AfD, Saksonya-Anhalt seçimlerinde yüzde 43,8 oyla açık ara birinci oldu. Ancak 83 sandalyeli mecliste çoğunluğu sağlayamayınca hükümet hesabı zorlaştı.
Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimlerde Almanya için Alternatif (AfD) tarihi bir sonuç elde etti. Geçici resmi sonuçlara göre AfD, oyların yüzde 43,8’ini alarak açık ara birinci parti oldu. Ancak parti, eyalet meclisinde tek başına hükümet kurmak için gereken sandalye çoğunluğuna ulaşamadı.
AfD’nin yükselişi yalnızca Saksonya-Anhalt’ta değil, Almanya genelinde de siyasi dengelerin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Seçim, Başbakan Friedrich Merz’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) açısından ise ağır kayıpla sonuçlandı.
AfD 39 sandalye kazandı
Geçici sonuçlara göre AfD, 83 sandalyeli Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi’nde 39 sandalye elde etti. Tek başına hükümet kurabilmek için 42 sandalyeye ihtiyaç bulunuyor.
AfD böylece 2021 seçimlerindeki yüzde 20,8’lik oyunu iki katından fazla artırırken, Almanya’daki bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en güçlü sonuçlarından birine ulaştı.
CDU’nun oyları yarıdan fazla düştü
Seçimin en büyük kaybedeni CDU oldu. 2021’de yüzde 37,1 oy alan parti, bu kez yüzde 17,2’ye geriledi.
SPD yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9, Sol Parti yüzde 8,6 oy aldı. Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ise yüzde 5,3 ile barajı geçerek meclise girdi.
CDU’daki büyük oy kaybı, yalnızca eyalet yönetimi açısından değil, parti lideri ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz açısından da siyasi bir uyarı olarak değerlendiriliyor., sonucun Merz hükümeti açısından önemli bir gerileme olduğunu belirtti.
AfD hükümet kurabilecek mi?
Seçimden birinci çıkan AfD’nin önündeki en büyük sorun, hükümet kurabilecek bir çoğunluğa sahip olmaması.
Almanya’daki ana akım partilerin önemli bölümü AfD ile koalisyon yapmayı reddediyor. Bu nedenle AfD’nin 39 sandalyesini 42’nin üzerine çıkarabilecek siyasi destek bulup bulamayacağı yeni dönemin en kritik konusu olacak.
AfD dışındaki CDU, SPD ve Yeşillerin toplam sandalye sayısı ise çoğunluğa yetmiyor. Bu durum Sol Parti ve BSW’nin hükümet kurma sürecindeki önemini artırıyor.
BSW’den AfD ile iş birliğine açık mesaj
Seçim sonrası en dikkat çekici açıklamalardan biri BSW’nin önde gelen adayı Claudia Wittig’den geldi.
Wittig, AfD ile bazı konularda iş birliği yapılabileceğini belirterek kararların konu bazında verilmesi gerektiğini söyledi. AfD’nin aldığı yüksek oy nedeniyle tamamen dışlanmasının doğru olmayacağını savundu.
Bu açıklama, BSW’nin yeni hükümetin kurulmasında kilit rol oynayabileceği yorumlarına neden oldu.
Azınlık hükümeti de seçenekler arasında
AfD’nin çoğunluğu sağlayamaması ve diğer partilerin koalisyon konusunda mesafeli durması halinde azınlık hükümeti ihtimali de gündeme gelebilir.
CDU liderliğinde kurulacak bir hükümetin Sol Parti veya BSW’nin dışarıdan desteğine ihtiyaç duyması olası senaryolar arasında gösteriliyor. Ancak CDU’nun özellikle Sol Parti ile resmi iş birliğine yönelik uzun süredir devam eden çekincileri bu formülü zorlaştırıyor.
Bu nedenle Saksonya-Anhalt’ta yeni hükümetin kurulmasının haftalar sürebileceği değerlendiriliyor.
AfD’nin eyalet teşkilatı “kesinleşmiş aşırı sağcı” olarak sınıflandırılıyor
AfD’nin Saksonya-Anhalt teşkilatı, eyaletin Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından 2023’ten bu yana “kesinleşmiş aşırı sağcı oluşum” olarak sınıflandırılıyor. Kurum, kararın gerekçesinde eyalet teşkilatının söylem ve faaliyetlerinin insan onuru ve demokrasi ilkelerine aykırı olduğunu savunuyor. AfD ise bu tür sınıflandırmaları siyasi ve hukuki olarak reddediyor.
Federal düzeyde ise durum farklı. Almanya iç istihbaratının AfD’nin tamamını “kesinleşmiş aşırı sağcı” olarak sınıflandırma kararı, Şubat 2026’da Köln İdare Mahkemesi tarafından ana dava sonuçlanana kadar geçici olarak durduruldu.
Almanya siyasetinde yeni dönemin işareti
AfD’nin yüzde 43,8’e ulaşması, partinin özellikle Almanya’nın doğu eyaletlerindeki güçlü konumunu daha da pekiştirdi.
Seçim sonucunun, 2029’da yapılması planlanan federal seçimlere giden süreçte AfD’nin ülke çapındaki siyasi ağırlığını artırabileceği değerlendiriliyor. Buna karşılık Saksonya-Anhalt’ta seçimden açık ara birinci çıkmasına rağmen hükümeti kurup kuramayacağı henüz belli değil.
Önümüzdeki dönemde gözler, AfD’nin çoğunluk arayışına, BSW’nin tavrına ve CDU’nun nasıl bir hükümet formülü geliştireceğine çevrilecek.
