İsveç, jeopolitik kaygılar ve AB'de ortaklarıyla siyasi bağları güçlendirme niyeti nedeniyle euroya geçmeyi değerlendiriyor. Ancak halkın konuya yönelik muhalefeti ve geniş siyasi destek eksikliği para biriminin değiştirilmesinin önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor
İsveç, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın NATO üyeliği konusundaki kararlarını değiştirmesinin ardından, başka bir tarihi dönüşü düşünmeye başladı. Ülke, jeopolitik kaygılar ve AB'de ortaklarıyla siyasi bağları güçlendirme niyeti nedeniyle euroya geçmeyi değerlendiriyor.
Bloomberg'in haberine göre tartışmalar henüz başlangıç aşamasında olsa da bu adım, her geçen gün daha da ciddi olarak konuşuluyor.
2003 yılında seçmenler referandumda Avrupa'nın ortak para birimini reddettiğinde, odak noktası kronun en büyük İskandinav ekonomisi için tampon görevi görme yeteneği olarak öne çıkıyordu ancak şimdi jeopolitik endişeler yeni bir boyut ekledi. Yetkililer, Rusya ve Çin'den gelen tehditlerin yanı sıra; ABD Başkanı Trump'ın "Önce Amerika" politikası ve komşu Danimarka'dan Grönland'ı
satın alma tehditleri de dahil olmak üzere pek çok gerilim yaşanan dönemde İsveç'in ve küçük ekonomilerin savunmasız olduğunu vurguluyor.
Liberal Parti'den milletvekili Cecilia Rönn, Stockholm'daki parlamentoda verdiği röportajda "İsveç artık NATO'nun tam üyesidir ve AB ortaklarımızla birlikte savunmamızı güçlendiriyoruz. Ancak, para birimi işbirliğinin bir parçası olmadığımız için hala bir ayağımız dışarıda duruyoruz" dedi.
Euro lehine olan açıklamasında Rönn, ortak bir para biriminin siyasi bağları güçlendireceği ve İsveçlilere para meselelerinde söz hakkı vereceğini belirtti.
"DÜNYA DEĞİŞİYOR, AVRUPA DA DEĞİŞİYOR"
İlk adımlar geçen ayın sonunda İsveç yönetimi tarafından atıldı. Rönn tarafından gerçekleştirilen bir parlamento oturumunda Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson, Euro'nun benimsenmesinin artıları ve eksileri hakkında bir araştırma yapılmasını desteklediğini açıkladı. "Dünya değişiyor ve AB de değişiyor" diyen Svantesson "Bu nedenle, İsveç'in, İsveçli hanelerin ve İsveçli işletmelerin çıkarları doğrultusunda değerlendirme, araştırma ve analiz yapmaya cesaret etmeliyiz" diye ekledi.
Bu değişimin temelinde ise Lars Calmfors'un yeni raporu yatıyor. İsveçli ekonomist, 2003 referandumundan önce Euro'nun benimsenmesi konusunu inceleyen hükümet komisyonuna başkanlık ettiği için para birimi konularında etkili bir isim olarak görülüyor. O dönemde, Euro'nun faydalarından şüphe duysa da yeni raporunda daha olumlu olan Calmfors "Jeopolitik koşullar artık eskisinden çok farklı ve bu dinamik, AB'nin çekirdeğinin bir parçası olmanın değerini artırıyor. Bu, Avrupa'da daha fazla işbirliğine katkı sağlayacaktır ve bu da bizim ihtiyacımız olan bir şey gibi görünüyor" ifadelerini kullandı. Calmfors ayrıca ekonomik argümanları da vurgulayarak, euro bölgesi ülkeleri için ticaret ve yabancı yatırımlar üzerindeki olumlu etkilerin, bu konuyu yirmi yıldan fazla bir süre önce incelediğinde tahmin ettiğinden daha büyük olduğunu belirtti.
İŞ DÜNYASI DESTEKLİYOR
İş dünyası liderleri bu fikri destekliyor, zira birçoğu İsveç para biriminin dalgalanmasının piyasadaki
karışıklığı artırdığından şikayet ediyordu.
Stockholm merkezli Cevian Capital'in sahibi finansçı Christer Gardell Bloomberg'in sorularına yazılı olarak verdiği yanıtta "Küçük, likit olmayan dalgalı kron, İsveç endüstrisi için bir dezavantajdır. Euro'ya katılırsak bu dezavantaj ortadan kalkacaktır" dedi.
Komşu ülke Finlandiya da İsveç'i ve Danimarka'yı para birimini değiştirmeye teşvik ederken, Finlandiya Merkez Bankası Başkanı Olli Rehn yaptığı bir konuşmada "Gerçeği kabul edelim, tek başımıza küçük oyuncularız, ancak birlikte euro sisteminde ve daha geniş AB'de ağırlığımızın üzerinde bir etki yaratabiliriz" diye konuştu.
KARARDA EN BÜYÜK ENGEL: İSVEÇ HALKI VE SİYASİ DESTEK
Yine de, para birimi değişikliğinin önündeki en büyük engel doğrudan İsveç halkı. Bloomberg'e göre İsveçlilerin çoğunluğu euroya geçmeye karşı çıkarken, sadece üçte biri kararı destekliyor.
Bu konuyu da sıklıkla vurgulayan Maliye Bakanı Svantesson konuşmasına ek olarak "İsveç halkının kararının üzerinde hiçbir karar alınmayacağını söyledi.
Bununla beraber ikinci engel ise daha geniş bir siyasi destek. Sadece seçmenlerin yaklaşık yüzde 2'sinin desteğine sahip olan Rönn'ün Liberalleri euroyu kesin olarak destekliyor.
Verilere göre İsveç ekonomisi için AB kritik öneme sahip. İsveç İstatistik Kurumu verilerine göre, İsveç'in mal ticaretinin yüzde 60'ından fazlası AB ile yapılırken, ABD ile yapılan ticaretin oranı sadece yüzde 6,4 olarak görülüyor.
Doğuştan engelli kuzu "Pamuk", hayvanseverin tasarladığı yürüteçle ayağa kalktı
Kocaelide yaptığı yürüteçlerle engelli hayvanların yeniden hareket etmesine destek olan Abdulmenaf Çelikin kuzuya yürüteç takması
