İşçi haklı sebeple iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatı alabilir. İşçi açısından haklı fesih sebepleri kanunda düzenleniyor. Ancak istifa haklı fesih sebepleri arasında yer almıyor. Yargıtay'a göre, "ailevi sebepleri" gerekçe göstererek istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Habertürk'ten Ahmet Kıvanç, istifa eden işçinin kıdem tazminatı ile ilgili merak edilenleri yazdı
İşçinin hangi hallerde kıdem tazminatı alabileceği 1475 Sayılı Eski İş Kanununun 14. maddesinde düzenleniyor. Bunlar arasında işçinin haklı sebeple iş akdini feshetmesi de yer alıyor.
SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com
İşçinin haklı fesih yapabileceği haller ise 4857 Sayılı İş Kanununun 24. maddesinde sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve zorlayıcı sebepler olmak üzere üçe ayrılıyor. Yapılan iş işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa, işçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren ya da bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa işçi sağlık gerekçesiyle iş akdini feshedebilir.
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerin başında ücretin zamanında ve eksiksiz ödenmemesi geliyor. İşçinin ücreti zamanında ödenmezse, eksik ödenirse işçi açısından haklı nedenle derhal fesih sebebidir. İşverenin işçiyi işe alırken gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermesi, işçinin veya aile fertlerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi, cinsel tacizde bulunması, diğer işçiler tarafından iş yerinde tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması da haklı fesih sebepleri arasındadır.
İşçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkması halinde de işçi iş akdini feshedebilir.
“AİLEVİ SEBEPLERLE İSTİFA EDİYORUM” DEMEYİN
İşçi iş sözleşmesini kuralına uygun şekilde feshetmezse haklı iken haksız duruma düşebilir. Kıdem tazminatı alabilecek iken alamadığı gibi bir de işverene ihbar tazminatı ödemek durumunda kalabilir. Çünkü haklı sebep olmadan iş akdini fesheden işçi veya işveren karşı tarafa, işçinin iş yerindeki çalışma süresine göre belirlenen tutarda ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
Ücreti eksik ödenen veya süresinde ödenmeyen işçi, “Ücretim süresinde ödenmediği için iş akdimi feshediyorum” demek yerine, “Ailevi sebeplerle istifa ediyorum”, “Gördüğüm lüzum üzerine istifa ediyorum” şeklinde yazıyla işten ayrılırsa kıdem tazminatı almak bir yana ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır.
AİLEVİ SEBEPLERLE İŞTEN AYRILAN İŞÇİNİN TAZMİNAT TALEBİ YARGITAY’DAN DÖNDÜ
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (Esas No: 2025/8, Karar No: 2025/514) yakın tarihli kararına konu dosyaya göre, Türkmenistan’da 6 yıl çalışan bir işçi iş sözleşmesinin baskı ve tehditle istifaya zorlanmak suretiyle işverence haksız şekilde feshedildiğini belirterek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmesini istedi. İşveren işçinin ailevi sebeplerden dolayı istifa ettiğini, tazminat hakkı bulunmadığını savundu.
İş mahkemesi işçiden baskı altında istifa dilekçesi alındığı kanaatine vararak işçiye tazminat ödenmesine hükmetti. Bölge idare mahkemesi de altı yıllık çalışması bulunan bir işçinin haklarını almaksızın istifa etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle iş mahkemesinin kararını doğru buldu.
İşverenin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılmasının sıkça karşılaşılan bir durum olduğuna dikkat çekti. İşverenin tazminatların derhal ödeneceği sözünü vererek veya benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi alması halinde gerçek bir istifa iradesinden söz edilemeyeceği belirtilen kararda, ancak söz konusu davada işçinin, iradesinin fesada uğratıldığını ispatlayamadığı, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı alamayacağı ifade edildi.
İş mahkemesinin önceki kararında direnmesi üzerine dosya bu kez Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna geldi. Genel Kurul kararında, iş akdini sona erdiren tarafın ileri sürdüğü sözleşmeyi sona erdirme nedeni ile bağlı olduğu, fesih nedeninin sonradan değiştirilmesinin mümkün olmadığı, fesih bildiriminin belirli ve açık şekilde yapılması gerektiği vurgulandı. İşçinin haklı nedenle iş akdini fesih hakkının kanunla düzenlendiğine dikkat çekilen kararda, bu sebepler arasında “istifa” bulunmadığı belirtildi. İş sözleşmesinin istifa ile sona ermesi halinde işçinin iş güvencesi (işe iade hakkı) hükümlerinden yararlanamayacağı gibi kıdem ve ihbar tazminatlarına da hak kazanamayacağı ifade edildi. Hukuk Genel Kurulu, 9. Dairenin kararını doğru bularak iş mahkemesinin kararını bozdu.
İSTİFA DİLEKÇESİ İLE İŞTEN AYRILMA OLMAZ
İşçinin mağduriyet yaşamamak için iş akdini sona erdireceği zaman hukuki bir yardım almasında fayda var. İş akdi kesinlikle istifa ile sona erdirilmemelidir. İşçi, hangi sebeple iş sözleşmesini sona erdirdiğini açık ve net bir şekilde belirtmelidir. Bunu yapmadan işten ayrılanlar genellikle mahkemeden eli boş dönüyorlar.
İş davalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da işçinin göstereceği tanıkların işveren ile husumetinin olmamasıdır. İşverenle herhangi bir şekilde davalık olmuş işçilerin tanıklığına genellikle itibar edilmiyor.
Samsun'da fırında 2 kişiyi bıçaklayan çocuk tutuklandı
