Konum Verilerinden Elde Edilen Ticari Kazançlara Vergi
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir torba yasa, Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili mevcut yasal düzenlemelerde değişiklikler yaptı. Kanuni düzenlemenin müşterilerine konum bilgisi paylaşan esnafın da bundan böyle vergi ödeyeceğine dair haberler tepkilere neden oldu. Ancak hem Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, esnafın konum vergisi ödeyeceğine ilişkin haberlerin yanlış olduğunu belirtti.
Aslında tartışmalara yol açan düzenleme, daha önce de kanunda yer alan bir maddeyle ilgili teknik ayrıntıların yeniden düzenlenmesini içeriyordu. Kanunun Meclis'ten geçmesinin ardından, yasa maddesi tam olarak okunmadan yapılan haberlerle kargaşa çıktı.
AK Parti TBMM grubu, bu düzenlemeyi yaparken güvenlik ve ticari gelir hususlarını göz önünde bulundurdu. Konum bilgisi paylaşımının yanı sıra, ilgili bölgelerde fotoğraflama veya görüntü alma faaliyetlerinin de idari izne tabi olması gerektiği ve bu faaliyetlerden elde edilen gelirlerden vergi alınması gerektiği düşünüldü. Google ve Yandex gibi arama motoru şirketleri de kullandıkları konum bilgileri, uydu ve yerden çekilmiş fotoğraflar, görüntüler ve haritalandırma işlemleri karşılığında harç ve vergi ödüyor. Ticari faaliyette bulunan firmalar da coğrafi bölgelerde yaptıkları çalışmalar, fotoğraflama, haritalandırma, görüntüleme ve veri işleme konusunda izin ve ruhsat almak zorundalar.
Hangi Ticari Faaliyetler Etkileniyor?
Kanun kapsamına giren faaliyetler şunlar:
- Ulaşım ağları ve adres verilerini toplayarak araç takip sistemleri geliştiren navigasyon firmaları
- Coğrafi yer adları, adres uydu görüntüsü ve ulaşım ağları verilerini toplayarak otel benzeri turizm tesislerine ait satış ve pazarlama faaliyetlerini gerçekleştiren seyahat acentaları ve tur operatörleri
- Harita ve adres verilerini toplayarak dijital ortamda satış ve pazarlama faaliyetlerini gerçekleştiren e-ticaret firmaları
Tartışmalara yol açan kanun maddesi şöyle:
"Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin Türkiye'ye ait Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki coğrafi verileri toplaması, üretmesi, paylaşması veya satması; fikrî, sınaî ve ticari haklara ilişkin mevzuat hükümleri ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla ve ticari faaliyetleri gerçekleştirmek için gerekli belgelere sahip olması şartı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın iznine tabidir."
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tartışmalardan sonra yaptığı açıklamada, konum bilgisi paylaşımı yapan esnaftan vergi alınacağı bilgisinin doğru olmadığını belirterek, "Söz konusu kanun Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluğu Matrisinde yer alan coğrafi verileri üreterek gelir elde eden gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerini kapsamaktadır. Sosyal medya hesapları üzerinden konum paylaşımı yapan esnafı ilgilendirmemektedir. Dolayısıyla konum paylaşımı yapan esnaftan vergi alınacağı bilgisi kesinlikle doğru değildir."
