Çin, çevre ve ekolojik koruma politikalarında kapsamlı bir hukuki dönüşüme gidiyor. Çin Halk Cumhuriyeti Ekoloji ve Çevre Kanunu’nun etkin biçimde uygulanması amacıyla ülke genelinde öğrenme, bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi kararlaştırıldı.
Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Tanıtım Departmanı’nın da aralarında bulunduğu 19 kurum, kanunun toplum tarafından daha iyi anlaşılması ve uygulamada etkinliğinin artırılması amacıyla ortak düzenlemeler yaptı.
19 kurumdan ortak çalışma
Hazırlanan düzenlemelerle yeni çevre mevzuatının yalnızca kamu kurumlarında değil, toplumun farklı kesimlerinde de daha iyi anlaşılması hedefleniyor.
Çalışmaların, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in ekolojik medeniyet yaklaşımının temel kavramlarından biri olarak öne çıkan “Berrak sular ve yeşil dağlar, altın ve gümüş değerinde” anlayışının hayata geçirilmesini desteklemesi amaçlanıyor. Çin’in resmi kaynakları bu yaklaşımı ekonomik kalkınma ile çevrenin korunmasını birlikte ele alan yeşil dönüşüm politikasının önemli unsurlarından biri olarak tanımlıyor.
Kanun 12 Mart’ta kabul edildi
Çin Halk Cumhuriyeti Ekoloji ve Çevre Kanunu, 14. Çin Ulusal Halk Meclisi’nin 4. toplantısının kapanışında 12 Mart 2026’da kabul edildi. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping de kanunun yayımlanmasına ilişkin başkanlık emrini imzaladı.
Yeni düzenleme 15 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Böylece Çin’in çevre hukukunda farklı mevzuatlara dağılmış çok sayıda düzenleme daha bütüncül bir yasal çerçeve altında toplanmış olacak.
1.242 maddelik kapsamlı çevre düzenlemesi
Kanun toplam 1.242 maddeden ve beş ana bölümden oluşuyor. Düzenlemenin kapsamına çevre kirliliğinin önlenmesi ve kontrolü, ekolojik koruma ile yeşil ve düşük karbonlu kalkınma gibi alanlar giriyor.
Çin hükümetinin açıklamasına göre yeni düzenleme, ülkede daha önce oluşturulan 30’dan fazla çevre yasası, 100’ün üzerinde idari düzenleme ve diğer hukuki metinlerin oluşturduğu çevre mevzuatı sistemini daha bütünlüklü hale getiriyor.
Ekoloji ve Çevre Kanunu aynı zamanda Çin’in 2020’de kabul edilen Medeni Kanunu’nun ardından oluşturduğu ikinci resmi kapsamlı hukuk kodu niteliğini taşıyor.
Yeşil ve düşük karbonlu kalkınma ayrı bölümde
Yeni kanunun dikkat çeken özelliklerinden biri, yeşil ve düşük karbonlu kalkınmanın ayrı bir bölüm halinde düzenlenmesi oldu.
Çin yönetimi bu kapsamda çevrenin korunması, karbon emisyonlarının azaltılması, kirlilikle mücadele ve ekonomik büyümenin birbiriyle uyumlu biçimde yürütülmesini hedefliyor. Düzenleme aynı zamanda Çin’in 2030’dan önce karbon emisyonlarında zirveye ulaşma ve 2060’tan önce karbon nötr hale gelme hedefleriyle bağlantılı bir hukuki çerçeve oluşturuyor.
Mevcut yönetmelikler de yeni kanuna uyarlanıyor
Kanunun yürürlüğe girişinden hemen önce Çin yönetimi mevcut mevzuatta da değişikliğe gitti.
Çin Başbakanı Li Qiang tarafından imzalanan düzenlemeyle, yeni Ekoloji ve Çevre Kanunu’yla uyum sağlanması amacıyla 12 idari yönetmeliğin değiştirilmesi, 3 düzenlemenin ise yürürlükten kaldırılması kararlaştırıldı. Bunlar arasında kirlilik kaynaklarının ulusal ölçekte araştırılması ve çevresel izlemeye ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.
Bu adımlarla Çin yönetimi, yeni kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte çevre mevzuatında ortaya çıkabilecek uyumsuzlukların giderilmesini ve uygulamada ortak bir hukuki çerçeve oluşturulmasını amaçlıyor.
Çin çevre politikasını hukukla güçlendiriyor
Yeni Ekoloji ve Çevre Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte Çin’in çevre koruma politikalarında kirlilikle mücadeleden ekosistemlerin korunmasına, yeşil üretimden düşük karbonlu dönüşüme kadar geniş bir alan tek bir kapsamlı hukuk sistemi içerisinde ele alınacak.
19 kurumun ortaklaşa yürüteceği tanıtım ve öğrenme çalışmaları ise düzenlemenin yalnızca mevzuat düzeyinde kalmaması, kamu kurumları ve toplum genelinde uygulanmasının güçlendirilmesi hedefinin bir parçası olarak öne çıkıyor.
