulunduğunu aktardı. Tahar’dan konuya ilişkin açıklama alınamadı.
Bu bilgi, Rideout’un serbest bırakılmasında askeri yöntemlerin yanı sıra Sahel’deki yerel bağlantıların ve gayriresmî arabuluculuk kanallarının da devreye girmiş olabileceğini gösteriyor.
Kevin Rideout Ekim 2025’te Nijer’de kaçırılmıştı
ABD vatandaşı Kevin Rideout, Evanjelik misyonerlik kuruluşu Serving in Mission bünyesinde pilot ve misyoner olarak görev yapıyordu.
Rideout, 21 Ekim 2025’te Nijer’in başkenti Niamey’de kaçırıldı. SIM International da kaçırılma tarihini 21 Ekim olarak doğruluyor.
Reuters’ın dönemin güvenlik kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre Rideout, üç kimliği belirsiz kişi tarafından kaçırıldıktan sonra Nijer’in batısındaki Tillaberi bölgesine götürüldü. Tillaberi, IŞİD ve El Kaide bağlantılı silahlı örgütlerin uzun süredir faaliyet gösterdiği bölgelerden biri.
ABD aylarca Rideout’u aradı
Rideout’un bulunması, Washington’ın Sahel bölgesindeki güvenlik gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldi.
ABD’li yetkililer aylar boyunca Rideout’un Nijer’den komşu Mali’ye götürülmüş olabileceğini değerlendirdi. Mart ayında Reuters’a konuşan Amerikalı yetkililer, Rideout’un o dönemde El Kaide bağlantılı Cemaat Nusret el-İslam vel-Müslimin (JNIM) tarafından Mali’de tutulduğuna inanıldığını belirtmişti.
Son serbest bırakılma haberinde Reuters’ın kaynakları ise Rideout’un IŞİD bağlantılı bir grubun elinden çıkarıldığını söylüyor. Bu iki bilgi arasındaki farklılık, rehinenin esaret sürecinde farklı grupların eline geçmiş olabileceğini düşündürse de bunun gerçekleştiğine dair teyit edilmiş bir bilgi bulunmuyor.
Washington Mali ile ilişkilerinde Rideout için adım atmıştı
Rideout’un aranması, ABD’nin Mali ile ilişkilerinde de etkili oldu.
Reuters’ın mart ayında yayımladığı habere göre Trump yönetimi, Mali üzerinde yeniden istihbarat, gözetleme ve keşif uçuşları yapabilmek amacıyla Bamako yönetimiyle anlaşma arayışına girdi. Washington, bu süreçte Mali Savunma Bakanı ve bazı üst düzey yetkililere yönelik yaptırımları da kaldırdı.
ABD’nin Mali hava sahasında uçuş izni elde etme çabasının nedenlerinden birinin, Rideout’un yerini belirlemeye yönelik operasyonlara imkân sağlamak olduğu belirtilmişti.
Haftar Sahel’deki etkisini Washington’a karşı kullanıyor
Rideout dosyasının öne çıkardığı bir diğer unsur ise Halife Haftar’ın Libya sınırlarının ötesindeki Sahel bölgesinde artan etkisi.
Reuters’ın değerlendirmesine göre Haftar, son yıllarda Sahel’deki güvenlik aktörleriyle kurduğu ilişkiler sayesinde kendisini bölgesel bir güvenlik arabulucusu olarak konumlandırmaya çalışıyor. ABD’li rehinenin serbest bırakılmasında oynadığı belirtilen rolün de Trump yönetimiyle ilişkilerini güçlendirmesi açısından Haftar’a önemli bir diplomatik koz sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Libya’nın doğusunu kontrol eden Haftar, Libya’nın devlet başkanı değil; ülkenin doğusundaki askeri ve siyasi yapının en güçlü aktörlerinden biri konumunda. Libya halen doğu ve batıdaki rakip siyasi ve askeri yapıların etkisi altında bölünmüş durumda.
Trump Rideout’un serbest bırakıldığını duyurdu
ABD Başkanı Donald Trump da Rideout’un yeniden ABD gözetiminde olduğunu doğruladı.
Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Amerikalı misyonerin ABD kontrolüne geçtiğini duyurarak ülkesinin Rideout’u evinde karşılamayı beklediğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Reuters’ın Haftar’ın süreçteki rolüne ilişkin sorularına yorum yapmadı. Beyaz Saray da Haftar’ın serbest bırakılmadaki katkısına yönelik sorulara yanıt vermedi.
Rideout’un kurtarılması kesinleşmiş olsa da serbest bırakılmasının tam olarak nasıl sağlandığı, fidye ödenip ödenmediği ve Haftar güçlerinin Mali’de gerçekten bir askeri operasyon düzenleyip düzenlemediği konusunda farklı anlatımlar bulunuyor. Bu ayrıntıların ortaya çıkması, Haftar’ın Sahel’deki nüfuzunun boyutunu ve Washington ile ilişkilerinde bu dosyayı nasıl kullanacağını daha net gösterecek.
