İnegöl’ün kırsal mahallelerinden Dipsizgöl’de yıllardır sürdürülen özgün bir gelenek, İnegöl Belediyesi tarafından hazırlanan uluslararası projeyle Avrupa’ya taşınıyor.
Mahallede yılda bir gün kadınların kıraathane gibi kamusal alanlarda bir araya geldiği, erkeklerin ise evlerde kalarak günlük sorumlulukları üstlendiği gelenek, daha önce öğrencilerin araştırmasına ve TÜBİTAK başarısına konu olmuştu.
Bu kültürel miras örneğini merkeze alan “Rewriting Heritage” (Mirası Yeniden Yazmak) projesi, Erasmus+ KA210-YOU – Gençlik Alanında Küçük Ölçekli Ortaklıklar Programı kapsamında destek almaya hak kazandı.
Bursa’da destek alan tek belediye projesi oldu
İnegöl Belediyesi tarafından hazırlanan çalışma, ilgili başvuru döneminde Bursa’daki belediyeler tarafından sunulan Erasmus+ projeleri arasında destek almaya hak kazanan tek belediye projesi oldu.
Proje ile İnegöl’ün kültürel mirasının uluslararası alanda tanıtılması, gençlerin yerel değerleri araştırması ve bu değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasında aktif rol üstlenmesi hedefleniyor.
Çalışma kapsamında Türkiye, İspanya ve Yunanistan’dan gençler ortak faaliyetlerde bir araya gelecek.
Dipsizgöl’de yılda bir gün roller değişiyor
Projenin çıkış noktasını Dipsizgöl Mahallesi’nde uzun yıllardır sürdürülen dikkat çekici gelenek oluşturuyor.
Yılda bir gün gerçekleştirilen uygulamada, günlük yaşamda kadınlar ve erkekler tarafından kullanılan alanlar ile üstlenilen sorumluluklar sembolik olarak değişiyor.
Kadınlar, normal zamanlarda erkeklerin ağırlıklı olarak kullandığı kıraathanede bir araya gelerek sohbet ediyor, çay ve kahve içiyor ve çeşitli masa oyunları oynuyor.
Erkekler ise aynı gün evlerde kalarak ev işleri ve günlük yaşamın farklı sorumluluklarıyla ilgileniyor.
Gelenek; kadınların kamusal alandaki görünürlüğü, toplumsal roller, ortak yaşam kültürü ve karşılıklı empati açısından dikkat çekici bir yerel kültürel miras örneği olarak değerlendiriliyor.
Dipsizgöl geleneği TÜBİTAK başarısına dönüşmüştü
Dipsizgöl’deki bu uygulama daha önce İnegöl Halil İnalcık Sosyal Bilimler Lisesi Felsefe Grubu Öğretmeni Pınar Yıldız ve öğrencisi Sıla Yavuz tarafından araştırma konusu yapıldı.
“KıraatAnne: Dipsizgöl’de Yılda Bir Gün Rol Mekân Değişimi” başlıklı çalışmada gelenek; toplumsal cinsiyet, kamusal alan, kültürel miras ve toplumsal roller açısından incelendi.
Çalışma, TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda Bölge Üçüncülüğü elde etti.
Böylece yıllardır mahalle ölçeğinde yaşatılan gelenek önce gençlerin bilimsel araştırmasına, ardından Avrupa ölçeğinde yürütülecek yeni bir projenin çıkış noktasına dönüştü.
Dipsizgöl, İspanya ve Yunanistan’daki geleneklerle karşılaştırılacak
“Rewriting Heritage” projesi kapsamında Dipsizgöl’deki uygulama, Avrupa’daki benzer kültürel geleneklerle birlikte incelenecek.
Türkiye’deki Dipsizgöl geleneğinin yanı sıra İspanya’daki Saint Águeda ve Yunanistan’daki Gynaikokratia gelenekleri proje kapsamında ele alınacak.
Üç ülkedeki uygulamalar; kadınların kamusal alandaki görünürlüğü, toplumsal roller, yaşayan kültürel miras ve toplumsal cinsiyet eşitliği başlıkları üzerinden gençlerin bakış açısıyla karşılaştırılacak.
Katılımcılar, geleneklerin ortak ve farklı yönlerini araştırarak bu kültürel pratiklerin geçmişte ve günümüzde toplumlar için ne ifade ettiğini inceleyecek.
Kültürel mirasa gençlerin gözünden yeni yorum
Proje yalnızca geleneklerin korunması ve tanıtılmasına odaklanmayacak. Kültürel mirasın gençler tarafından araştırılması, sorgulanması ve günümüz değerleri çerçevesinde yeniden yorumlanması da amaçlanıyor.
Türkiye, İspanya ve Yunanistan’dan gençler proje süresince saha araştırmaları, kültürlerarası öğrenme faaliyetleri, tartışmalar ve yaratıcı üretim çalışmalarına katılacak.
Gençlerin farklı ülkelerdeki gelenekleri yerinde inceleyerek hem başka kültürleri tanıması hem de kendi kültürel mirasına farklı bir açıdan yaklaşması hedefleniyor.
Gençler belgesel hazırlayacak
Projenin önemli çıktılarından birini de belgesel çalışması oluşturacak.
Katılımcı gençler saha çalışmaları sırasında elde ettikleri bilgi, gözlem ve deneyimleri görsel-işitsel içeriklere dönüştürecek.
Böylece Dipsizgöl’ün kültürel mirası yalnızca akademik ve sosyal çalışmalarla değil, yeni nesil anlatım yöntemleriyle de kayıt altına alınacak.
Alper Taban: “İnegöl’ümüzün bir kültürünün Avrupa ölçeğinde tanınmasına katkı sağlamış olduk”
İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban, yerel yönetimlerin yalnızca fiziki yatırımlarla değil, şehirlerin geçmişini geleceğe taşıyan projelerle de ilgilenmesi gerektiğini söyledi.
Taban, “Bu konuda da yaptığımız çalışmalar var. Şehir Araştırmaları Merkezimizi kurduk. Akademisyenlerimizle Yüzey Araştırmaları çalışmaları yaptık. Yine İnegöl gastronomisine dair çalışmalarımız bu yönde atılan adımlardan. Aynı zamanda bu kültürel birikimi ülke sınırları dışına taşıyacak çalışmalarımız da var. Gençlerimizi yurtdışı fırsatlarıyla buluşturan Eurodesk Temas Noktasını belediyemiz bünyesinde açtık. Arge Müdürlüğümüz tarafından çeşitli projeler hazırlıyoruz. Dipsizgöl mahallemizin özgün geleneği de bu kapsamda hazırladığımız projelerden. Bugün itibariyle neticesini aldık, İnegöl’ümüzün bir kültürünün Avrupa ölçeğinde tanınmasına katkı sağlamış olduk. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.
İnegöl’ün kültürel mirası Avrupa’da görünür olacak
İnegöl Belediyesi, proje sayesinde Dipsizgöl’de yaşatılan yerel geleneğin Avrupa’daki benzer kültürel uygulamalarla birlikte ele alınmasını hedefliyor.
Çalışmanın aynı zamanda farklı ülkelerden gençler arasında kültürlerarası öğrenmeyi güçlendirmesi, İnegöl’ün yerel değerlerinin uluslararası düzeyde tanınmasına katkı sağlaması ve gençleri yaşayan kültürel mirasın aktif birer parçası haline getirmesi amaçlanıyor.
