Irak’taki İran’a yakın Şii silahlı yapıların oluşturduğu “Irak İslami Direnişi”, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin ülkeden çekilmesinin ardından silahlarını teslim etmeyeceklerini açıkladı.
Grup tarafından 30 Eylül’de yayımlanan açıklamada, Irak’ın egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünün korunmasının temel öncelik olduğu savunuldu. Açıklamada, silahların Irak’a ve Irak halkına yönelik tehditlere karşı elde tutulacağı belirtildi.
“Silahlarımız elimizde kalacak”
Irak İslami Direnişi açıklamasında, hükümet veya siyasi taraflar tarafından belirlenen takvimlere bağlı olmadığını bildirdi.
Silahlı grupların yaklaşık 40 gündür Irak hükümeti ve Şii Koordinasyon Çerçevesi bünyesinde oluşturulan komiteyle görüşmeler yürüttüğü belirtilirken, müzakerelerin temel başlıklarından birinin silahların geleceği olduğu aktarıldı.
Açıklamada, “direniş silahının” Irak’ın egemenliğini hedef alan herhangi bir tarafa karşı kullanılmaya devam edeceği savunularak silahların teslim edilmeyeceği mesajı verildi.
Grup ayrıca, Irak’taki yabancı askerî varlığın tamamen sona erdirilmesi ve ülkenin güvenlik kararlarının dış müdahalelerden bağımsız biçimde alınması gerektiğini öne sürdü.
ABD’nin Irak’taki askerî misyonu sona erdi
ABD ordusu, 30 Eylül 2026 itibarıyla Irak’taki askerî çekilmenin tamamlandığını açıkladı. Son Amerikan askerlerinin Erbil’deki üsten ayrılmasıyla ABD öncülüğündeki IŞİD karşıtı koalisyonun Irak’taki askerî misyonu sona erdi.
Washington’ın Irak’a sınırlı eğitim ve istihbarat desteğini sürdürmesi beklenirken, ülkedeki güvenliğin ana sorumluluğu Irak güvenlik güçlerine geçti.
Silahsızlanma takvimi Haziran 2027’ye ertelendi
Irak hükümeti daha önce 30 Eylül’ü devlet dışındaki silahlı yapıların silahlarının kontrol altına alınması açısından kritik bir tarih olarak açıklamıştı.
Ağustos ayında Şii Koordinasyon Çerçevesi içerisinden kaynaklar, bazı grupların silahlarını devlet denetimindeki Haşdi Şabi yapılanmasına teslim etmesine yönelik bir mekanizma üzerinde çalışıldığını bildirmişti.
Ancak Başbakan Ali el-Zaidi daha sonra sunduğu yeni planla silahların devlet kontrolüne alınmasına ilişkin takvimi 2027 yılının ortalarına kadar uzattı. Güncel plan kapsamında hedef tarih Haziran 2027 olarak belirtiliyor.
Güçlü gruplar silah bırakmaya karşı
Irak’taki en etkili silahlı gruplardan bazılarının silahlarını teslim etmeye sıcak bakmadığı uzun süredir biliniyor.
’in daha önce aktardığına göre Kataib Hizbullah ve Harakat el-Nuceba gibi İran’a yakın gruplar, ABD askerlerinin çekilmesine rağmen silah bırakma konusunda çeşitli siyasi ve güvenlik şartları öne sürüyor. Bazı grup temsilcileri ise silahların “teslim edilmesi” yerine devlet otoritesi altında “düzenlenmesi” gerektiğini savunuyor.
Irak hükümeti ise ülkede savaş ve barış kararının yalnızca devlet kurumları tarafından verilmesi ve silahlı gücün anayasal kurumların kontrolünde bulunması gerektiğini belirtiyor.
ABD askerlerinin çekilmesinin tamamlanmasının ardından silahlı grupların geleceği, Irak’ın iç güvenliği ve merkezi hükümetin devlet dışındaki silahlı yapılara karşı nasıl bir yol izleyeceği ülkenin en önemli siyasi ve güvenlik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
