İsrail ile Suriye arasındaki gerilim yeni bir gelişmeyle yeniden yükseldi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Suriye tarafındaki Hermon Dağı’nda konuşlandırdığı birlikleri ziyaret ederek bölgeden çekilmeyecekleri mesajını verdi.
Katz’ın Suriye topraklarına geçerek İsrail askerleriyle bir araya gelmesi Şam yönetiminin sert tepkisine neden oldu. Suriye Dışişleri Bakanlığı, ziyareti ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlali olarak değerlendirdi ve İsrail güçlerinin Suriye topraklarından çekilmesini istedi.
Katz: Hermon Dağı’ndan çekilmeyeceğiz
İsrail Savunma Bakanı Katz, 25 Ağustos’ta Hermon Dağı’ndaki İsrail birliklerini ziyaret ederek bölgede güvenlik değerlendirmesine katıldı.
İsrail’in bölgedeki askeri varlığını sürdüreceğini açıklayan Katz, doğrudan Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya seslendi.
Katz şu ifadeleri kullandı:
“İsrail'e yönelik cihatçı tehditler devam ettiği sürece Hermon Dağı'ndan ve güvenlik bölgesinden çekilmeyeceğiz. Suriye Cumhurbaşkanı'na mesajımız açık: Sabah Şam'daki sarayınızdan uyandığınızda Hermon Dağı'na bakıp İsrail Savunma Kuvvetleri'ni gördüğünüzde, burada olduğumuzu ve topluluklarımızı ve sınırımızı koruduğumuzu bileceksiniz”
İsrail Savunma Bakanı, ordunun Suriye’nin güneyinde tehdit olarak değerlendirdiği unsurlara karşı faaliyetlerini sürdüreceğini söyledi.
Türkiye’ye yönelik dikkat çeken mesaj
Katz’ın açıklamalarında Türkiye’nin Suriye’deki askeri ve siyasi etkisi de önemli yer tuttu.
İsrail Savunma Bakanı:
“İsrail'in güvenlik çıkarlarını riske atarak Suriye'de kendine yer edinmeye yönelik Türk girişimine karşı harekete geçtik”
dedi.
Katz’ın bu sözlerle İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıyı kastettiği belirtildi. İsrail, saldırının Türkiye’nin bölgede askeri varlık oluşturmasını engellemeyi amaçladığını öne sürmüştü.
Türkiye ise İsrail’in iddialarına karşı çıkarak söz konusu hava üssünde Türk askeri bulunmadığını açıklamıştı. Ankara, 18 Ağustos’taki saldırıyı Suriye’nin toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal olarak kınadı.
Suriye: Katz’ın ülkeye girişi yasa dışı
Katz’ın ziyaretinin ardından Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı yazılı bir açıklama yayımladı.
Şam yönetimi, İsrail Savunma Bakanı’nın Suriye topraklarına girişini ve uluslararası sınırı geçmesini “yasa dışı” olarak nitelendirdi.
Bakanlık, ziyaretin Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün açık ihlali olduğunu savundu. Ayrıca eylemin Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukukla bağdaşmadığını belirtti.
Suriye yönetimi, İsrail’in bölgedeki askeri varlığının 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na da aykırı olduğunu ileri sürdü.
Şam, uluslararası topluma İsrail’in Suriye topraklarındaki faaliyetlerinin durdurulması için harekete geçme çağrısı yaptı ve İsrail güçlarının önceki ayrıştırma hattına dönmesini istedi.
İsrail askerleri 2024’ten bu yana bölgede
İsrail ordusu, Beşşar Esed yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Suriye ile İsrail arasındaki BM gözetimindeki tampon bölgeye asker konuşlandırmıştı.
İsrail birlikleri bu süreçte Suriye tarafındaki Hermon Dağı’nın stratejik noktalarını da kontrol altına aldı.
İsrail yönetimi bu konuşlanmayı sınır güvenliğini sağlamak ve silahlı grupların bölgeye yerleşmesini engellemek için gerekli bir tedbir olarak savunuyor. Suriye ise İsrail’in bölgedeki askeri varlığını egemenlik ihlali olarak değerlendiriyor.
Ziyaret kritik görüşmelerin hemen ardından geldi
Katz’ın ziyareti, Suriye ile İsrail arasında gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temasların sürdüğü kritik bir dönemde gerçekleşti.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın Başkanı Roman Gofman, 23 Ağustos’ta ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen temaslarda gerilimin düşürülmesini ve güvenlik düzenlemelerini ele almıştı.
Görüşmelerden yalnızca iki gün sonra İsrail Savunma Bakanı’nın Suriye topraklarındaki birlikleri ziyaret ederek kalıcı askeri varlık mesajı vermesi, Şam-Tel Aviv hattındaki görüş ayrılıklarının devam ettiğini gösterdi.
Ebu Zuhur saldırısı Türkiye-İsrail gerilimini de artırdı
Katz’ın Türkiye’ye ilişkin sözleri, bölgede son günlerde yaşanan gelişmeler nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
İsrail, 18 Ağustos’ta Ebu Zuhur Hava Üssü’nü bombalamış, saldırının Türkiye’nin burada askeri varlık oluşturmasını önlemeye yönelik olduğunu ileri sürmüştü.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ise İsrail tarafına saldırıdan önce üssün Suriye Hava Kuvvetleri için rehabilite edildiğinin bildirildiğini ve kalıcı bir Türk askeri üssü kurulmasının planlanmadığını açıklamıştı.
Türkiye de saldırıyı kınayarak İsrail’i Suriye’nin toprak bütünlüğüne saygı göstermeye çağırdı.
Suriye’nin güneyinde gerilim sürüyor
Hermon Dağı ve çevresindeki İsrail askeri varlığı, iki ülke arasındaki en önemli güvenlik anlaşmazlıklarından biri olmaya devam ediyor.
İsrail, Suriye sınırında kendisine yönelik herhangi bir askeri yapılanmaya izin vermeyeceğini belirtirken, Şam yönetimi İsrail birliklerinin Suriye topraklarından tamamen çekilmesini talep ediyor.
Katz’ın son ziyareti ve Türkiye’ye yönelik açıklamaları, meselenin artık yalnızca İsrail-Suriye ilişkileriyle sınırlı kalmadığını; Türkiye’nin Suriye’deki rolünün de bölgesel güvenlik denklemindeki temel başlıklardan biri haline geldiğini gösteriyor.
