İran ile ABD arasındaki gerilim Hürmüz Boğazı’nda yeni bir askeri iddiayla tırmandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD’ye ait olduğu öne sürülen gelişmiş bir insansız su altı aracının boğazın girişinde düzenlenen operasyonla ele geçirildiğini açıkladı.
İran devlet medyasında yer alan duyuru henüz ABD makamlarınca doğrulanmadı. Devrim Muhafızları ise ele geçirildiği öne sürülen aracın görüntülerinin daha sonra yayımlanacağını bildirdi.
İran: Şafak vakti “karmaşık operasyon” düzenlendi
İran yayın kuruluşu IRIB tarafından aktarılan Devrim Muhafızları açıklamasına göre operasyon 8 Eylül sabahı şafak vaktinde gerçekleştirildi.
İran tarafı, Hürmüz Boğazı girişinde tespit edilen aracın ABD Donanması’na ait olduğunu ve operasyon sonucunda ele geçirildiğini öne sürdü.
Açıklamada söz konusu aracın 2025 yılında ABD filosuna teslim edilen, gelişmiş denizaltı teknolojileriyle donatılmış yeni nesil insansız sistemlerden biri olduğu iddia edildi. Ancak aracın modeli, teknik özellikleri veya ABD envanterindeki konumuna ilişkin bağımsız bir doğrulama henüz bulunmuyor.
ABD’den henüz doğrulama gelmedi
İran’ın açıklamasının ardından ABD Savunma Bakanlığı veya bölgedeki Amerikan askeri makamlarından olayı doğrulayan ya da yalanlayan resmi bir açıklama yayımlanmış değil.
Bu nedenle olayın gerçekleşip gerçekleşmediği, aracın gerçekten ABD ordusuna ait olup olmadığı ve hangi koşullarda İran’ın eline geçtiği şu aşamada İran makamlarının iddiasına dayanıyor.
Hürmüz’de birkaç gün içinde ikinci deniz dronu gelişmesi
Yeni açıklama, Hürmüz Boğazı çevresinde ABD’ye ait insansız sistemlerin hedef alındığına ilişkin son günlerde İran’dan gelen ilk duyuru değil.
Devrim Muhafızları, 6 Eylül’de de Hürmüz Boğazı’na girmeye çalıştığını öne sürdüğü ABD ordusuna ait bir insansız su üstü aracını hedef aldığını açıklamıştı. İran, aracın kendi kontrolündeki bölgeye yaklaşması nedeniyle müdahale edildiğini savunmuştu.
İran basını ayrıca 8 Eylül’de ABD ordusuna ait olduğu belirtilen bir MQ-1 Predator tipi insansız hava aracının Hürmüz Boğazı üzerinde düşürüldüğünü ileri sürdü. Bu iddiaya ilişkin de ABD tarafından şu ana kadar kamuoyuna yansıyan bir doğrulama bulunmuyor.
Hürmüz Boğazı’nda gerilim yükseliyor
ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin yoğunlaşması, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nı yeniden krizin merkezine taşıdı.
’ın 8 Eylül tarihli verilerine göre boğazdan geçen ticari gemi sayısında son günlerde belirgin düşüş yaşandı. İran ise yeni Amerikan saldırılarına karşılık vereceğini açıklarken Körfez’de yeni bir deniz kısıtlama bölgesi oluşturabileceğini de duyurdu.
Petrol fiyatlarında jeopolitik risk etkisi
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, Yemen’de Husilerin Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırılarıyla birleşince petrol piyasalarında da risk primini yükseltti.
Brent petrol 8 Eylül’de yeniden 100 dolar sınırına yaklaşırken, piyasalarda Hürmüz üzerinden yapılan enerji sevkiyatının daha fazla aksayıp aksamayacağı yakından takip ediliyor., bölgedeki arz kaygılarına rağmen alternatif ihracat güzergâhları ve küresel üretim artışının fiyatların 100 doların üzerinde kalıcı şekilde yükselmesini şimdilik sınırladığını aktardı.
İran’ın ABD’ye ait insansız deniz aracını ele geçirdiği yönündeki iddiasının doğrulanması halinde olay, Hürmüz Boğazı’ndaki doğrudan İran-ABD askeri temaslarının yeni bir aşamaya geçtiğine işaret edebilir. Ancak bunun için öncelikle Washington’dan gelecek resmi açıklama bekleniyor.
