ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından kapanan Hürmüz Boğazı için tehditler savuran Donald Trump, anlaşma yapmak ve kritik hattı açmak için İran’a verdiği süreyi uzattı. Washington yönetiminin 8 Nisan’a kadar süre tanıdığı Tahran, Boğaz’ı açmamakta ısrarcı. Son dakika gelen bilgilere göre ABD ve İran’a 2 aşamalı anlaşma teklifi sunuldu. Tahran reddetti.
ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürüyor. Savaş 38. gününde.
İŞTE BÖLGEDEN ANBEAN YAŞANANLAR
İRAN ORDUSU: SAVAŞ, DÜŞMANI PİŞMANLIK DUYACAĞI NOKTAYA GETİRENE KADAR SÜRECEK
İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, “gelecekteki saldırıları engellemek için düşmanı pişmanlık duyacağı noktaya getirene kadar savaşa devam edeceklerini” söyledi.Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Ekreminiya, ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşında hedeflerine ulaşamadığını dile getirdi.
“gelecekteki saldırıları engellemek için düşmanı pişmanlık duyacağı noktaya getirene kadar savaşa devam edeceklerini”
Ekreminiya, şu ifadeleri kullandı:”Karşı tarafın savaşta hedeflerine ulaşamadığını ve aslında yenilgiye uğradığını kesin olarak söyleyebiliriz. Savaşın devam etmesinin amacı, düşmanı gerçek bir pişmanlık duyacağı bir noktaya getirmektir. Bu, bazıları tarafından duygusal bir yaklaşım olarak algılanabilir ancak aslında tamamen stratejik rasyonelliğe dayanmaktadır.”Ordu Sözcüsü, “Düşmanı bu noktaya getirmek, gelecekte savaşın tekrarını önlemek için bir zorunluluktur çünkü bu hedefe ulaşılırsa, caydırıcılık düzeyi düşmanın bir daha ülkeye karşı harekete geçmeye cesaret edemeyeceği şekilde artacaktır.” dedi.
“Karşı tarafın savaşta hedeflerine ulaşamadığını ve aslında yenilgiye uğradığını kesin olarak söyleyebiliriz. Savaşın devam etmesinin amacı, düşmanı gerçek bir pişmanlık duyacağı bir noktaya getirmektir. Bu, bazıları tarafından duygusal bir yaklaşım olarak algılanabilir ancak aslında tamamen stratejik rasyonelliğe dayanmaktadır.”
“Düşmanı bu noktaya getirmek, gelecekte savaşın tekrarını önlemek için bir zorunluluktur çünkü bu hedefe ulaşılırsa, caydırıcılık düzeyi düşmanın bir daha ülkeye karşı harekete geçmeye cesaret edemeyeceği şekilde artacaktır.”
İSRAİL ÜSTLENDİ: DEVRİM MUHAFIZLARI KOMUTANINA SUİKAST
İsrail, İran Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı Komutanı Tümgeneral Mecid Hademi’nin Tahran’a düzenlenen saldırıda öldüğünü belirterek, saldırıyı üstlendi.Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail işgal güçlerinin komuta kademesi ve diğer üst düzey güvenlik yetkililerin katıldığı bir durum değerlendirme toplantısında açıklamalar yaptı.Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı Komutanı Tümgeneral Hademi’nin Tahran’a gece düzenlenen saldırıda öldüğünü kaydeden Katz, İranlı liderlere suikastların süreceği tehdidinde bulundu.Katz, Hademi’nin Devrim Muhafızları’nın en üst düzey üç isminden biri olduğunu ileri sürdü.İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, düzenledikleri saldırıda Hademi’nin yanı sıra Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü komutanlarından Askar Bakıri’nin de ölenler arasında olduğunu iddia etti.Netanyahu, İran’a yönelik saldırılara “tüm savaş hedeflerine ulaşana kadar” devam edeceklerini savundu.Devrim Muhafızları Ordusu, Tümgeneral Hademi’nin ABD-İsrail saldırısında öldüğünü duyurmuştu.
“tüm savaş hedeflerine ulaşana kadar”
İRAN ATEŞKES TEKLİFİNİ REDDETTİ
İran Dışişleri Bakanı İsmail Bekayi, “Geçici ateşkes teklifini reddediyoruz. Suçun devamı anlamına gelecektir.” diyerek ABD’nin teklifini reddettiklerini açıkladı.
“Geçici ateşkes teklifini reddediyoruz. Suçun devamı anlamına gelecektir.”
ABD-İSRAİL -İRAN SAVAŞI: OLASI ATEŞKES NASIL OLACAK?
İRAN: ANLAŞMAYA YANITIMIZ HAZIR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, İran’ın arabulucular aracılığıyla iletilen son ateşkes tekliflerine karşı kendi tutum ve taleplerini belirlediğini açıkladı. Sözcü, müzakerelerin “ültimatomlar ve savaş suçu işleme tehditleriyle bağdaşmadığını” vurguladı.
“ültimatomlar ve savaş suçu işleme tehditleriyle bağdaşmadığını”
Sözcü İsmail Bekayi, Tahran’ın ulusal çıkarlarına dayanan bir dizi şart belirlediğini ve bunların aracı kanallar üzerinden zaten iletildiğini ifade etti. Bekayi, ABD’nin daha önce sunduğu ve 15 maddeden oluşan plan gibi taleplerin ise “aşırı” bulunarak reddedildiğini söyledi.
Bekayi basın toplantısında, “İran, meşru talepleri olarak gördüğü hususları açıkça ifade etmekten çekinmez. Bu durum bir taviz olarak değil, kendi pozisyonlarını savunma konusundaki özgüveninin bir yansımasıdır” dedi.
“İran, meşru talepleri olarak gördüğü hususları açıkça ifade etmekten çekinmez. Bu durum bir taviz olarak değil, kendi pozisyonlarını savunma konusundaki özgüveninin bir yansımasıdır”
Devam eden ateşkes çabalarına ilişkin bir İranlı gazetecinin sorusunu yanıtlayan Bekayi, “Kendi yanıtlarımızı oluşturduk ve detayları uygun zamanda açıklayacağız” ifadelerini kullandı.
“Kendi yanıtlarımızı oluşturduk ve detayları uygun zamanda açıklayacağız”
İsrail’in Hayfa kentinde pazar günü yaşanan olayda iki kişi hayatını kaybetti. Ambulans servisi, olayın ardından ölümleri doğruladı.
KÖRFEZ’E YÖNELİK SALDIRILAR BAE VE KUVEYT’E ARTARKEN SUUDİ ARABİSTAN’A AZALDI
İran, ABD ve İsrail’e misillemelerinde Körfez ülkelerini ve Ürdün’ü hedef almayı sürdürürken, Tahran’ın son günlerde Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ve Kuveyt’e yaptığı saldırılarda artış, Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarda ise düşüş gözlemleniyor.Anadolu Ajansı (AA), BAE, Kuveyt, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn ve Umman’ın savunma ve içişleri bakanlıklarının sosyal medya hesaplarının paylaştığı verileri derledi.İran, 28 Şubat’tan bu yana sürdürdüğü misilleme konseptinde, Körfez ülkelerini 5 bin 558 füze ve insansız hava aracı (İHA) ile hedef aldı.Söz konusu saldırıların sırasıyla 2 bin 722 ile BAE’ye, 1089 ile Kuveyt’e ve 893 ile Suudi Arabistan’a yöneldiği görülüyor.BAE’ye yönelik saldırılarda 28 Mart itibarıyla artış görülmeye başlandı ve 3 Nisan’a dek saldırılar her gün ortalama 47 saldırıyla devam etti. 3 Nisan’da ise saldırılar ortalama 69’a çıktı ve artış örüntüsü devam etti.Aynı şekilde Kuveyt’e saldırılar da 3 Nisan’dan itibaren artış gösterdi. 28 Mart-2 Nisan arasında Kuveyt’e her gün ortalama 16 saldırı yapılırken, bu sayı 3-5 Nisan tarihlerinde günlük ortalama 35’e yükseldi.SUUDİ ARABİSTAN’A YÖNELİK SALDIRILAR AZALDISuudi Arabistan’a yönelik saldırılar ise 16 Mart’ta 98 ile en yüksek noktaya ulaşmıştı. Sonrasında düşen ve 24-27 Mart’ta artış eğilimi gösteren saldırıların özellikle 1 Nisan’dan bu yana azaldığı görülüyor.4 Nisan’da saldırı olduğuna dair bir açıklamada bulunmayan Suudi Arabistan, 5 Nisan’da 1 ve bugün ise sadece 2 saldırı gerçekleştiğini açıkladı.Bahreyn’e yapılan saldırılar ise düşük düzeyde devam ediyor.Katar, İHA saldırıları ve birkaç seyir füzesi açıklasa da saldırıların azalma eğiliminde olduğu görülüyor.İRAN, BAE VE KUVEYT’TE ENERJİ VE ALTYAPI TESİSLERİNİ HEDEF ALDIKuveyt Petrol Kurumu, dün Şuveyh bölgesindeki petrol tesisine İHA’yla düzenlenen saldırı sonucu yangın çıktığını duyurmuştu.Ayrıca aynı tarihte Kuveyt, iki ayrı bölgedeki “elektrik ve su arıtma tesisi”ne İran’ın İHA’yla saldırılar düzenlediğini duyurmuştu.BAE’nin başkenti Abu Dabi’deki Borouge petrokimya tesisine düzenlenen saldırı sonrası çıkan yangın nedeniyle de tesisin faaliyetleri askıya alınmıştı.İSRAİL’E MİSİLLEMELERİsrail, İran misillemelerine ilişkin füze ve İHA sayılarının detaylarını paylaşmazken, hükümete yakın Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü (INSS) adlı kuruluş dönemsel raporlarla bazı veriler paylaşıyor.Kuruluşun son güncel verileri paylaştığı 31 Mart’ta İran’ın saldırılarında BAE yine ilk, İsrail ikinci ve Kuveyt üçüncü sırada bulunuyordu.
SUUDİ ARABİSTAN’A YÖNELİK SALDIRILAR AZALDI
İRAN, BAE VE KUVEYT’TE ENERJİ VE ALTYAPI TESİSLERİNİ HEDEF ALDI
İSRAİL’E MİSİLLEMELER
İRAN NELERDEN TAVİZ VERMEYECEK?
Orta Doğu’da gerilim her geçen gün tırmanırken, ABD ve İran arasındaki kapalı kapılar ardındaki pazarlıklar ve bölge ülkelerinin yürüttüğü stratejik hamleler masaya yatırıldı. Sabah Gazetesi Ankara Temsilcisi Okan Müderrisoğlu, A Haber ekranlarında İran’ın “Acem diplomasisi” yöntemini, Türkiye ve bölge ülkelerinin ateşkes çabalarını ve İsrail’in “Kürt kartı” üzerinden planladığı başarısız operasyonun perde arkasını tüm detaylarıyla aktardı.
ACEM DİPLOMASİSİ VE REEL POLİTİK
İran’ın müzakere masasındaki tutumunu değerlendiren Okan Müderrisoğlu, “Acem diplomasisi kamuoyu önünde tabiri caizse kuyruğu dik tutmayı, ama reel politiği de görerek karizmayı çizdirmeden arka planda müzakere yürütmeyi esas alır.” sözleriyle İran’ın stratejik duruşunu özetledi. ABD’nin henüz kalıcı bir ateşkese hazır olmadığını belirten Müderrisoğlu, “ABD’nin ateşkese hazır olmadığını söylerken, esasen şimdiye kadar yıkıcı saldırılara maruz kalan İran’ın güvensizliği de anlaşılabilir.” ifadelerini kullandı.
“Acem diplomasisi kamuoyu önünde tabiri caizse kuyruğu dik tutmayı, ama reel politiği de görerek karizmayı çizdirmeden arka planda müzakere yürütmeyi esas alır.”
ABD’nin ateşkese hazır olmadığını söylerken, esasen şimdiye kadar yıkıcı saldırılara maruz kalan İran’ın güvensizliği de anlaşılabilir.”
BÖLGESEL İNİSİYATİF VE ELEKTRONİK DİPLOMASİ
Bölge ülkelerinin krizin çözümü için devreye girdiğine dikkat çeken Müderrisoğlu, “Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan’ın inisiyatifiyle, özellikle Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı’nın doğrudan Başkan Trump ile olan hukuku da dikkate alınarak farklı bir diplomasi yürüyor.” dedi. Bu süreçte tarafların birbirine olan güvensizliği nedeniyle özel bir yöntem izlendiğini belirten Müderrisoğlu, “Karşılıklı bir mesajlaşma ve bunu da elektronik ortamda kayda alma şeklinde ilerleyen, söz uçar yazı kalır modelini kullanan yepyeni bir diplomasi trafiği söz konusu.” açıklamasında bulundu.
“Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan’ın inisiyatifiyle, özellikle Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı’nın doğrudan Başkan Trump ile olan hukuku da dikkate alınarak farklı bir diplomasi yürüyor.”
“Karşılıklı bir mesajlaşma ve bunu da elektronik ortamda kayda alma şeklinde ilerleyen, söz uçar yazı kalır modelini kullanan yepyeni bir diplomasi trafiği söz konusu.”
İRAN’IN TAVİZ VERMEYECEĞİ ÖN ŞARTLAR
Müzakerelerin gidişatını belirleyecek kritik maddelere değinen Müderrisoğlu, “ABD için Hürmüz Boğazı’nın açılması birinci öncelik; İran içinse nükleer program ve ekonomik yaptırımların kaldırılması hayati önemde.” dedi. İran’ın ekonomik sıkışmışlığına vurgu yapan Müderrisoğlu, “İran’a yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması İran’ın en önemli şartları arasında yer alıyor. Zira petrol ve gaz ihracatının durması nedeniyle İran oldukça zorlu ekonomik koşulların içerisinde.” ifadelerini kullandı.
ABD için Hürmüz Boğazı’nın açılması birinci öncelik; İran içinse nükleer program ve ekonomik yaptırımların kaldırılması hayati önemde.”
ran’a yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması İran’ın en önemli şartları arasında yer alıyor. Zira petrol ve gaz ihracatının durması nedeniyle İran oldukça zorlu ekonomik koşulların içerisinde.”
İSRAİL’İN “KÜRT KARTI” PLANI ÇÖKTÜ
İsrail’in bölgedeki tehlikeli oyunlarına dikkat çeken Okan Müderrisoğlu, “İsrail, Suriye ve Irak’tan İran’a geçecek silahlı Kürt grupları üzerinden Tahran’daki rejimi değiştirmeyi hedefledi ancak bu model çöktü.” sözleriyle sahadaki başarısızlığa değindi. Türkiye’nin bu süreçteki rolünün kritik olduğunu belirten Müderrisoğlu, “Türkiye diplomasisi, özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın ateşi söndürme ve bölgesel bir savaşı önleme konusundaki gayretleri çok ama çok hayati bir önem taşıyor.” şeklinde konuştu.
, “İsrail, Suriye ve Irak’tan İran’a geçecek silahlı Kürt grupları üzerinden Tahran’daki rejimi değiştirmeyi hedefledi ancak bu model çöktü.”
“Türkiye diplomasisi, özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın ateşi söndürme ve bölgesel bir savaşı önleme konusundaki gayretleri çok ama çok hayati bir önem taşıyor.
NATO’NUN GELECEĞİ ANKARA ZİRVESİ’NDE ŞEKİLLENECEK
Gelecek dönemin en önemli gündem maddesinin Ankara’da gerçekleşecek NATO zirvesi olacağını söyleyen Müderrisoğlu, “NATO bu şekilde mi devam edecek, yoksa ABD’nin kendi güvenlik mimarisini öncelediği başka bir modele mi evrilecek? Avrupa kendi NATO’sunu mu kuracak? Ankara zirvesi, NATO tarihinin belki de en önemli zirvesi olacak.” diyerek Türkiye’nin küresel diplomasideki merkezi rolüne işaret etti.
NATO bu şekilde mi devam edecek, yoksa ABD’nin kendi güvenlik mimarisini öncelediği başka bir modele mi evrilecek? Avrupa kendi NATO’sunu mu kuracak?
DEVRİM MUHAFIZLARI İSTİHBARAT BAŞKANI ÖLDÜRÜLDÜ
İran Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı Komutanı Tümgeneral Mecid Hademi’nin ABD-İsrail saldırısında yaşamını yitirdiği bildirildi.Devrim Muhafızları Ordusu, Hademi’nin ölümünü, “İslam Devrimi Muhafızları İstihbarat Teşkilatının güçlü ve eğitimli başkanı bugün şafak vakti Amerikan-Siyonist düşmanın saldırısında şehitlik mertebesine ulaşmıştır.” ifadelerinin kullanıldığı yazılı açıklamayla duyurdu.Hademi’nin yarım asır boyunca ülkeye istihbarat ve güvenlik alanlarında önemli, büyük, kalıcı ve öğretici katkılar sunduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:”Bu katkılar, özellikle yabancı düşmanlar ve onların İran’ın güvenliğini ve barışını sarsmaya yönelik hain ve kötü planları karşısında, ülkenin istihbarat camiasının uzun yıllar boyunca gururla ayakta durmasının yolunu açacaktır.”Hademi’nin nerede hayatını kaybettiğine dair bilgi verilmezken cenaze törenine ilişkin program bilgilerinin daha sonra duyurulacağı aktarıldı.
“İslam Devrimi Muhafızları İstihbarat Teşkilatının güçlü ve eğitimli başkanı bugün şafak vakti Amerikan-Siyonist düşmanın saldırısında şehitlik mertebesine ulaşmıştır.”
“Bu katkılar, özellikle yabancı düşmanlar ve onların İran’ın güvenliğini ve barışını sarsmaya yönelik hain ve kötü planları karşısında, ülkenin istihbarat camiasının uzun yıllar boyunca gururla ayakta durmasının yolunu açacaktır.”
TAHRAN’DAN JET YANIT: “GEÇİCİ ATEŞKES İÇİN HÜRMÜZ AÇILMAZ!”
İran’dan dikkat çeken açıklamalar peş peşe geldi. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Pakistan’ın sunduğu planın incelendiğini doğrularken, Tahran’ın geçici bir ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nı açmayacağını ve herhangi bir baskı ya da süre dayatmasını kabul etmeyeceğini net ifadelerle ortaya koydu.
PAKİSTAN’IN TEKLİFİ MASADA: TAHRAN İNCELEMEDE
Ortadoğu’da tansiyonu düşürmeyi hedefleyen diplomatik girişimler sürerken, Pakistan’ın hazırladığı ateşkes planı Tahran’a ulaştı. Reuters’a konuşan üst düzey İranlı yetkili, “Tahran, Pakistan’ın teklifini aldı ve şu anda bunu değerlendiriyor” ifadelerini kullandı.
“Tahran, Pakistan’ın teklifini aldı ve şu anda bunu değerlendiriyor”
“GEÇİCİ ATEŞKES KARŞILIĞINDA HÜRMÜZ AÇILMAZ”
Ancak İran cephesinden gelen mesajlar, sürecin kolay ilerlemeyeceğini ortaya koydu. Aynı yetkili, “Tahran, geçici bir ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayacak” sözleriyle İran’ın bu konudaki kırmızı çizgisini net şekilde dile getirdi.
“Tahran, geçici bir ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayacak”
Bu açıklama, küresel enerji akışı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kısa vadede açılmasının zor olduğunu gösterdi.
“BASKIYA VE SON TARİHLERE BOYUN EĞMEYİZ”
Tahran yönetimi, müzakere sürecinde dış baskıya da kapıları kapattı. Üst düzey yetkili, “Tahran, karar vermesi için dayatılan son tarihleri ya da baskıyı kabul etmeyecek” diyerek uluslararası baskılara karşı sert bir duruş sergiledi.
“Tahran, karar vermesi için dayatılan son tarihleri ya da baskıyı kabul etmeyecek”
ABD’YE GÜVENSİZLİK MESAJI: “KALICI ATEŞKESE HAZIR DEĞİLLER”
İranlı yetkili ayrıca Washington yönetimine yönelik dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Yetkili, “Tahran, ABD’nin kalıcı bir ateşkese hazır olmadığına inanıyor” ifadelerini kullandı.
“Tahran, ABD’nin kalıcı bir ateşkese hazır olmadığına inanıyor”
ORTA DOĞU’DA KRİTİK DÖNEMEÇ: “İSLAMABAD ANLAŞMASI” MASADA! ATEŞKES VE HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN GERİ SAYIM
İran ile ABD arasında çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen kritik bir plan devreye alındı. Pakistan öncülüğünde hazırlanan ve taraflara iletilen teklife göre, anlaşma sağlanması halinde derhal ateşkes ilan edilecek, Hürmüz Boğazı yeniden açılacak ve 15-20 gün içinde kapsamlı bir nihai anlaşmaya varılacak. Ancak gözler bugün verilecek kararlarda…
“TÜM MADDELER BUGÜN KABUL EDİLMELİ”
6 Nisan tarihli gelişmelere göre, İran ve ABD’ye çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen bir plan iletildi. Reuters’a konuşan ve sürece hâkim bir kaynak, planın Pazartesi günü yürürlüğe girebileceğini belirtti.
Aynı kaynak, “Tüm unsurların bugün üzerinde anlaşılması gerekiyor” diyerek sürecin kritik eşiğe geldiğini vurguladı.
“Tüm unsurların bugün üzerinde anlaşılması gerekiyor”
İKİ AŞAMALI PLAN: ÖNCE ATEŞKES, SONRA NİHAİ ANLAŞMA
Planın en dikkat çekici yönü iki aşamalı bir yapıdan oluşması. Buna göre ilk adımda derhal ateşkes sağlanacak, ardından kapsamlı bir anlaşma için müzakereler başlayacak.
Kaynak, bu çerçevenin Pakistan tarafından hazırlandığını ve gece saatlerinde hem İran’a hem de ABD’ye iletildiğini aktardı.
HÜRMÜZ BOĞAZI ANINDA AÇILABİLİR
Planın hayata geçirilmesi halinde en kritik sonuçlardan biri Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olacak.
Kaynak, “Anlaşma sağlanırsa ateşkesle birlikte Hürmüz Boğazı derhal yeniden açılacak” ifadelerini kullandı.
“Anlaşma sağlanırsa ateşkesle birlikte Hürmüz Boğazı derhal yeniden açılacak”
Bu gelişme, küresel petrol ve doğalgaz akışı açısından hayati önem taşıyor.
“İSLAMABAD ANLAŞMASI”: 15-20 GÜNDE NİHAİ ÇÖZÜM
Taslak anlaşmanın “İslamabad Anlaşması” olarak adlandırıldığı belirtiliyor. Plan kapsamında nihai anlaşmanın 15 ila 20 gün içinde tamamlanması öngörülüyor.
“İslamabad Anlaşması”
Bu süreçte son yüz yüze görüşmelerin de Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanıyor.
NÜKLEER PROGRAM, YAPTIRIMLAR VE DONDURULMUŞ VARLIKLAR
Nihai anlaşmanın en kritik başlıkları da netleşmeye başladı.
Kaynağa göre İran, nükleer silah geliştirmeme taahhüdünde bulunacak. Buna karşılık yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gündeme gelecek.
PAKİSTAN ARABULUCU: TÜM GECE DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Diplomasi trafiğinin merkezinde Pakistan yer alıyor. Kaynak, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asim Munir’in gece boyunca ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, özel temsilci Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temas halinde olduğunu belirtti.
Ayrıca görüşmelerde Pakistan’ın tek iletişim kanalı olduğu ve ilk mutabakatın elektronik ortamda bir mutabakat zaptı (MoU) şeklinde finalize edileceği ifade edildi.
45 GÜNLÜK ATEŞKES İDDİASI
Öte yandan Axios’un daha önceki haberine göre, ABD, İran ve bölgesel arabulucuların 45 günlük bir ateşkesi de içeren iki aşamalı bir plan üzerinde görüştüğü belirtilmişti.
Bu planın kalıcı bir barışa zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor.
İRAN HENÜZ YANIT VERMEDİ
Tüm diplomatik çabalara rağmen İran’ın henüz kesin bir yanıt vermediği bildirildi.
Reuters’a konuşan bir kaynak, “İran henüz cevap vermedi” diyerek, Pakistan, Çin ve ABD destekli geçici ateşkes önerilerine şu ana kadar resmi bir taahhüt gelmediğini söyledi.
“İran henüz cevap vermedi”
GARANTİ ŞARTI: “BİR DAHA SALDIRI OLMAYACAK”
İranlı yetkililer daha önce Reuters’a yaptıkları açıklamalarda, kalıcı bir ateşkes için ABD ve İsrail’den “bir daha saldırı olmayacağına dair garanti” talep ettiklerini belirtmişti.
Ayrıca İran’ın Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi arabuluculardan mesajlar aldığı da ifade edildi.
ENERJİ PİYASALARI ALARMDA
Tüm bu diplomatik girişimler, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji sevkiyatının sekteye uğrama ihtimali nedeniyle küresel piyasaları yakından ilgilendiriyor.
Enerji piyasalarında dalgalanma artarken, yatırımcılar gelişmeleri anbean takip ediyor.
ORTA DOĞU’DA ATEŞ HATTI: TEL AVİV VE HAYFA GECEYİ FÜZE YAĞMURU ALTINDA GEÇİRDİ!
İran’ın gece saatlerinde başlattığı yoğun füze saldırıları İsrail genelinde dehşet anlarına neden oldu. Tel Aviv’den Hayfa’ya, Berşeva’dan kuzey cephelerine kadar ülkenin dört bir yanında sirenler susmadı. Yaralılar var, arama kurtarma çalışmaları sürüyor, güvenlik kabinesi ise kritik kararlar için yeniden toplanıyor.
A HABER TEL AVİV’DE: GECE BOYU İSRAİL’E FÜZE YAĞMURU
HAYFA’DA CAN KAYBI: ARAMA KURTARMA SAATLERDİR SÜRÜYOR
Sıcak bölgeden aktarılan bilgilere göre saldırıların en ağır bilançosu Hayfa’da yaşandı. Emine Kavasoğlu, “Hemen Hayfa ile başlayalım. 4 kişiyi arama kurtarma çalışmaları öğleden sonradan bu yana devam ediyor. İki kişinin cansız bedenine ulaşıldı ve halen çalışmalar sürüyor” sözleriyle bölgede yaşanan dramı aktardı.
“Hemen Hayfa ile başlayalım. 4 kişiyi arama kurtarma çalışmaları öğleden sonradan bu yana devam ediyor. İki kişinin cansız bedenine ulaşıldı ve halen çalışmalar sürüyor”
Ekiplerin enkaz altındaki diğer kişilere ulaşmak için zamanla yarıştığı belirtilirken, bölgede gerilim ve endişe had safhada.
32 SAATLİK SESSİZLİK BOZULDU: TEL AVİV GECEYE SİREN SESLERİYLE UYANDI
Yaklaşık 32 saat süren görece sessizliğin ardından gece saatleriyle birlikte savaş yeniden alevlendi. Emine Kavasoğlu, “32 saat süren sessizliğin ardından dün gece çok zorlu bir geceydi Tel Aviv için. Saatler 3.30’u gösterdiğinde siren sesleri hiç durmadan çalmaya başladı” diyerek gecenin seyrini anlattı.
“32 saat süren sessizliğin ardından dün gece çok zorlu bir geceydi Tel Aviv için. Saatler 3.30’u gösterdiğinde siren sesleri hiç durmadan çalmaya başladı”
Sirenlerin yalnızca 10 dakika içinde 3 kez çaldığı ve toplamda 13 füzenin ateşlendiği belirtilirken, şehirde büyük çaplı hasar meydana geldi. Araçlar alev aldı, yollara füze parçaları düştü.
İLK DALGA: PARÇA TESİRLİ BALİSTİK FÜZELER
Saldırının ilk aşamasında balistik füzeler devreye girdi. Emine Kavasoğlu, “Saatler 3.35’ti. 3 ayrı balistik füze gönderildi ve bu füzelerin parça tesirli olduğunu söyleyelim. 10’dan fazla noktaya isabet etti ve bir kişi yaralandı” ifadelerini kullandı.
“Saatler 3.35’ti. 3 ayrı balistik füze gönderildi ve bu füzelerin parça tesirli olduğunu söyleyelim. 10’dan fazla noktaya isabet etti ve bir kişi yaralandı”
Bu saldırı, Tel Aviv’de geniş bir alana yayılan yıkımın ilk adımı oldu.
İKİNCİ DALGA: KUZEY VE GÜNEY CEPHESİ AYNI ANDA HEDEFTE
İlk saldırının hemen ardından ikinci dalga geldi. Bu kez hedef yalnızca merkez değil, kuzey ve güney hatlarıydı. Emine Kavasoğlu, “İkinci füze dalgası Hayfa’ya ve güneye, kuzeye yönelik gerçekleşti. 10’dan fazla noktaya isabet eden parçalar 4 kişinin yaralanmasına neden oldu” dedi.
“İkinci füze dalgası Hayfa’ya ve güneye, kuzeye yönelik gerçekleşti. 10’dan fazla noktaya isabet eden parçalar 4 kişinin yaralanmasına neden oldu”
Bu saldırıyla birlikte cephe hattının genişlediği ve ülke genelinde alarm durumunun yükseldiği görüldü.
ÜÇÜNCÜ VE DÖRDÜNCÜ DALGA: MERKEZ VE BERŞEVA VURULDU
Saldırılar dalga dalga devam etti. Üçüncü dalgada yeniden merkez hedef alınırken, yaralı sayısı arttı. Emine Kavasoğlu, “Üçüncü saldırı yine merkeze yönelikti ve 5 yaralı var” şeklinde konuştu.
“Üçüncü saldırı yine merkeze yönelikti ve 5 yaralı var”
Dördüncü saldırının ise Berşeva’ya yönelik olduğu bildirildi. Emine Kavasoğlu, “Dördüncü saldırı da yaklaşık yarım saat önce Berşeva’ya yönelik gerçekleştirildi” diyerek saldırıların sürdüğünü vurguladı.
“Dördüncü saldırı da yaklaşık yarım saat önce Berşeva’ya yönelik gerçekleştirildi”
SİRENLER SUSMUYOR: ÜLKE GENELİNDE ALARM DURUMU
Gece 03.30’dan itibaren başlayan saldırı dalgası sabah saatlerine kadar devam etti. Emine Kavasoğlu, “3.30’dan bu yana ülkenin her noktasında sirenler hiç durmadan çalmaya devam ediyor” sözleriyle yaşanan kaosu özetledi.
“3.30’dan bu yana ülkenin her noktasında sirenler hiç durmadan çalmaya devam ediyor”
Sabah saatlerinde gerçekleşen saldırılarda biri ağır olmak üzere 5 kişinin daha yaralandığı bildirildi. Acil servis ekipleri gelen ihbarlar üzerine olay yerlerine sevk edilirken, hasar tespit çalışmaları da sürüyor.
“ATEŞKES Mİ GELİYOR?” DERKEN SALDIRILAR BAŞLADI
Önceki günlerde siren seslerinin duyulmaması, bölgede ateşkes ihtimalini gündeme getirmişti. Emine Kavasoğlu, “Dün hiç duymamıştık sirenleri. ‘Acaba İran masaya mı oturuyor?’ diye düşünürken saatlerin 3.30’u göstermesiyle çok yoğun saldırılar başladı” ifadelerini kullandı.
“Dün hiç duymamıştık sirenleri. ‘Acaba İran masaya mı oturuyor?’ diye düşünürken saatlerin 3.30’u göstermesiyle çok yoğun saldırılar başladı”
Bu gelişme, sahadaki dengelerin bir anda değiştiğini ortaya koydu.
NETANYAHU GÜVENLİK KABİNESİNİ TOPLADI: MASADA İKİ KRİTİK SENARYO
Saldırılar öncesinde İsrail Başbakanı Netanyahu’nun güvenlik kabinesini topladığı öğrenildi. Emine Kavasoğlu, “İki olasılık vardı masada. Biri ateşkes, diğeri savaşa devam edilmesi” diyerek kritik toplantının detaylarını aktardı.
“İki olasılık vardı masada. Biri ateşkes, diğeri savaşa devam edilmesi”
Kabinede ayrıca Lübnan cephesindeki gelişmelerin de masaya yatırıldığı belirtildi.
UÇUŞLAR YENİDEN ASKIDA: NORMALLEŞME UMUDU YERLE BİR OLDU
İsrail yönetimi hayatı normale döndürmek için adımlar atmaya hazırlanıyordu. Uçuşların yeniden başlayacağı duyurulmuştu. Ancak gece yaşanan saldırılar bu planları altüst etti.
Emine Kavasoğlu, “Bugün uçuşların başlayacağı açıklanmıştı. Ancak geceden bu yana yaşanan saldırılar sonrası yeniden askıya alınması bekleniyor” dedi.
“Bugün uçuşların başlayacağı açıklanmıştı. Ancak geceden bu yana yaşanan saldırılar sonrası yeniden askıya alınması bekleniyor”
Bazı havayolu şirketlerinin de uçuşlarını iptal ettiklerini duyurduğu bildirildi.
ENERJİ TESİSLERİ HEDEFTE: ABD İLE ORTAK PLAN
Kabine toplantısında ele alınan en kritik başlıklardan biri de olası hedeflerdi. Emine Kavasoğlu, “Enerji tesisleri hedefli olacak. İsrail geçtiğimiz hafta İran’ın enerji altyapısının veri tabanını çıkardı” ifadelerini kullandı.
“Enerji tesisleri hedefli olacak. İsrail geçtiğimiz hafta İran’ın enerji altyapısının veri tabanını çıkardı”
Bu kapsamda ABD ile koordineli bir şekilde İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırı planlarının masada olduğu aktarıldı.
LÜBNAN CEPHESİNDE KRİTİK GELİŞME: KARA HAREKÂTI GENİŞLEMEYECEK
Lübnan cephesinde ise dikkat çeken bir kulis bilgisi sızdı. Emine Kavasoğlu, “Haaretz Gazetesi’ne göre İsrail ordusu Lübnan’da kara harekâtını genişletmeyi planlamıyor ancak mevcut bölgelerde güç artırımı olacak” dedi.
“Haaretz Gazetesi’ne göre İsrail ordusu Lübnan’da kara harekâtını genişletmeyi planlamıyor ancak mevcut bölgelerde güç artırımı olacak”
İsrail’in güneyde belirlediği hedeflere ulaştığını düşündüğü, ancak sahadaki risklerin sürdüğü ifade edildi.
KUZEY CEPHESİNDEN İTİRAF: “BİZ DE ŞAŞKINIZ”
Kuzey Cephesi Komutanı’ndan gelen açıklama ise dikkat çekti. Emine Kavasoğlu, “Komutan, ‘Hizbullah’a darbe vurduğumuzu düşünüyorduk ama savaş yetenekleri konusunda biz de şaşkınız’ dedi” sözleriyle bu itirafı aktardı.
“Komutan, ‘Hizbullah’a darbe vurduğumuzu düşünüyorduk ama savaş yetenekleri konusunda biz de şaşkınız’ dedi”
Bu açıklama, sahadaki mücadelenin beklenenden daha zorlu geçtiğini ortaya koydu.
650 BİN KİŞİ TAHLİYE EDİLDİ: SINIR HATLARINDA YIKIM
Lübnan sınırında güvenlik gerekçesiyle geniş çaplı tahliyeler gerçekleştirildi. Emine Kavasoğlu, “650 bin Lübnan sakininin bölgeyi terk etmesi istendi. Sınır köylerinde yıkımlar başladı” dedi.
“650 bin Lübnan sakininin bölgeyi terk etmesi istendi. Sınır köylerinde yıkımlar başladı”
İsrail tarafı, kuzeyde güvenlik sağlanana kadar geri dönüşlere izin verilmeyeceğini açıkladı.
GÖZLER YENİDEN KABİNEDE: TRUMP’IN KARARI BEKLENİYOR
Tüm bu gelişmelerin ardından gözler yeniden toplanacak güvenlik kabinesine çevrildi. Emine Kavasoğlu, “İran’ın geri adım atmadığı son saatlerde net şekilde görüldü. 13 füzeyle saldırı gerçekleştirdi” diyerek gerilimin sürdüğünü vurguladı.
“İran’ın geri adım atmadığı son saatlerde net şekilde görüldü. 13 füzeyle saldırı gerçekleştirdi”
Kabinede, ABD Başkanı Trump’ın atacağı adımlar ve savaşın seyrine ilişkin yeni stratejilerin ele alınması bekleniyor.
İSRAİL’E İRAN FÜZELERİ: YARALILAR VAR
İsrail basınına göre, İran’ın son füze saldırısında ülkenin merkezinde 3 kişi yaralandı.
Yaralılardan birinin durumunun ağır olduğu belirtilirken, saldırının İran tarafından gerçekleştirilen son füze dalgası kapsamında gerçekleştiği aktarıldı.
Bölgede sirenlerin çaldığı ve acil servis ekiplerinin olay yerine sevk edildiği bildirildi.
BAE’DEN İRAN’IN SALDIRISINA KARŞILIK
Birleşik Arap Emirlikleri’nin, Füceyre’de bir telekomünikasyon şirketini hedef alan İran’a ait insansız hava aracı saldırısına karşılık verdiği bildirildi. Devlet medyası gelişmeyi duyurdu.
İRAN: TAZMİNAT ÖDENMEDEN HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN AÇILMAYACAK
İran, ABD Başkanı Donald Trump’ın ültimatomuna, küresel petrol ve doğalgaz sevkiyatı için hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden yeni tehditlerle karşılık verdi.
İran Cumhurbaşkanlığı ofisinde iletişim yetkilisi olan Mehdi Tabatabaei, Pazar günü X platformunda yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı ancak yeni bir hukuki düzen çerçevesinde, dayatılan savaşın yol açtığı zararlar geçiş ücretlerinden alınacak payla tamamen karşılandığında yeniden açılacaktır” dedi.
“Hürmüz Boğazı ancak yeni bir hukuki düzen çerçevesinde, dayatılan savaşın yol açtığı zararlar geçiş ücretlerinden alınacak payla tamamen karşılandığında yeniden açılacaktır”
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ise İran medyasına göre, boğazın özellikle ABD ve İsrail açısından artık eski haline dönmeyeceğini açıkladı. Tahran yönetimi, geçişin tamamı üzerinde kontrol iddia ederken, transit geçişler için bir ücret sistemi getirmeyi planlıyor.
TRUMP TEHDİTLER SAVURMUŞTU
Ardından 8 Nisan’a kadar uzattığını açıklamıştı.
“TRUMP ÇARESİZ VE ÖFKELİ”
Tabatabaei ise Trump’ın “çaresizlik ve öfke” içinde hakaretlere başvurduğunu söyleyerek, onu bölgede topyekûn bir savaşı başlatmakla suçladı.
“çaresizlik ve öfke”
İran’ın Birleşmiş Milletler nezdindeki misyonu da X üzerinden yaptığı açıklamada, Trump’ın sivillerin yaşamı için hayati öneme sahip altyapıyı açıkça hedef almakla tehdit ettiğini belirtti ve bunu savaş suçu olarak nitelendirerek uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.
