ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Vance, Washington’un Tahran’a karşı askeri, ekonomik, diplomatik ve gizli baskı dahil tüm seçenekleri değerlendirdiğini söyledi.
Vance, bununla birlikte ABD’nin İran’la uzun süreli ve belirsiz bir savaş yürütme niyetinde olmadığını savundu. Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin korunmasının Washington açısından öncelikli olduğunu belirten ABD Başkan Yardımcısı, İran’ın petrol tankerlerine yönelik saldırıları durdurması gerektiğini ifade etti.
Vance: Tüm seçenekler masada
ABD’nin İran’a yönelik sonraki adımlarını kamuoyu önünde ayrıntılı biçimde açıklamayacağını belirten Vance, Başkan Donald Trump’ın karar alanını daraltmak istemediklerini söyledi.
Vance, şu ifadeleri kullandı:
“Önümüzdeki süreçte İranlılarla nasıl bir ilişki kuracağımızı tam olarak açıklamayacağım, çünkü bu, Başkan'ın karar verme alanını daraltır. Ancak olabilecek tüm seçenekler masada, ekonomik baskı, askeri baskı, diplomatik baskı, gizli baskı.”
Washington’un İran politikasında farklı araçları aynı anda kullanabileceğinin mesajını veren Vance, nihai kararın Trump tarafından verileceğini vurguladı.
İran’ı yüksek petrol fiyatlarından sorumlu tuttu
Vance, ABD’de ve uluslararası piyasalarda yükselen petrol fiyatlarından İran’ı sorumlu tuttu.
İran ordusunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere saldırdığını savunan Vance, bu durumun enerji piyasalarında risk yarattığını söyledi.
“Yaptığımız pek çok şey var, özellikle İranlılara baskı uygulayarak ticari gemilere ateş etmeyi durdurmalarını sağlamaya çalışıyoruz.” diyen Vance, ABD’nin bölgedeki askeri varlığının küresel enerji krizinin önüne geçtiğini ileri sürdü.
“Gemileri koruyoruz”
ABD Başkan Yardımcısı, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin Amerikan güçleri tarafından korunduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Açıkçası buradan geçen gemileri koruyoruz, işte bu yüzden dünya çapında bir enerji krizi yaşamadık. Başkan (Donald) Trump'ın liderliği ve askerlerimizin sıkı çalışması olmasaydı, İranlılar Hürmüz Boğazı'nda terörist gibi davranmayı bırakmayı reddettikleri için bir enerji kriziyle karşı karşıya kalmış olacaktık.”
Vance, ABD’nin boğazdaki enerji sevkiyatının devam etmesini sağlamak için askeri kaynaklarını kullanmayı sürdürdüğünü söyledi.
“Süresiz savaş” tanımına itiraz etti
Basın toplantısında İran’la uzun süreli savaşa girilip girilmeyeceği sorulan Vance, “süresiz savaş” ifadesine karşı çıktı.
ABD’nin şu anda İran’a karşı büyük çaplı muharebe operasyonları yürütmediğini savunan Vance, son saldırıların sınırlı hedeflere yönelik olduğunu belirtti.
Vance, “Süresiz savaş ifadesine itiraz etmek istiyorum çünkü şu anda büyük çaplı muharebe operasyonları yürütülmüyor ve çok uzun bir süredir de yürütülmüyor. Aslında, sadece birkaç gün önce yaptığımız şey, dünya enerji pazarlarına petrol ve gaz akışını sağlamak amacıyla İranlıların bir ticari gemiyi tekrar vurmasını zorlaştırmaktı.” dedi.
İran ile aktif müzakere yapılmıyor
Vance, Washington ile Tahran arasında şu anda aktif bir müzakere bulunmadığını da açıkladı.
İran’ın ticari gemilere yönelik saldırılarını durdurmadan görüşmelerin başlamayacağını belirten ABD Başkan Yardımcısı, İran’ın ne zaman bu yönde adım atacağına ilişkin ise net bir tahminde bulunmadı.
Vance, “Bunu bilmiyorum. İranlılarla şu anda görüşmüyoruz ve onlar ticari gemilere ateş etmeyi bırakana kadar da görüşmeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı’ndan 15 milyon varil petrol geçtiğini söyledi
ABD Başkan Yardımcısı, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin sürdüğünü savunarak dikkat çekici bir rakam paylaştı.
Vance, “Dün gece boğazdan 15 milyon varil petrol geçişi oldu.” diyerek petrol tankerlerinin geçişlerinin devam ettiğini belirtti.
Boğazın kontrolünün ABD donanmasında olduğunu öne süren Vance, Washington’un bunu yapmaması halinde başka ülkelerin aynı güvenlik görevini üstlenmeyeceğini savundu.
Çin’in İran politikasına övgü
Vance, basın toplantısında Çin’in İran konusundaki tutumuna ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Washington ile Pekin arasında çeşitli siyasi görüş ayrılıklarının bulunduğunu hatırlatan Vance, Çin’in İran meselesinde daha yapıcı davranmaya açık olduğunu söyledi.
Vance, “Bizce Çin Halk Cumhuriyeti, bu konuda işbirliği yapmaya istekli. Bunu hepimiz biliyoruz. Elbette bazı siyasi anlaşmazlıklarımız var ancak uluslararası bir anlaşmazlıkta istediklerini elde edemedikleri için ticari gemilere ateş açan türden bir ülke değiller. Bu bakımdan bence biraz daha sorumlu davranmaya istekliler.” dedi.
İran’daki düğün saldırısı iddiasına yanıt verdi
Vance’e, ABD ordusunun İran’da bir düğünü hedef aldığı ve çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği yönündeki iddialar da soruldu.
ABD Başkan Yardımcısı, bu iddialara şüpheyle yaklaştığını belirterek Washington’un sivilleri bilinçli şekilde hedef almadığını savundu.
Vance, “Bu konuda son derece şüpheliyim.” diyerek, böyle bir olay yaşanması halinde soruşturma yürütüldüğünü söyledi.
“Yüzde 100 emin olarak söyleyebileceğim şey, İran Devrim Muhafızları Ordusunun aksine, ABD'nin çatışmalarda asla sivilleri hedef almadığıdır. Bunu asla yapmayacağız, daha önce de hiç yapmadık.” ifadelerini kullandı.
Vance’ın açıklamaları, Washington’un bir yandan İran’a yönelik baskıyı sürdürmek istediğini, diğer yandan kamuoyuna uzun süreli savaş hedeflenmediği mesajını vermeye çalıştığını ortaya koydu.
