Çin, ABD ile ticaret geriliminde yeni bir hamle yaptı. Çin Ticaret Bakanlığı, Cumartesi günü ABD’nin çip ticaretinde uyguladığı politikaları ayrımcılık yaptığı gerekçesiyle soruşturmaya başladı. Ayrıca, bazı ABD analog çiplerinin damping yoluyla ithal edildiği şüphesiyle ayrı bir inceleme başlatıldı. Bu adımlar, 14-17 Eylül tarihlerinde Madrid’de gerçekleşecek ABD-Çin ticaret görüşmelerinden bir gün önce geldi. Çin, ABD’nin son yıllardaki “korumacı” politikalarının, yapay zeka ve gelişmiş işlemci çipleri gibi yüksek teknolojili sektörlerdeki ilerlemesini engellemeyi amaçladığını savunuyor. Görüşmelerde, tarifeler, ihracat kısıtlamaları ve TikTok’un geleceği ele alınacak.
ÇİN’İN SORUŞTURMALARI: AYRIMCILIK VE DAMPİNG İDDİALARI
Çin Ticaret Bakanlığı, ilk soruşturmanın ABD’nin çip ticaretinde Çinli şirketlere yönelik ayrımcı politikalarını hedef aldığını açıkladı. Bakanlık, ABD’nin son yıllarda Çin’e karşı ticaret soruşturmaları ve ihracat kontrolleri gibi bir dizi kısıtlama getirdiğini belirtti. Bu “korumacı” politikaların, Çin’in yüksek teknolojili endüstrilerdeki gelişimini bastırmayı hedeflediği öne sürülüyor.
İkinci soruşturma ise, işitme cihazları, Wi-Fi yönlendiricileri ve sıcaklık sensörleri gibi cihazlarda kullanılan bazı ABD analog çiplerinin damping yoluyla ithal edildiği iddiasını inceliyor. Çin, bu adımlarla ABD’nin politikalarına karşı meşru haklarını koruma kararlılığını ortaya koyuyor.
MADRİD’DE TİCARET GÖRÜŞMELERİ
Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng liderliğindeki heyet, 14 Eylül’de Madrid’de ABD ile ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere bir araya gelecek. Çin Ticaret Bakanlığı, görüşmelerde ABD’nin tarifeleri, ihracat kontrollerinin “kötüye kullanımı” ve TikTok’un durumu gibi konuların tartışılacağını duyurdu. Bakanlık, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “ABD’nin bu dönemde Çinli şirketlere yaptırım uygulaması ne anlama geliyor?” sorusunu yönelterek, Washington’ın politikalarını eleştirdi. Çin, ABD’yi “hatalı uygulamalarını düzeltmeye” ve Çinli şirketlere yönelik “haksız baskıyı” durdurmaya çağırdı. Pekin, gerektiğinde Çinli şirketlerin haklarını korumak için kararlı adımlar atacağını vurguladı.
Bu görüşme, 2025’teki dördüncü büyük yüz yüze toplantı olacak. Daha önce Cenevre, Londra ve Stockholm’de yapılan görüşmelerde, iki taraf Temmuz sonunda Stockholm’de 90 günlük bir tarife erteleme anlaşması sağlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump, bu ertelemeyi 12 Ağustos’ta onaylayarak 10 Kasım’a kadar uzattı. Bu anlaşma, karşılıklı misilleme tarifelerini azaltmış ve Çin’in nadir toprak minerallerinin ABD’ye akışını yeniden başlatmıştı.
ABD’NİN YAPTIRIMLARI VE TİKTOK TARTIŞMASI
Cuma günü ABD Ticaret Bakanlığı, 32 varlığı kısıtlı ticaret listesine ekledi; bunların 23’ü Çin merkezliydi. Listeye alınan iki Çinli firma, Çin’in en büyük çip üreticisi SMIC için ABD çip üretim ekipmanları temin etmekle suçlandı.
Görüşmelerin bir diğer önemli gündemi TikTok. ByteDance’e ait kısa video uygulaması, ABD’de yasaklanma riskiyle karşı karşıya; aksi takdirde ABD sahipliğine geçmesi gerekiyor. Trump, TikTok’un ABD varlıklarını devretmesi için tanınan süreyi 17 Eylül’e kadar uzattı. ABD’li vekiller, TikTok’un ABD kullanıcı verilerinin Çin hükümetinin eline geçebileceği endişesini dile getiriyor.
Çin’in resmi gazetesi People’s Daily, Cumartesi günü yayımladığı makalede, Çin hükümetinin veri gizliliği ve güvenliğine büyük önem verdiğini, yabancı ülkelerdeki verilerin yerel yasalara aykırı şekilde Çin’e sağlanmadığını vurguladı. Makale, ABD’nin Çinli şirketlerin meşru çıkarlarını baltalamaya devam etmesi halinde, Pekin’in ulusal çıkarları ve şirket haklarını korumak için gerekli önlemleri alacağını belirtti.
