Avrupa Sayıştayı, Avrupa Birliği’nde yasa dışı sigara ve tütün ticaretinin ciddi boyutlara ulaştığı uyarısında bulundu. Yayımlanan denetim raporunda, kaçakçılıkla mücadelede mevcut önlemlerin yetersiz kaldığı ve bunun AB ülkelerine her yıl milyarlarca euroluk vergi ve gümrük geliri kaybettirdiği belirtildi.
Rapora göre Avrupa’da tüketilen her 10 sigaradan yaklaşık biri yasa dışı olarak üretiliyor veya kaçak yollarla piyasaya sürülüyor.
AB her yıl 13 milyar euro kaybediyor
Avrupa Sayıştayı denetçileri, yasa dışı sigara ve tütün ticaretinin AB ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 13 milyar euroya ulaştığını bildirdi.
Kayıpların büyük bölümünün tahsil edilemeyen vergi ve gümrük gelirlerinden kaynaklandığı belirtildi.
Raporda, kaçak tütün ürünlerinin yalnızca ekonomik kayıp oluşturmadığı, organize suç yapılanmalarına finansman sağladığı ve yasal üreticiler açısından da haksız rekabete neden olduğu vurgulandı.
Kaçak üretim AB ülkelerinin içine taşındı
Raporda dikkat çeken başlıklardan biri, yasa dışı tütün üretiminin son yıllarda geçirdiği değişim oldu.
Organize suç gruplarının lojistik maliyetleri azaltmak ve tedarik zincirlerini kısaltmak amacıyla üretimin bir bölümünü AB sınırları içine taşıdığı belirtildi.
Daha önce özellikle AB dışındaki ülkelerde yoğunlaşan üretimin artık birçok Avrupa ülkesinde gizli fabrikalar üzerinden gerçekleştirildiği ifade edildi.
Neredeyse tüm üye ülkelerde kaçak fabrika tespit edildi
Avrupa Sayıştayı’na göre AB üyesi ülkelerin büyük bölümünde yasa dışı sigara üretimi yapan tesislere rastlandı.
Raporda örnek verilen Belçika’daki kaçak bir fabrikada, saatte yaklaşık 1 milyon sigara üretilebildiği belirtildi.
Almanya’nın Rheinland-Pfalz eyaletinde de mayıs ayında yasa dışı faaliyet gösteren bir tütün fabrikasının ortaya çıkarıldığı hatırlatıldı.
Bu tesislerin yüksek üretim kapasitesi, kaçak tütün ticaretinin artık yalnızca sınır kaçakçılığıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
Sayıştay: Karaborsayla mücadele yetersiz
Avrupa Sayıştayı, AB’nin yasa dışı tütün ürünleriyle mücadele yöntemlerini de eleştirdi.
Raporda, 27 üye ülkenin ilgili kurumları arasındaki koordinasyonun yeterince etkili olmadığı değerlendirmesine yer verildi.
Üye ülkelerin kaçakçılık yöntemleri, üretim ağları ve organize suç grupları hakkında bilgi paylaşımını daha hızlı ve sistematik hale getirmesi gerektiği belirtildi.
Ülkeler arasındaki mevzuat farkları kaçakçılığı kolaylaştırıyor
Denetim raporunda bir başka sorun olarak AB ülkelerindeki farklı yasal düzenlemeler gösterildi.
Tütün ürünleri, sigara üretiminde kullanılan makineler ve e-sigara sıvıları konusunda ülkeden ülkeye değişen kuralların kaçakçılıkla mücadeleyi zorlaştırdığı belirtildi.
Organize suç gruplarının bu yasal farklılıklardan yararlanarak üretim ve dağıtım ağlarını daha kolay organize edebildiği ifade edildi.
Kaçak sigara ticareti biçim değiştiriyor
Avrupa Sayıştayı, yasa dışı sigara ticaretinin geleneksel sınır kaçakçılığından giderek uzaklaştığına dikkat çekti.
Kaçak ürünlerin AB dışından getirilmesinin yanı sıra artık doğrudan Avrupa içinde kurulan gizli fabrikalarda üretildiği belirtilirken, bu değişimin denetim ve güvenlik kurumlarının yeni yöntemler geliştirmesini zorunlu hale getirdiği vurgulandı.
Raporda, AB genelinde daha güçlü iş birliği, ortak düzenlemeler ve etkili denetim mekanizmaları kurulmadığı sürece 13 milyar euroluk yıllık gelir kaybının azaltılmasının zor olacağı değerlendirmesine yer verildi.
