Bursada Biz
Akşam 00:00
ALTIN — Dolar —

Yapay zekanın etik sınavı

Yapay zeka teknolojileri ve büyük dil modellerinin kullanımındaki küresel artış, endüstriyel ölçekteki veri merkezlerinde tüketilen enerji ve su miktarıyla çevresel sürdürülebilirlik tartışmalarına zemin hazırlıyor. Yapay zeka teknolojilerinin çevresel maliyeti, veri merkezlerinin enerji tüketimi ve

GİRİŞ 29.03.2026 13:35
GÜNCELLEME 10.08.2026 13:34
7 gösterim
3 dk okuma
Fotoğraf: 1774780506 Yapay zekanin etik sinavi
f𝕏
🔊Haberi Dinle0:00 / 3:26

Yapay zeka teknolojileri ve büyük dil modellerinin kullanımındaki küresel artış, endüstriyel ölçekteki veri merkezlerinde tüketilen enerji ve su miktarıyla çevresel sürdürülebilirlik tartışmalarına zemin hazırlıyor.

Yapay zeka teknolojilerinin çevresel maliyeti, veri merkezlerinin enerji tüketimi ve yerel su kaynakları üzerinde oluşturduğu baskı ele alındı.

Başkent Üniversitesi Sürdürülebilir Çevre Uygulama ve Araştırma Merkezi (BÜÇEM) Müdürü Prof. Dr. Nazmiye Erdoğan, muhabirine yaptığı açıklamada, büyük dil modellerinin yer aldığı veri merkezlerinin, su ihtiyacını kırsal bölgelerdeki içme suyu ve yer altı su kaynaklarından karşıladığını, tüketilen enerji miktarının da oldukça yüksek olduğunu belirtti.

Araştırmalara göre, 2030'da yapay zeka veri merkezlerindeki enerji tüketiminin 945 milyar kilovatsaate ulaşacağının tahmin edildiğini söyleyen Erdoğan, bu nedenle geleceğin yapay zekasının daha sürdürülebilir şekilde sağlanması gerektiğini dile getirdi.

Erdoğan, büyük dil modellerinin eğitilmesi için de yüksek miktarlarda enerji ve su harcandığına dikkati çekerek, "Buradaki en büyük sorunlardan biri, vericilerde su bazlı soğutma sistemlerinin olması. Hava soğutmalı olduğu zaman çok fazla enerji veya su harcamıyor fakat su bazlı olduğu zaman 1 kilovatsaat harcama için 1,8-2 litre su harcaması yapılıyor." diye konuştu.

"BİLİNÇLİ ŞEKİLDE KULLANARAK YÜKLERİ AZALTABİLİRİZ"

Hollanda ve Almanya gibi bazı ülkelerde veri merkezlerindeki soğutma sistemlerinde yerel su kaynaklarının kullanıldığını, bu duruma ülke vatandaşlarının tepki gösterdiğini anlatan Erdoğan, yapay zeka kullanımında su kaynakları ve enerji tüketimi açısından zararların irdelenmesi gerektiğini ifade etti.

Vericilerin soğutulması için kullanılan suların bölgedeki dere yataklarına verilebildiğine de işaret eden Erdoğan, bunun su altı yaşamı ve ekolojik yapının zarar görmesine neden olduğunu belirtti.

Çevresel etkilere yönelik eleştirilerin, yapay zeka şirketlerini sorumluluk almaya ve daha az su tüketimini sağlayacak güneş enerjisi kullanma ya da enerji tüketimini azaltacak algoritmalar planlamaya sevk edeceğini aktaran Erdoğan, şirketlerin enerji tüketim miktarlarını kamuoyuyla paylaşması ve aldıkları önlemleri içeren bir yapay zeka kullanımı çerçevesi oluşturmaları gerektiğini kaydetti.

Erdoğan, "24 saat çalışıyor şu an yapay zeka. Her tıklama enerji harcıyor, siz o enerjiyi harcarken sunucunun da soğutma işlemi başlıyor. Yani enerji ve su tüketimiyle ilgili bir döngü var orada. Sistemleri daha bilinçli kullanmamız gerekiyor. Daha bilinçli şekilde kullanarak bu yükleri azaltabiliriz." dedi.

"BÜTÜN KÜRESEL YAPIYA MALİYETİ OLUYOR"

Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Sanin ise bazı veri merkezlerindeki soğutma sistemlerinin kapalı devre çalıştığını, bu sayede aynı suyun birkaç defa soğutma amaçlı kullanılabildiğini belirtti.

Yapay zeka donanımlarının çevre dostu şekilde tasarlanması gerektiğine dikkati çeken Sanin, "Belki daha az soğutulması gereken sistemlere yönelmek gerekiyor. Belki şu anda kullanmadığımız yepyeni teknolojileri yavaş yavaş kullanıma hazır hale getirmemiz, yeni yazılım yaklaşımlarıyla desteklememiz gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Sanin, yapay zekanın suyla olan bağlantısının, iyi tasarımlar geliştirilerek doğru yönetilebileceğine işaret etti.

Gelecek yıllarda insanın yapay zekayla ilişkisinin kaçınılmaz olarak artacağına dikkati çeken Sanin, "Yapay zeka kullanımın belli standartlara oturtulması şart. Ne zaman kullanılmalı, hangi konulara girmeli, hangi konulara girmemeli, ciddi şekilde değerlendirmek gerekiyor. Bu aslında küresel bir problem, etik boşluklarımız var." ifadelerini kullandı.

Sanin, şöyle devam etti:

"Her soruyu ona sormadan yapabileceğinizi bilirseniz, gerçekten ihtiyaç duyduğunuz soruları onunla paylaşıp ondan bilgi almak, yönlendirme almak isterseniz, bu bilinci insanlarda oluşturursanız enerji kullanımını, yapay zekaya olan bağımlılığı biraz daha kırmış olursunuz. Yani bunun bedava olmadığını, bize değil bütün küresel yapıya bir maliyetinin olduğunu bilip onu bir kültüre dönüştürebiliriz. Yapay zekayı geliştiren şirketlerin bir felsefesi ve etik bakış açısının olması lazım. Geliştirdikleri teknolojinin bir değer yargısından geçmesi gerekiyor."

Antalya'da kontrolden çıkan otomobil ırmağa uçtu

Takip

Yeni haber çıkınca bildirim veya e-posta alın. Bu satırlar kategori sayfasını açmaz.

Güncel

Bu habere tepkiniz:

En fazla 3 ifade bırakabilirsiniz
Paylaş:f𝕏
Bu Haberleri de Okuyun

Farklı kategorilerden son eklenen güncel haberler

Teknoloji kategorisinden diğer başlıklar

Bulunduğunuz haberin kategorisinden güncel başlıklar

Vivo X Fold7'de Snapdragon dönüşü fiyata bağlı
Teknoloji

Vivo X Fold7'de Snapdragon dönüşü fiyata bağlı

19.11.2026 · 04:36

Vivo X Fold7 için MediaTek ve Qualcomm'un üç farklı 2 nm işlemcisi test ediliyor. Sızıntılara göre katlanabilir telefonun işlemci seçiminde fiyat belirleyici olacak.

ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın gizli ağı çöktü
Teknoloji

ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın gizli ağı çöktü

18.11.2026 · 03:03

BD Ulusal Güvenlik Ajansı'nın gizli iletişim ağı NSA Net devre dışı kaldı. Kesintinin nedeni araştırılırken, siber saldırıya ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadı.

ABD'de Bankacılık Sistemlerinde Erişim Sorunu
Teknoloji

ABD'de Bankacılık Sistemlerinde Erişim Sorunu

17.11.2026 · 00:46

ABD'de Bank of America, JPMorgan Chase ve US Bank müşterileri dijital bankacılık hizmetlerinde aksaklık yaşadı. Para transferi uygulaması Zelle'de de sorunlar bildirildi.

Küresel Microsoft kesintisi on binlerce kullanıcıyı etkiledi: Kesinti hakkında ne biliyoruz?
Teknoloji

Küresel Microsoft kesintisi on binlerce kullanıcıyı etkiledi: Kesinti hakkında ne biliyoruz?

13.11.2026 · 13:44

Microsoft 365'te yaşanan küresel kesinti, Outlook, Teams ve Copilot kullanıcılarını etkiledi. 74 ülkeden sorun bildirimi gelirken şirket, hizmetleri yeniden devreye almak için çalışıyor.

AB: Siber saldırılar, kurallar etkin şekilde uygulansaydı önlenebilirdi
Teknoloji

AB: Siber saldırılar, kurallar etkin şekilde uygulansaydı önlenebilirdi

12.11.2026 · 03:53

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, Avrupa'daki bazı siber saldırıların NIS2 kurallarıyla önlenebileceğini belirterek kritik altyapılar ve 5G ağları için uyarıda bulundu.

Casusluk iddialarıyla gündemde: Jensen Huang kimdir?
Teknoloji

Casusluk iddialarıyla gündemde: Jensen Huang kimdir?

09.11.2026 · 17:55

Nvidia, CEO Jensen Huang’ın Çin istihbaratının hedefi olduğu iddiaları üzerine bağımsız soruşturma başlattı. Huang, evlilik dışı ilişkisini kabul ederek özür diledi.