Somali’de kuraklık ve yardım fonlarındaki sert düşüş çocukları vuruyor. Baidoa’da her dört çocuktan birinde ağır yetersiz beslenme tespit edildi.
Somali’de uzun süredir devam eden kuraklık, gıda krizini daha da ağırlaştırırken özellikle çocuklar açısından ciddi bir insani tablo ortaya çıkıyor. Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Baidoa’da yaptığı araştırma, çocuklar arasındaki yetersiz beslenmenin endişe verici boyutlara ulaştığını gösterdi.
Ülkede art arda beklenen yağışların gerçekleşmemesi tarımsal üretimi olumsuz etkiledi, hayvan kayıplarını artırdı ve kullanılabilir su kaynaklarını azalttı. Devam eden çatışmalar ve güvenlik sorunları ise milyonlarca kişinin gıdaya, sağlık hizmetlerine ve insani yardıma erişimini zorlaştırıyor.
Somali hükümeti ile Birleşmiş Milletler, şubat ayında yaptıkları değerlendirmede ülkede yaklaşık 6,5 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu açıklamıştı.
Beslenme yardımlarında yüzde 80’i aşan düşüş
Uluslararası insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar, Somali’nin bazı bölgelerinde akut yetersiz beslenmeyle mücadele amacıyla sağlanan finansmanın bu yıl yüzde 80’den fazla azaldığını bildirdi.
MSF Sağlık Danışmanı Mitchell Sangma, ABD’nin Somali’de faaliyet gösteren yardım kuruluşlarına geçen yıl sağladığı yaklaşık 70 milyon dolarlık desteğin bu yıl tamamen kesildiğini söyledi. Diğer Batılı bağışçıların da yardımlarını azalttığı belirtildi.
Mitchell Sangma’nın açıklaması:
“Bu yıl 22 bin beslenme vakasını tedaviye aldık; bu sayı geçen yıla göre yüzde 80’den fazla arttı. Müdahalenin büyük ölçüde artırılması gerekirken bağışçı desteğinin azaldığını görüyoruz”
Yetersiz beslenme vakalarındaki hızlı yükselişe karşın insani yardım kaynaklarının azalması, sağlık kuruluşlarının kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Her üç aileden biri günde sadece bir öğün yiyebiliyor
MSF’nin temmuz ayında Baidoa’daki 14 kampta 888 haneyle gerçekleştirdiği araştırmada ortaya çıkan sonuçlar, krizin günlük yaşam üzerindeki etkisini gözler önüne serdi.
Araştırmaya göre bölgede yaşayan her dört çocuktan biri ağır yetersiz beslenme sorunu yaşıyor.
Ailelerin yaklaşık üçte biri gün içerisinde yalnızca bir öğün yemekle yaşamını sürdürürken, düzenli olarak üç öğün beslenebilen ailelerin oranının sadece yüzde 2 olduğu belirlendi.
Bu sonuçlar, gıda krizinin yalnızca belirli grupları değil, yerinden edilmiş ailelerin büyük bölümünü etkilediğini ortaya koydu.
21 binden fazla çocuk sağlık taramasından geçirildi
Sınır Tanımayan Doktorlar, yılın başından bu yana Baidoa bölgesinde 5 yaşın altındaki 21 binden fazla çocuğa sağlık taraması yaptı.
Kontrollerde çocukların yaklaşık yarısında akut yetersiz beslenme tespit edildi.
Akut yetersiz beslenme, çocuklarda kısa sürede ciddi kilo kaybına ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabiliyor. Tedaviye zamanında başlanmaması durumunda ise hayati risk artıyor.
Sağlık ekipleri, beslenme yetersizliği yaşayan çocukların aynı zamanda enfeksiyonlara ve diğer hastalıklara karşı daha savunmasız hale geldiğine dikkat çekiyor.
Yarım milyondan fazla kişi yerinden edildi
Birleşmiş Milletler verileri, Somali’de kuraklık ve güvenlik sorunlarının yalnızca gıda krizini değil, büyük çaplı göç hareketlerini de tetiklediğini ortaya koyuyor.
2026 yılının ilk üç ayında ülkede 500 binden fazla kişinin yerinden edildiği bildirildi.
Kuraklık, yer değiştirmelerin en önemli nedenleri arasında yer alırken yerinden edilenlerin yaklaşık yüzde 85’ini kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.
Evlerini terk etmek zorunda kalan ailelerin büyük bölümü geçici kamplarda veya sınırlı temel hizmetlerin bulunduğu bölgelerde yaşamını sürdürüyor.
2022’deki kıtlık tehlikesi yeniden gündemde
Somali’de ortaya çıkan mevcut tablo, ülkenin 2022 yılında kıtlığın eşiğine geldiği dönemin yeniden yaşanabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Ancak bu kez yardım kuruluşlarının müdahale imkanlarını sınırlayan en önemli sorunlardan birinin finansman eksikliği olduğu belirtiliyor.
MSF verilerine göre Somali’deki insani yardım faaliyetleri için bağışçılardan şu anda yaklaşık 300 milyon dolar kaynak sağlanmış durumda.
Benzer kuraklık koşullarının etkili olduğu 2022 yılında ise Somali’ye yönelik insani yardım finansmanının 2,2 milyar dolara kadar ulaştığı belirtiliyor.
Aradaki büyük fark, insani yardım kuruluşlarının artan ihtiyaçlara cevap verme kapasitesini önemli ölçüde sınırlandırıyor.
“Dünya kıtlık ilanını bekleyemez”
MSF Somali Proje Koordinatörü Allara Ali, uluslararası topluma acil harekete geçme çağrısı yaptı.
Allara Ali’nin açıklaması:
“Dünya harekete geçmek için kıtlık ilanını bekleyemez. Can kayıplarını önlemek için şimdi harekete geçilmeli”
Yardım kuruluşları, yağışların yetersiz kalmaya devam etmesi ve uluslararası finansmanın artırılmaması halinde Somali’deki gıda krizinin önümüzdeki dönemde daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor.
